29 Ιουλίου 2021

Ντίνος Χριστιανόπουλος, «Η φυσαρμόνικα»


Μες στα ψυχρά παγωμένα γραφεία

ακούστηκε μια μέρα κάποια φυσαρμόνικα.
Το δειλό της τρεμούλιασμα ξεχύθηκε σ’ όλο τον όροφο,
μπερδεύτηκε με τα πρωτόκολλα και τις ενστάσεις.
«Ποιος παίζει τόσο όμορφα;» αναρωτήθηκε η δακτυλογράφος
και κάτι ξύπνησε μέσα της απ’ την πρώτη της άνοιξη.

Μα φαίνεται πως κάποιος διαμαρτυρήθηκε
κι η φυσαρμόνικα δεν ξανακούστηκε πια.
~
Από τη συλλογή Ανυπεράσπιστος καημός (1960)

Πανδημία και ’21: Απόπλους, Μανδραγόρας, Εντευκτήριο, Κλεψύδρα (του Σπύρου Κακουριώτη)


Εικοσιένα και Σάμος
. Στην επέτειο των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 είναι αφιερωμένο το νέο τεύχος (87ο) του περιοδικού Απόπλους, που εκδίδεται ανά τετράμηνο στο νησί του ανατολικού Αιγαίου. Η πλούσια ύλη του αφιερωματικού αυτού τεύχους, γραμμένη από γνωστούς ιστορικούς και συνεργάτες του περιοδικού, κατανέμεται σε τρεις ενότητες. Η πρώτη προσεγγίζει όψεις της σαμιακής επανάστασης

13+1 ερωτήσεις για ένα νέο βιβλίο και τον συγγραφέα του: Γιώργος X. Θεοχάρης «Δίφορη μνήμη»


Συνέντευξη στην Τζένη Μανάκη

Η Δεσφίνα της Φωκίδας, ορεινό χωριό στους πρόποδες του Παρνασσού, γενέθλιος τόπος του συγγραφέα, τόπος φιλόξενος στον κόπο και στον πόνο, αναδύεται στη Δίφορη μνήμη μέσα από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, μέσα από την καταγραφή των γεγονότων του 19ου και του 20ου αιώνα στις εφημερίδες, μέσα από τις μαρτυρίες καθημερινών ανθρώπων, μέσα από φωτογραφίες, όπου ακινητεί η συγκίνηση.

   Ένα αίσθημα ευθύνης, ένα αίτημα δικαίωσης κινεί τον συγγραφέα να αναμοχλεύσει το παρελθόν: εδώ η

28 Ιουλίου 2021

Σαρκώδης ποιητική πράξη με εσωτερικό κυματισμό


Γιώργος Ρούσκας: “Χοϊκά, Χάικου και Δεπέλλιχοι συν δύο δοκίμια”, εκδόσεις Κοράλλι, Ιούνιος 2021

 

Από τη Βίκυ Δερμάνη

Η νέα ποιητική συλλογή του Γιώργου Ρούσκα με τίτλο “Χοϊκά, Χάικου και Δεπέλλιχοι συν δύο δοκίμια” απ’ τις εκδόσεις Κοράλλι, μας προσφέρει αριστοτεχνικές ποιητικές ριπές σε 89 σελίδες. Με καλαίσθητα σχέδια εξώφυλλου, προμετωπίδας και εσωτερικά,  φιλοτεχνημένα απ’ την Νεφέλη Ρούσκα.

Κυκλοφορεί το νέο τεύχος του Περιοδικού Οδός Πανός, 191


Oδός Πανός®
εργοτάξιο εξαιρετικών αισθηµάτων
έτος 40o, τχ. 191, Σεπτέµβριος - Δεκέµβριος 2021, 10,00 €
ΠEPIEXOMENA
Αφιέρωμα στον Βαγγέλη Χρόνη
Επιμέλεια αφιερώματος: Θανάσης Θ. Νιάρχος

Απόπλους 88, Καλοκαίρι 2021. Αφιέρωμα στον ποιητή Γιώργο Μαρκόπουλο, σ. 240


Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΟΝ ΑΠΟΠΛΟΥ
Αφιερωμένος εξ ολοκλήρου στον πολυβραβευμένο ποιητή Γιώργο Μαρκόπουλο, από τους σημαντικότερους της γενιάς του ’70, κατέπλευσε ο καλοκαιρινός 88 ος Απόπλους της Σάμου, όπως πάντα καλαίσθητος και προσεγμένος. Οι επιβάτες του, 46 ποιητές και δοκιμιογράφοι από όλη την Ελλάδα, γράφουν για την ποίηση και την ποιητική του, για τον άνθρωπο, την αγαπητική σχέση τους μαζί του, τον χαιρετούν με μια υπενθύμιση, ένα στιγμιότυπο από την κοινωνική συνύπαρξή τους, ακόμα και με ένα

27 Ιουλίου 2021

ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΡΒΕΡΗΣ: ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ


Ό
ταν οι εμπόροι ξεκρεμάσουνε
νωθρά λαμπιόνια περιπτέρων αυτοσχέδιων
και τους γαλήνιους θησαυρούς τους αφυπνίσουν
απ’ την ονειροπόληση μιας αγοράς

όταν όλα τ’ απούλητα
πάρουνε τη μορφή του περιττού
κουρνιάζοντας μες στα χαρτόκουτα όπως όπως

όταν αρχίσει να φυραίνει
απ’ τις γεννήτριες η φωτοχυσία
και σα σμήνη φουγάρων άνθρωποι με μπόγους
χαθούν, ο καθείς και σ’ ένα δίκαιο σοκάκι

τότε κι ο άγιος της ημέρας
στον άγιο της επόμενης
ωσάν μετάληψη
του παραδίδει τις καρδιές
ετούτων των φτωχών ανθρώπων.

[Εντευκτήριο 72, Ιανουάριος-Μάρτιος 2006]

Μαρία Λαϊνά: μπροστά στην ομορφιά, μπροστά στη θάλασσα, δεν μπορώ να γράψω(συνέντευξη στην Αλεξάνδρα Σαμοθράκη)


Λίγο μετά την (μια ακόμη) βράβευση της από τον Αναγνώστη, η Μαρία Λαϊνά μάς μιλάει για την ομορφιά, τη μετάφραση, τη φιλαναγνωσία, την ποίηση, τους ποιητές  και πολλά άλλα.

 

ΕΡ: Αγαπάτε το Μαρόκο. Εκεί η γεύση της πορτοκαλάδας και τσαγιού μέντας είναι ονειρικές. Μου φαίνεται αδύνατον να περιγραφούν σε κάποιον που δεν τις έχει δοκιμάσει.  Δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους στίχους; Οποιαδήποτε λέξη δε σημαίνει κάτι διαφορετικό για τον καθένα μας αναλόγως των εμπειριών μας; Άρα όταν διαβάζω ένα ποίημα σας καταλαβαίνω αυτό που γράψετε;

Ευγονική και εκτελέσεις ψυχικά ασθενών από τους Ναζί


Κατερίνα Κοφφινά
  Όπως είπε ο Γερμανός ποιητής Heinrich Heine κάποτε με θλιβερό τρόπο: «Όπου καίνε βιβλία, τελικά θα κάψουν και ανθρώπους». Πράγματι, το απόφθεγμα μας καλεί να σκεφτούμε όχι μόνο τα έργα τέχνης, αλλά και τη δίωξη των καλλιτεχνών που τα δημιούργησαν. Η υπόθεση της ζωγράφου Elfriede Lohse-Wächtler (1899-1940) είναι ενδεικτική των τρομερών συνεπειών της ναζιστικής κοσμοθεωρίας και του πνευματικού εκφυλισμού στην μοντερνιστική τέχνη. Το 1929 η ζωγράφος υπέστη νευρική κρίση και εισήχθη στο ψυχιατρικό νοσοκομείο στο Friedensberger. Εκεί συνέχισε το εικαστικό της

26 Ιουλίου 2021

Πότε η αντιγραφή (ή η «πειραγμένη» απόδοση του πρωτοτύπου) είναι δημιουργική; (του Γιώργου Μ. Χατζηστεργίου)


“ Σάντσαϊ είναι ο κινέζικος νεολογισμός για το “ψεύτικο”. Σήμερα η κουλτούρα, το πνεύμα σάντσαϊ εμπεριέχει όλες τις πτυχές της ζωής στην Κίνα. Υπάρχουν βιβλία σάντσαϊ, ένα βραβείο Νόμπελ σάντσαϊ, ταινίες σάντσαϊ, πολιτικοί σάντσαϊ και αστέρες σάντσαϊ. Αρχικά, ο όρος περιέγραφε κινητά τηλέφωνα, απομιμήσεις γνωστών επώνυμων προϊόντων όπως τα Nokia και τα Samsung που επωλούντο με ονόματα όπως Nokir και Samsing, χωρίς αυτά να είναι χοντροκομμένες πλαστογραφίες…Η ευρεσιτεχνία των

Η ποίηση των άστεγων χρόνων – γράφει η Μαρία Ιατρού


Ελένη Κοσμά, Μες στον ψυχρό καιρό, Πόλις, Αθήνα 2021.

Είναι εντυπωσιακό πόσο «τοποφιλική» [1] είναι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Και χρησιμοποιώ τον όρο «τόπος», που είναι εμποτισμένος με ατομικά και συλλογικά βιώματα και συναισθήματα, σε αντίθεση με την έννοια του απρόσωπου και άξενου «χώρου» που κυριαρχεί στη νεωτερικότητα [2]. Όχι βέβαια ότι η παλαιότερη λογοτεχνία, οικεία και ξένη, δεν ήταν τοποφιλική, κάθε άλλο. Ο τόπος αποτελούσε πάντα κάτι πολύ περισσότερο από απλό σκηνικό στη γραπτή παράδοση όλων των εποχών.

Ποίηση – αγκαλιά στις μεταναστευτικές ροές


Ευφροσύνη Μαντά Λαζάρου: «Ένα δέντρο λιβάνι και πάλι ο ξηρανθός», εκδόσεις Βακχικόν, 2020. 
 Η Ευφροσύνη Μαντά Λαζάρου έχει την ικανότητα να ανανεώνεται συνεχώς, τόσο θεματικά όσο και υφολογικά, ενώ κάποιες φορές οι αναζητήσεις της αγγίζουν και ειδολογικές παραμέτρους. Αυτό συμβαίνει με την τελευταία της συλλογή: «Ένα δέντρο λιβάνι και πάλι ο ξηρανθός», που θα επιχειρήσω να παρουσιάσω στη συνέχεια. Η Ε.Μ.Λ. από το 2002 μέχρι το 2020 έδωσε στο αναγνωστικό κοινό επτά

25 Ιουλίου 2021

Ύστατος Καπνός (της Μαρίας Τσάτσου)


Στράτος Κοσσιώρης, Ύστατος Καπνός, 
Εκδόσεις Οροπέδιο

Πυκνή, με βάθος σκέψης, κάποτε σκληρή, αλλά με λεπτές αποχρώσεις μελαγχολίας και συγκίησης, η ποιητική αυτή συλλογή καταγράφει τον βηματισμό του ποιητή μέσα σ΄ένα τοπίο πόλης όπου κυριαρχούν η μοναξιά και η ματαιομένη ελπίδα αλλά αναδύονται ζωντανές, η τρυφερότητα, η προσμονή και η ανάμνηση του έρωτα και η ενάργεια για

Γιώργος Σιώμος "μικρά πεζά". Ψηφίδες ευαισθησίας και ώριμης στοχαστικής ματιάς


Δήμητρα Σμυρνή
 Πρώτο του βιβλίο «Ο κορυδαλλός» (2012), μια νοσταλγική επιστροφή στα χρόνια της νιότης της γενιάς του ’50 κι ύστερα ακολουθούν κι άλλα βιβλία, πάντα με απόσταση μεταξύ τους, πάντα έχοντας κάτι να πουν, χωρίς αναίτιο ξόδεμα και συγγραφικούς ναρκισσισμούς, οδηγώντας στο σημερινό τέταρτο βιβλίο, το βιβλίο «μικρά πεζά», Μάιος του 2021, εκδόσεις Ενύπνιο. «Μικρά πεζά». 
Θαρρείς και παίζει ο Γιώργος Σιώμος ακόμη και με τα γράμματα, γράφοντας στον τίτλο του βιβλίου

Γιάννης Θωμάς






Ένας ηθοποιός υψηλών δυνατοτήτων, παρότι χαμηλών τόνων, με πλούσια παρουσία τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, δεν βρίσκεται πλέον ανάμεσά μας. Ο λόγος για τον Γιάννη Θωμά που έφυγε στις 27/6/2021 από τη ζωή, σε ηλικία 77 ετών, μετά από σκληρή μάχη με τον καρκίνο σκορπίζοντας θλίψη στην εγχώρια θεατρική οικογένειας αλλά και σε όλους όσοι τον ξεχώρισαν μέσα από τις ερμηνείες του.

24 Ιουλίου 2021

Η χαρμολύπη της ανθρώπινης κωμωδίας (της Δέσποινας Παπαστάθη)


William Saroyan, Η ανθρώπινη κωμωδία, μτφρ.: Νίκος Μάντης, Gutenberg

«Δεν αναγνωρίζω κανέναν άνθρωπο σαν εχθρό μου, γιατί κανένα ανθρώπινο πλάσμα δεν μπορεί να είναι εχθρός μου. Όποιος κι αν είναι, είναι φίλος μου. Δεν έχω διαφορές μαζί του, παρά μόνο με εκείνο το άτυχο κομμάτι μέσα του που προσπαθώ να εξαλείψω πρώτα σε εμένα τον ίδιο.

Η φωτεινότητα στη σκηνή των πεπραγμένων (του Ηλία Κεφάλα)


Γιώργος Χ. Θεοχάρης, Πλησμονὴ Ὀστῶν, Ποιήματα, Μελάνι

Ὁ τίτλος τῆς πέμπτης, ἂν ἔχω μετρήσει σωστά, αὐτοτελοῦς ποιητικῆς συλλογῆς τοῦ Γιώργου Χ. Θεοχάρη εἶναι φανερὰ ἐνδεικτικός. Καὶ τονίζουμε τὴ λέξη φανερὰ ἐπειδὴ πολλὲς φορὲς ἔχουμε ἀναζητήσει σὲ ἄλλα βιβλία μιὰ ἐμφανῆ σχέση τίτλου καὶ περιεχομένου, χωρὶς τελικὰ νὰ τὴ βρίσκουμε. Ἐδῶ ἡ πλησμονὴ τῶν ὀστῶν μᾶς

23 Ιουλίου 2021

Σάκης Σερέφας: «Ακρόπολις Ολύνθου»


Κ
ανείς μας δεν είχε δει ποτέ
γλάρους να πετούν τόσο μεσόγεια.
Πάνω απ’ τα χωράφια της Ολύνθου.
Απορημένοι, σχολιάζαμε το φαινόμενο.
Έκρωζαν, έκαναν κύκλους, κοιλιές, βουτώντας.
Κάτι χόρτα κουνήθηκαν, χελώνα ξεπρόβαλε σκυφτή.
Σε λίγο, σκορπίσαμε ανάμεσα στις πέτρες των αρχαίων
κοιτώντας καταγής προσεκτικά, σοβαροί
σα να ψάχναμε χαμένη βέρα ή αναπτήρα βαρύ, ακριβό.
Κάτι έλαμψε, το τζαμάκι απ’ το ρολόι του Γιάννη
με σηκωμένο χέρι μου έκανε νόημα από αντίκρυ, σιωπηλά
με καλούσε, γονατιστός στο χώμα.
Πλησίασα. Βαθιά σε στέρνα με ρημαγμένο βυθό
ένα φίδι ατελείωτο σέρνονταν αργά. Λείο, ήρεμο.
Τριβόταν σύρριζα στην πέτρα
μ’ ελιγμούς. Ένας κόμπος μ’ ανέβηκε στο στήθος στιγμιαία
κι εξατμίστηκε. Κάτω απ’ τα λέπια
τα ξερόφυλλα τρίξαν τραγανιστά. Μούδιασα πια
ασυναίσθητα ξεκολνώντας την παλάμη από το χώμα λίγη σκόνη
σηκώθηκε στραφταλίζοντας και ράντισε το ερπετό καταχωνιάστηκε
σβέλτα κάτω απ΄την κοτρώνα ίσα στον πάτο της γης. Σιγή.
Σα να μην ήταν ποτέ. Όλος ορμή κι απόφαση, βούτηξα με τα μούτρα
Στην περισυλλογή. Πώς γίνεται να το βλέπεις μπροστά στα μάτια σου
Κάτι ν’ αφανίζεται ώς την τελευταία του κίνηση και να ’σαι εσύ
Η στέρνα και τα έγκατα που το ρουφούν όμως χωρίς να φτάνεις
να εμποδίσεις να συμβεί αφού πάλι είσαι εσύ
το χείλος της ψηλά κι η μαύρη σκιά ανακούρκουδα στο φως ανήμπορος
κι εσύ ο ουρανός, μια δαχτυλήθρα γαλάζιο ανεμάκι.

Ούτε που κατάλαβα για πότε μου ’ρθε η κουτσουλιά στο κούτελο.

[από τη συλλογή Απ’ το τίποτα, 1994 ― πρώτη δημοσίευση στο Εντευκτήριο, τχ. 27, Καλοκαίρι 1994]  

Εμβόλιμον : Εγχείρημα λόγου, τέχνης και λοιπής φαντασίας


Ένα περιοδικό κόσμημα για την περιοχή μας (και όχι μόνο), που εκδίδεται ανελλιπώς από το 1988 από τους "Φίλους του Λόγου" στα Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας, τώρα διαθέσιμο και σε ψηφιακή μορφή από τη Βιβλιοθήκη μας! Και τα 92 τεύχη, 9445 σελίδες σε pdf!
Θα τα βρείτε συγκεντρωμένα στον Κατάλογό μας https://bit.ly/3xYJ9Tc (στο πεδίο "Ηλεκτρονική τοποθεσία").
Γιώργος Χ. Θεοχάρης

Νόημα, τόμος 12


Σταύρος Γκιργκένης
Ο 12ος τόμος του Νοήματος σηματοδοτεί αισίως τη συμπλήρωση τεσσάρων χρόνων από την έναρξη έκδοσης του περιοδικού και την είσοδο στον πέμπτο. Όπως πάντα, η ύλη χωρίζεται σε δύο μέρη, ένα πρώτο και μεγαλύτερο αφιερωμένο στις ανθρωπιστικές επιστήμες, την τέχνη και τον πολιτισμό γενικότερα, και ένα δεύτερο μέρος, μικρότερο, αφιερωμένο στη λογοτεχνία, ελληνική και