Χρήστος Τουμανίδης Μια συζήτηση με τον ποιητή Χρήστο Τουμανίδη, με αφορμή τη συμμετοχή του στο διεθνές συνέδριο Χαικου

Επιμέλεια: Γιάννης Μανιάτης



Η κοινή αγάπη μας για την ποίηση και ειδικότερα για το χάικου, υπήρξαν οι λόγοι της γνωριμίας μου πριν κάποια χρόνια με τον ποιητή Χρήστο Τουμανίδη και έκτοτε μας συνδέουν πράγματα και καταστάσεις που μας επιτρέπουν να μιλάμε στον ενικό.

Χρήστο, στην ομιλία σου, στο διεθνές συνέδριο χάικου που έγινε στην Αργεντινή, αναφέρθηκες στην επιγραμματική ποίηση που μεγαλούργησε στην αρχαία Ελλάδα. Πιστεύεις ότι συνηγορούν οι συνθήκες για μια επαναφορά του ποιητικού λόγου στην επιγραμματική λιτότητα;

Εκατό χρόνια από τη γέννηση του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ

Στη διάρκεια της ζωής του, ο Σάλιντζερ είχε δώσεις μόλις δύο συνεντεύξεις, μία το 1953 στην «Daily Eagle» του Κόρνις και άλλη μία στους «New York Times» το 1974.

Εκατό χρόνια πριν, την 1η Ιανουαρίου 1919, γεννιόταν στη Νέα Υόρκη ο συγγραφέας Τζερόμ Ντέιβιντ, πιο γνωστός με τα αρχικά του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ, που αναδείχθηκε ως μία από τις πιο σημαντικές πέννες του 20ού αιώνα, όχι μόνον χάρις στο πεζογραφικό του έργο, αλλά και με την αχλύ μυστηρίου, που από τη δεκαετία του ’50 φρόντισε επιμελώς να καλύψει την ιδιωτική του ζωή ίσαμε τον θάνατό του στις 27 Ιανουαρίου του 2010, στη μικρή κοινότητα Κόρνις στο Νιου Χαμσάιρ. Μάλιστα στη διάρκεια της ζωής του, ο Σάλιντζερ είχε δώσεις μόλις δύο συνεντεύξεις, μία το 1953 στην «Daily Eagle» του Κόρνις και άλλη μία στους «New York Times» το 1974.

Κριτικό σημείωμα για τον «Θρύλο του Ασλάν Καπλάν» του Θωμά Κοροβίνη

γράφει η Εύη Κουτρουμπάκη

Ο Θωμάς Κοροβίνης με το τελευταίο του βιβλίο ρίχνει με 27 κεφάλαια  φως  στη Θεσσαλονίκη πριν τη μεγάλη φωτιά του 1917, μια φωτιά που ένα Σαββατιάτικο απόγευμα του Αυγούστου του 17 μέσα σε 32 ώρες έκαψε 9.500 σπίτια σε έκταση 1.000.000 τετραγωνικών μέτρων και άφησε άστεγα πάνω από 70.000 άτομα. Μια φωτιά που σημάδεψε την ιστορία της πόλης  και άλλαξε παντελώς τη φυσιογνωμία και  τον χαρακτήρα της.

Ο Κοροβίνης, επιχειρώντας κι αυτήν τη φορά  να βαθύνει τα αβαθή της μνήμης, εφευρίσκοντας ή αναβιώνοντας ανθρώπους, υπεραμύνεται για μιαν ακόμη φορά  με τα γραπτά του όλους εκείνους που είναι έμπλεοι παθών, και συνάμα ορίζει το ιστορικό πλαίσιο του μυθιστορήματος του, που τοποθετείται πριν τη φωτιά του 17 ήγουν πριν τον εκδυτικισμό, πριν τον εξελληνισμό αυτής της πολύβουης, πολύγλωσσης, πολυθρησκευτικής  και πολυεθνικής πόλης.

Μεγάλα βιβλία, μεγάλοι συγγραφείς

Της Ευγενίας Μπογιάνου

Γιατί αυτό και όχι κάποιο άλλο; Νά το ερώτημα που ταλαιπωρεί αυτόν που προσπαθεί να προτείνει βιβλία. Όχι βιβλία για τις γιορτές. Βιβλία παντός καιρού. Όρεξη για διάβασμα να υπάρχει. Φυσικά, δεν πρόκειται για κάποια πλήρη λίστα, αλλά μόνο για μια επιλεκτική παρουσίαση της εξαιρετικά πλούσιας, τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα, παραγωγής της ξενόγλωσσης πεζογραφίας.

Νίκος Δήμου: «Εμμ. Ροΐδης – Ο ευφυής και οι ξύπνιοι»

Δεν ξέρω γιατί κάθε φορά που σκέπτομαι τον Εμμανουήλ Ροΐδη τον βλέπω σαν την πιο τραγική μορφή του νεότερου ελληνικού πολιτισμού. Τραγικός ο Ροΐδης; Πιο τραγικός από τον Καρυωτάκη, τον Γιαννόπουλο, ή τον Χαλεπά; Τολμώ να πω, ναι. Γιατί ενώ οι άλλοι βρήκαν καταφύγιο στην αυτοκτονία ή την τρέλα, αυτός επέμεινε. Μια ζωή αγωνίστηκε μόνος. Καταξεσκίστηκε πάνω στα ελληνικά αγκάθια. Όλο του το σκώμμα και η σάτιρα είναι πληγωμένη ευαισθησία. Ήταν φοβερή η μοίρα που του όρισε να ζήσει εξόριστος, αυτός ο πραγματικά έξυπνος, στη χώρα των «ξύπνιων». Ο Έλληνας θαυμάζει την εξυπνάδα. Λάθος! Πρόκειται για τραγική παρεξήγηση. Αυτό που ονομάζουμε

Η παγίδα της ύπαρξης

του  Σταύρου Ζαφειρίου
Το σημείωμα της οδού Ντεσπερέ είναι το ένατο ποιητικό βιβλίο της Χλόης Κουτσουμπέλη, από το 1984 μέχρι σήμερα. Περιλαμβάνει τριανταένα ποιήματα, όπου δεν είναι δύσκολο να εντοπίσει κάποιος τα νήματα που τα συνδέουν μεταξύ τους.
Υπάρχει ένας στίχος που θα μπορούσε, ενδεχομένως, να εκληφθεί ως η άκρη τού ενός από τα νήματα αυτά: είσαι σκέτη λογοτεχνία, λέει θυμωμένος ο επινοημένος ήρωας Φιλέας Φογκ στον επινοητή του συγγραφέα, φέρνοντας στον νου την καταγραφή του Κάφκα: «Αφού δεν είμαι τίποτε άλλο παρά λογοτεχνία». Και λέω «ενδεχομένως», επειδή αυτό που φαίνεται να διατυπώνεται ως αιτίαση, μπορεί εξίσου να θέτει και το επίδικο: τέχνη ή πραγματικότητα, κυρίως όμως: αλήθεια της τέχνης ή αλήθεια της πραγματικότητας.

Columbia- κιβωτός γνώσεων και μνήμης

του Γιώργου Μονεμβασίτη (*)
Πολλά θα μπορούσα να πω, θα μπορούσα να μιλάω για ώρες με αφορμή όχι την ΚΟΛΟΥΜΠΙΑ, αλλά το βιβλίο για αυτήν του καλού φίλου Μίμη Φεργάδη. Αναφέρω κάποιες επιπλέον σκέψεις, άλλωστε, στο κείμενό μου που υπάρχει στα προλεγόμενα του βιβλίου. Για την οικονομία του χρόνου όμως, είμαστε άλλωστε πολλοί οι ομοτράπεζοι, θα είμαι επιγραμματικός, θα είμαι Λακωνικός – ιδίωμα και εκ καταγωγής επιβαλλόμενο!
Γι αυτό, για να μην υποπέσω δηλαδή στο αμάρτημα της αδολεσχίας, έχω καταγραμμένες τις σκέψεις μου, κάτι, που όπως πολλοί γνωρίζουν δεν συνηθίζω:

ΤΟ ΝΟΡΟΣ: Αφήγημα της Κατερίνας Μόντη, περιοδικό “ΕΝΕΚΕΝ” τεύχος 37

Νόρος. Κι έτσι μπορεί να τα ακούσεις απ τους απέναντι, στη Σιθωνία. Απ τη μεριά δηλαδή της Συκιάς, δίπλα στην τουριστική (τώρα) Σάρτη, που Αφησ(ι)ά την έλεγαν οι ντόπιοι πριν γεμίσει με ρουμς-του-λετ και μπαράκια. Παραπέρα αραδιάζονται Καλαμίτσια, Κριαρίτσια, Τριστινίκες και λοιπά, παρακατιανά κι εκείνα έναν καιρό, τους λυπόνταν οι Συκιώτες τους πρόσφυγες που είχαν πάρει εκεί τον κλήρο τους- πού νάξεραν βέβαια τι θα γινόταν αργότερα. Φάτσα κάρτα απέναντι το Ιερό Βουνό, συχνά με καϊμακωμένη την κορυφή, ακόμη συχνότερα νεφοσκεπή ή έστω νεφοφιλούσα, και ενίοτε ολοκάθαρη και αιχμηρή σαν ακονισμένη λάμα, γιγάντιο θαρρείς εργαλείο της λίθινης εποχής. Ψηλό βουνό, επιβλητικό, δεν μπορείς να του κάνεις το κορόιδο. Όσες φορές κι αν περάσω, θα σκαλώσει το μάτι μου και το μυαλό μου, και σχεδόν πάντα θα αναρωτηθώ αν είναι αλήθεια ότι κάποια μέρα του χρόνου, η σκιά της σουβλερής του αυτής μύτης τρυπώνει πριν το δείλι στην πλατεία της Μύρινας στη Λήμνο.

«Το φοιτητικό κίνημα του 1899» του Λεβ Τολστόι

μετάφραση: Ελένη Κατσιώλη

Αυτή τη στιγμή στη Ρωσία συμβαίνει κάτι το ασυνήθιστο, κάτι πρωτόγνωρο, υπερβολικά δυσάρεστο και ενοχλητικό, ενώ ταυτόχρονα ο Τύπος, ο οποίος σκοπό έχει να ενημερώνει το κοινό για όλα όσα θέλει να ξέρει, γι’ αυτό το θέμα δεν λέει ούτε μια λέξη και όλοι οι Ρώσοι ζουν σαν να μη συμβαίνει τίποτα το ιδιαίτερο: στις πρωτεύουσες οι αστυνομικοί βρίσκονται στους δρόμους, χαιρετώντας με σεβασμό τους ανωτέρους τους, ενώ κυνηγούν και βρίζουν άγρια τους αμαξάδες· οι αρχόντισσες με τις γρήγορες άμαξες τρέχουν βιαστικά να προλάβουν πολλά μαγαζιά, σπαταλώντας παράλογα τα χρήματα των συζύγων και των εραστών τους· οι υπουργοί και οι διευθυντές, για κάποια επιπλέον επιδόματα στις αποδοχές τους, συμμετέχουν σε συμβούλια και επιτροπές·

Λογοτεχνική Σκηνή #7: Ένας (λοξός) απολογισμός + τα βίντεο της διοργάνωσης

Τα δεδομένα

Στη Λογοτεχνική Σκηνή #7 (7 και 8 Δεκεμβρίου 2018, δημοτικό θέατρο «Άνετον») πήραν μέρος είκοσι τέσσερις καταξιωμένοι, νεότεροι αλλά και πρωτοεμφανιζόμενοι ποιητές και πεζογράφοι από τη Θεσσαλονίκη, από την Αθήνα, τη Βέροια, τη Δράμα, την Κομοτηνή,  τη Λάρισα και την Πάτρα, καθώς και από την Κύπρο.
Τις αναγνώσεις λογοτεχνικών κειμένων  συμπλήρωσαν perfornances, μουσική, προβολές και αφιερώματα.
Η Λογοτεχνική Σκηνή #7 διοργανώθηκε από το περιοδικό «Εντευκτήριο» και τον Δήμο Θεσσαλονίκης, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας- Θράκης), με τη χορηγική υποστήριξη της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ, της ΕΥΑΘ και των Εκδόσεων Επίκεντρο.

Ηλίας Τσέχος - ''Ελεύθερες Εξορίες'' 2019 - 40 Χρόνια Ποίησης

40 ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΙΗΣΗ!

Ηλίας Τσέχος 
''Ελεύθερες Εξορίες'' 2019
Ψηφιακή έκδοση, στο: https://tsehos.wordpress.com

Ελευθέρας η ανάγνωση

Δεν είναι αθώο το αίμα / Και αν αργώ / Θυσίασε με

Οι κόποι μου έχουν γραφτεί

Σωτήρης Παστάκας [Ο Μάρκος Μέσκος και η στενωπός της ποίησης]

Μην ακολουθείς το μονοπάτι για να πας εκεί όπου μπορεί να σε οδηγήσει. Αντίθετα, πήγαινε από εκεί που δεν υπάρχει μονοπάτι και άφησε το χνάρι σου», έλεγε ο Ραλφ Ουάλντο Έμερσον, όταν ακόμα υπήρχαν λίγα μονοπάτια και η Αμερικάνικη Δύση ήταν μια ανεξερεύνητη ήπειρος. Σήμερα, τη λέξη «μονοπάτι» δεν την ξέρει κανένας: στριμώχνονται όλοι στον ίδιο κεντρικό δρόμο πατείς με πατώσε, εγγράφονται σε κύκλους και σε πολυγωνικά τρίγωνα και στήνουν επικερδείς πυραμίδες. Αναζητούν να διασωθεί το ονοματάκι τους μέσα από τις αναφορές τρίτων: εκπροσώπων τάχαμου που μοιράζουν αξιώματα και βραβεία και συμμετοχές σε φεστιβάλ ποίησης δήθεν, και σε φυλλάδες που εκδίδονται μόνο βάσει μπλακ λιστ με ονόματα ανεπιθυμήτων. Τους συγχωρούμε γιατί δεν έχουν διαβάσει τον Έμερσον.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: «Ο Μέγας Αλέξανδρος των Βυζαντινών»

Ανθούλα Δανιήλ

Δημοσιεύτηκε 02 Ιανουαρίου 2019

Ο Αλέξανδρος παραμένει για τους Βυζαντινούς το πρότυπο του Έλληνα ήρωα με παγκόσμια αναγνώριση.
Η αειθαλέστατη Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ βρήκε τον τρόπο πάλι να καταγοητεύσει το κοινό της με μια ομιλία που πρόσφατα έκανε στη Στοά του Βιβλίου, την οποία διοργάνωσε η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων. Το θέμα που ανέπτυξε η μεγάλη βυζαντινολόγος ήταν: «Ο Μέγας Αλέξανδρος των Βυζαντινών». Του παρόντος βιβλίου υλικό ήταν εκείνη η επιτυχημένη ομιλία. Και εκείνης της ομιλίας ανάπτυγμα αυτό το πολύ ενδιαφέρον, γοητευτικό, ιστορικό, μυθιστορηματικό, αστυνομικό, επιστημονικό βιβλίο.

Για τη «Γραβάτα Δημοσίας Αιδούς» του Δημήτρη Π. Κρανιώτη – γράφει ο Σταύρος Γκιργκένης

Παρατηρήσεις ύφους και ποιητικής στη συλλογή του Δημήτρη Π. Κρανιώτη

Γραβάτα Δημοσίας Αιδούς, εκδ. Κέδρος 2018.

Το βιβλίο Γραβάτα Δημοσίας Αιδούς των εκδόσεων Κέδρος αποτελεί την πιο πρόσφατη συμβολή του Δημήτρη Π. Κρανιώτη στον χώρο της ποίησης. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Θεσσαλός ποιητής αποτελεί μια από τις πιο ώριμες φωνές που δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους στον στίχο σήμερα και ότι η συλλογή είναι από τις σημαντικότερες που εκδόθηκαν το 2018.

Τα ποιήματα που συναποτελούν τη συλλογή χαρακτηρίζονται συνολικά από λιτότητα στο λόγο, πυκνότητα και βραχύτητα στην έκφραση. Είναι χαρακτηριστική η συντομία που τα διακρίνει, αφού ο ποιητής ολοκληρώνει όσα έχει να πει σε κείμενα που η έκτασή τους δεν ξεπερνά ποτέ τη μία σελίδα.

Βασικό γνώρισμα της ποιητικής του τεχνικής είναι το παιχνίδι με τις λέξεις. Για παράδειγμα στο ποίημα με τον τίτλο Μείον ένα η φράση «-1» χρησιμοποιείται πρώτα ως αριθμητικό σύμβολο για τα νούμερα των ορόφων στο μεταφυσικό ασανσέρ που οδηγεί στο χτες, ενώ στη συνέχεια εμφανίζεται γραμμένη ολογράφως στην τελευταία στροφή. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας αντίθεσης ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, το χτες και το αύριο:

Γιελένα Βλαντίμιροβνα Μαγιακόφσκαγια: Η «ντότσκα»* δεν είναι πια εδώ...

Την 1η Απρίλη «έφυγε» από την ζωή, λίγο πριν συμπληρώσει τα 90 της χρόνια, το μοναχοπαίδι και η μοναχοκόρη του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι, καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και συγγραφέας, Πατρίτσια Τόμπσον. ‘Η, Γιελένα Βλαντίμιροβνα Μαγιακόφσκαγια, όπως προτιμούσε η ίδια να την φωνάζουν. Η Γιελένα ήταν ο καρπός του έρωτα του ποιητή της Επανάστασης, με την εμιγκρέ, Ελιζαβέτα Πετρόβνα Εϊμπερτ – Ελλη Τζονς η αμερικανική εκδοχή του ονόματός της- με την οποία ο Μαγιακόφσκι γνωρίστηκε κατά την διάρκεια του ταξιδιού του στις ΗΠΑ το 1925.

Η Ελιζαβέτα γεννήθηκε στις 13 Οκτώβρη του 1904 στην Ρωσία, σε πάμπλουτη οικογένεια εκρωσισμένων Γερμανών, η οποία έφυγε στις ΗΠΑ μετά την Επανάσταση του Οχτώβρη, μαζί με άλλους γαιοκτήμονες και «τιτλούχους» του τσαρικού καθεστώτος. Γνωρίζοντας ήδη από μικρή ξένες γλώσσες – αποτέλεσμα της μόρφωσης που είχαν την δυνατότητα να προσφέρουν στα παιδιά τους οι Ρώσοι τσιφλικάδες προεπαναστατικά – η Ελιζαβέτα εργάστηκε αρχικά ως διερμηνέας στην Αμερικανική Επιτροπή Βοήθειας (APA), όπου γνωρίστηκε με τον μελλοντικό της σύζυγο, τον Αγγλο, Τζον Τζόνσον, τον οποίο παντρεύεται το 1923.