16.8.20

Η θάλασσα -Ντίνου Χριστιανόπουλου


Ἡ θάλασσα εἶναι σὰν τὸν ἔρωτα:
μπαίνεις καὶ δὲν ξέρεις ἂν θὰ βγεῖς.
Πόσοι δὲν ἔφαγαν τὰ νιάτα τους –
μοιραῖες βουτιές, θανατερὲς καταδύσεις,
γράμπες, πηγάδια, βράχια ἀθέατα,
ρουφῆχτρες, καρχαρίες, μέδουσες.
Ἀλίμονο ἂν κόψουμε τὰ μπάνια
Μόνο καὶ μόνο γιατί πνίγηκαν πεντέξι.
Ἀλίμονο ἂν προδώσουμε τὴ θάλασσα
Γιατὶ ἔχει τρόπους νὰ μᾶς καταπίνει.
Ἡ θάλασσα εἶναι σὰν τὸν ἔρωτα:
χίλιοι τὴ χαίρονται – ἕνας τὴν πληρώνει.

Η μείωση (διήγημα του Νικόλα Σάπο)


Όταν χτυπάει το τηλέφωνο και σε καλεί το αφεντικό εκτός ωραρίου, σίγουρα δεν προμηνύεται κάτι καλό. Σίγουρα δεν σε παίρνει να ρωτήσει αν περνάς καλά ή να διηγηθεί ένα τρομερό ανέκδοτο που άκουσε. Στο τρίτο χτύπημα δεν άνοιξε κάποια πόρτα, αλλά κατάφερα να απαντήσω μετά από το αναγκαίο βηχαλάκι για να καθαρίσει η φωνή μου καθώς είχα να μιλήσω με άνθρωπο κάτι ώρες. Με ήρεμο και σταθερό τόνο, μου παρουσίασε πως έχει η κατάσταση: Ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις – ναι ζούμε-, οδεύουμε στην ομίχλη – ναι οδεύουμε-, έρχεται οικονομική κρίση – ναι έρχεται. Μπροστά σε αυτόν τον αρμαγεδδώνα έπρεπε να πάρουμε γρήγορα κάποιες αποφάσεις. Να προχωρήσουμε σε μείωση του μισθού μου για ένα τετράμηνο. Χωρίς κανένα δισταγμό, συμφώνησα.

Βάλτερ Πούχνερ: Δοκιμαστικές προσεγγίσεις σε μια κριτική της κριτικής


Στη λογοτεχνική κριτική, ίσως και στη μουσική, συχνά δεν αναφέρεσαι αποκλειστικά, καμιά φορά και καθόλου, στο έργο που σχολιάζεις, αλλά προσπαθείς να αρθρώσεις, να διατυπώσεις, να τεκμηριώσεις, αυτά τα αισθήματα και αυτές τις σκέψεις που εκλύουν τα διαβάσματα μέσα στην ψυχή και στον νου, να περιγράψεις φαντάσματα και φαντασιώσεις στον καθρέφτη του σκεπτόμενου και αισθανόμενου οφθαλμού, αυτοσχεδιάζοντας λίγο πολύ ένα αντικατόπτρισμα, το οποίο είναι δικό σου δημιούργημα, όπως κάθε ερμηνεία καλλιτεχνήματος είναι ένα συνδημιούργημα των τελικών εντυπώσεων. Αν προσθέσει κανείς το επίσης συχνά λογοτεχνίζον ύφος, που ξεπερνά το ήθος της ειλικρίνειας και το καθήκον της ακριβολογίας, γεννιέται κάτι σαν παράλληλο δημιούργημα με το

15.8.20

«Γιατί πρέπει να πεθάνω στα σαράντα μου»

Θανάσης Βασιλείου
Ο Μάριος Χάκκας (1931-1972) ανήκει στην πρώτη μεταπολεμική γενιά που διαμορφώθηκε σε ατμόσφαιρα ιστορικών συμβάντων. Στα γραπτά του άφησε όλη την υπαρξιακή αγωνία, ζητώντας χρόνο «…επειδή ξεκίνησα να γράφω λιγάκι μεγάλος, τριανταπέντε και βάλε...». Βέβαια, η πίστωση χρόνου ήταν δυσανάλογα μικρή. Ωστόσο, ο καταδικασμένος, ο «άρρωστος» γραφιάς της πρόθεσης για ζωή, μελαγχολικός, είρωνας και αυτοσαρκαζόμενος, κατάφερε να γίνει ο κοινωνικός ψυχογράφος της συγχυσμένης μικροαστικής και αγωνιστικής ελληνοπρέπειας, που ονειρεύτηκε, που σκέφτηκε φωναχτά, που υπέφερε, βασανίστηκε και στοχάστηκε τον κόσμο σε πνιγηρούς καιρούς. Ο Αιμίλιος

Ημερολόγιο αυτογνωσίας, Οδύσσεια εγκλεισμού

Ντίνα Παπούδα*
Ξεκίνησα να διαβάζω το νέο βιβλίο της Πόλυς με ανερχόμενη, κλιμακούμενη έξαψη. Τα χρόνια μου πια έχουν περάσει κι έχω μάθει να διαχειρίζομαι την αναστάτωση που μου δημιουργεί η ανάγνωση διαβάζοντας αργά κι όχι με βιασύνη και ταχύτητα. Οπως όταν πίνεις κάτι που σου αρέσει πολύ: γουλιά- γουλιά η απόλαυση διαρκεί κι η βραδύτητα την κάνει βαθύτερη… Τα κείμενα που περιέχονται σ’ αυτόν τον κομψό τόμο κατά καιρούς τα είχα διαβάσει, όχι όλα μα πολλά. Να πω ότι η εμπειρία της έντυπης ανάγνωσης για μένα είναι διαφορετική σε ό,τι αφορά τον βαθμό πρόσληψης, κατανόησης κι, εντέλει, απόλαυσης του κειμένου. Δεν θα σταθώ εδώ: ήδη άνοιξε μια ενδιαφέρουσα κουβέντα γι’ αυτό στον «τοίχο» της Πόλυς. Αυτό που μετρά για μένα πιο πολύ είναι κάτι που έχω

Τι συνέβαινε στον Κόσμο, στην Ελλάδα και στην Κρήτη την εποχή του «Ερωτόκριτου»

Κ.Ν.Μ.Καζαμιάκης*

Ο Βιτσέντζος Κορνάρος (1553-1614), ο ποιητής του Ερωτόκριτου, γεννήθηκε στην Τραπεζόντα Σητείας και πέθανε στον Χάνδακα (Ηράκλειο). Μας λέει ο ποιητής στους 6 τελευταίους στίχους του «Ερωτόκριτου». 
 ΒΙΤΣΕΝΤΖΟΣ είν` ο ποιητής και στη γενιά ΚΟΡΝΑΡΟΣ
 Που να βρεθεί ακριμάτιστος, σα θα τον πάρη ο Χάρος.
 Στη Στείαν εγεννήθηκε, στην Στείαν ενεθράφη,
 Εκεί καμε και κόπιασε ετούτα που σας γράφει.
Στο Κάστρο επαντρεύτηκε σαν ορμηνεύγει η φύση,
 Το τέλος του έχει να γενεί όπου ο Θεός ορίση.

14.8.20

Η Ακρόπολη, οι μαυροφόρες γυναίκες και οι κομψευόμενοι άντρες

Παρή Σπίνου
Οταν η μεγάλη Βρετανίδα συγγραφέας ερωτεύτηκε την Ελλάδα και κατέγραψε στα ημερολόγιά της εικόνες από την «άγρια αλλά πολιτισμένη και πανέμορφη χώρα όπου μπορείς να ζήσεις». Περιηγητές, ζωγράφοι, λογοτέχνες, συνθέτες, φωτογράφοι έχουν στο παρελθόν γονατίσει με δέος κάτω από την Ακρόπολη, καλλιεργώντας έναν μύθο διαχρονικό, πάνω στον οποίο πατούν σήμερα οι «βιομηχανίες» του τουρισμού και της διαφήμισης. Από τη γοητεία της δεν ξέφυγε ούτε η Βιρτζίνια Γουλφ, η μεγάλη Βρετανίδα συγγραφέας, η οποία επισκέφθηκε την Ελλάδα δύο φορές, το 1906, μόλις 24 ετών (ανύπαντρη, μαζί με τα αδέλφια της), και το 1932, στην εποχή της ωριμότητας (μαζί

Φόρος τιμής στον Γιώργο Μαρκόπουλο

Θωμάς Τσαλαπάτης
«Κουβαλώ την ισοπεδωτική οργή της πλημμύρας»
 Ο γενέθλιος στίχος της ποίησης του Γιώργου Μαρκόπουλου από το ποίημα «Ερωτικό» της πρώτης συλλογής του με τίτλο «Εβδομη συμφωνία»
 Η ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου ορίζεται από την ποιητική της επαφής. Από έναν λόγο ψιθυριστό, όχι στην ένταση αλλά στην οικειότητα της αλήθειας του. Είναι που το συναίσθημα και ο λυρισμός των στίχων δεν υφίστανται ως λογοτεχνία πρωτίστως αλλά ως αποκωδικοποίηση του κόσμου, ως μια επείγουσα διαδικασία, ως ένας τρόπος του υπάρχειν που ταυτόχρονα γεννά μεγάλη λογοτεχνία. Εδώ περνούμε διαρκώς και ασυναίσθητα από τα εξωτερικά στα εσωτερικά τοπία, μέσα από μια διαρκή ταύτιση και ανταλλαγή βιωμένων μοτίβων και καταγεγραμμένων συναισθημάτων.

Φρέαρ, τχ. 27-28: Αλληλογραφία Ζήσιμου Λορεντζάτου-Γιώργου Θεοτοκά – γράφει ο Σταύρος Ζουμπουλάκης

Η αλληλογραφία Λορεντζάτου – Θεοτοκά αποτελείται από εννιά γράμματα συνολικά, έξι του πρώτου και τρία του δεύτερου. Ακριβέστερα: τόσα σώζονται στα αρχεία τους. Στο αρχείο του Λορεντζάτου μαζί με τα τρία γράμματα του Θεοτοκά υπάρχουν και τρεις ταχυδρομικοί φάκελοι. Οι σφραγίδες του ταχυδρομείου δείχνουν αντιστοιχία των δύο φακέλων με την πρώτη (16. 1. 1960) και την τρίτη (10. 2. 1962) επιστολή Θεοτοκά. Οι σφραγίδες του άλλου φακέλου φέρουν ημερομηνία 15. 5. 1961 (Ομόνοια) και 16. 5. 1961 (Κηφισιά), ενώ η δεύτερη επιστολή του έχει ημερομηνία 12. 2. 1961. Δεν θεωρώ πιθανό ότι ο Θεοτοκάς καθυστέρησε τρεις μήνες να ταχυδρομήσει το ευχαριστήριο επιστόλιο, το πιθανότερο είναι ότι έστειλε και άλλη επιστολή τον Μάιο 1961, η οποία όμως δεν σώζεται στο αρχείο του Λορεντζάτου.

13.8.20

Διαγώνιος

Περιπλάνηση στις σκιές της ζωής



ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ 
 Ενα πουλί στον άσφαλτο
 Ποίηση και ποιητική του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου εκδ. Μελάνι
 Ο Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου (1931-1996) είναι από τους πλέον ιδιαίτερους και σημαντικούς ποιητές της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς. Η ποίησή του μελαγχολική, πρωτότυπη, χαμηλόφωνη, αισθητική, με το ρίγος των προσώπων και των πραγμάτων να αποτυπώνεται σ’ έναν κόσμο μοναξιάς, καταστροφής και εγκατάλειψης, σ’ ένα καθορισμένο τέλος, απηχεί το κλίμα «μιας κοινωνικής πραγματικότητας που παίρνει το όχημα της ερωτικής αγωνίας», όπως είχε πει. «Στο πλαίσιο της ποιητικής Θεσσαλονίκης των χρόνων 1930-1960 [ο Ασλάνογλου] συγκροτεί μαζί με τον

Για τα νέγρικα μπλουζ και τις ιατρικές τους αναφορές

Του Μιχάλη Τρούλη
https://www.fractalart.gr/ta-negrika-blues/
Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης, «Τα νέγρικα μπλουζ και οι ιατρικές τους αναφορές». Εκδόσεις Οδός Πανός. 2020, Αθήνα 
 Τα ταξίδια έχουν περισσότερο ενδιαφέρον, όταν είναι στοχευμένα και καλά μελετημένα. Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά των προορισμών που επιλέγει ο γιατρός Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης, γι’ αυτό και αποφέρουν γλυκείς «καρπούς» για όλες τις αισθήσεις. Η επιθυμία του, αυτά που βλέπει, ακούει και μαθαίνει, να τα μοιράζεται με τους αναγνώστες του, «γιατί τότε μόνο έχουν αξία», τον έχει αναδείξει έναν σύγχρονο ταξιδιωτικό συγγραφέα, πολλά υποσχόμενο. Όσοι τον παρακολουθούν και επιλέγουν, ως φιλαναγνώστες, τα βιβλία του πραγματοποιούν ατέλειωτα

12.8.20

Το σινεμά στην Έδεσσα του Θοδωρή Σαρηγκιόλη



ΣΙΝΕΜΑ 
 Τέλη δεκαετίας ’50, αρχές ’60, η χρυσή εποχή του σινεμά στην Έδεσσα. Με τρεις χειμερινούς (Μέγας Αλέξανδρος, Αγγέλικα, Βέρμιον) και δύο θερινούς (Άστρον, Αγγέλικα) κινηματογράφους να λειτουργούν καθημερινά.
 Στο κτίριο του Φιλοπρόοδου Συλλόγου ‘’Μέγας Αλέξανδρος’’, επί προεδρίας Γεωργίου Σαγιαξή, λειτουργούσε ο ομώνυμος κινηματογράφος με επιχειρηματία- διαχειριστή τον Κώστα Συργιάννη.
Η αίθουσα το 1961 επεκτείνεται και ανακαινίζεται. Προβάλλει ελληνικές και ξένες ταινίες:

Ο Λευτέρης Ξανθόπουλος επιστρέφει με φίλους στην Καβάλα

της Κυριακής Μπεϊόγλου
Οι συντοπίτες καβαλιώτες του Λευτέρη Ξανθόπουλου οργάνωσαν ένα διήμερο για να τον τιμήσουν στις   2 και 3 Αυγούστου 2020.   Ο θερινός κινηματογράφος  «Ζέφυρος» γέμισε από φίλους του και συνοδοιπόρους.  Φίλοι – καλλιτέχνες ήταν και αυτοί που μίλησαν για τον σκηνοθέτη, ποιητή, πεζογράφο και οργανωτή πολιτισμού Λευτέρη Ξανθόπουλο. Στο αφιέρωμα αυτό θα βρείτε τα κείμενα των  Διαμαντή Αξιώτη, Κώστα Καναβούρη, Κοσμά Χαρπαντίδη, Γεωργίας Τριανταφυλλίδου. Προλογίζει ο δήμαρχος της Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης.

Φοβίες και μισανθρωπία, στη διαδρομή «Σύνταγμα – ΚΑΤ» – γράφει η Λίλια Τσούβα

Ο ανόητος άνθρωπος τρομάζει
με κάθε λόγο που ακούει
(Ηράκλειτος)
Η Χριστίνα Φραγκεσκάκη στη νουβέλα Σύνταγμα – ΚΑΤ (Κέδρος, Αθήνα 2019) πραγματεύεται το ζήτημα των στερεοτύπων. Με χρονότοπο την Ελλάδα της κρίσης, πλάθει έναν χαρακτήρα αντιπροσωπευτικό, που κινείται γραμμικά και σε ανοιχτό περιβάλλον, έξω δηλαδή από το σπίτι, στον χώρο ενός αστικού λεωφορείου το οποίο οδηγεί. Όταν στο λεωφορείο επιβιβάζεται ένας άστεγος διαβητικός με ματωμένες πατερίτσες και προορισμό το ΚΑΤ, ξεσπάει σε έναν παραληρηματικό μονόλογο που ενσωματώνει τους φόβους και τα στερεότυπα μιας μεγάλης μερίδας του κοινωνικού μας πληθυσμού. Κάθε στάση και ένα νέο στερεότυπο. Αφορμή η απέχθεια προς τον άστεγο.