25 Φεβρουαρίου 2021

Παλιά αντίτυπα: Νίκος Καζαντζάκης


Είναι συχνά παράξενα τα κατορθώματά μας, εκείνα που μας κάνουν να αισθανόμαστε υπερηφάνεια — το βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες ας μαρτυρήσει. Ορισμένες φορές δεν πρόκειται καν για κατορθώματα, αλλά αυτό δεν εμποδίζει το στήθος μας να φουσκώνει σαν να έχουμε πατήσει την ψηλότερη κορφή των Άλπεων —ή του κόσμου—, κι ας έχουμε, στην πραγματικότητα, απλώς κατορθώσει να φυτέψουμε ένα δέντρο στην αυλή μας ή να συνδυάσουμε με επιτυχία το

Ο επίκαιρος Χαίλντερλιν (του Σ.Μακρή)


Ἀπὸ τὰ τέλη τοῦ 19ου αἰώνα ἐπικράτησε γιὰ ἀρκετὲς δεκαετίες ἡ πεποίθηση πὼς ἡ ποίηση τοῦ Φρήντριχ Χαίλντερλιν (Friedrich Hölderlin, 1770-1843) εἶναι μιὰ ποίηση ἰδεαλιστική, μὲ ἔντονα ρομαντικὰ χαρακτηριστικά, ἡ ὁποία ἔχει ὡς μέτρο καὶ ὁδηγὸ τὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα. Ἐὰν ὡστόσο ἐμβαθύνει κανεὶς στὸ ἔργο τοῦ ποιητῆ, θὰ διαπιστώσει πὼς ὅλα αὐτὰ τὰ γνωρίσματα κεῖνται στὴν ἐπιφάνεια καὶ πὼς βαθύτερα ἡ ποίησή του ὅπως καὶ ὁλόκληρο τὸ ἔργο του μιλοῦν μὲ ἕναν ἄμεσα σημερινὸ τρόπο. Ὁ Χαίλντερλιν εἶδε καθαρὰ ὅσα ἀδυνατοῦμε νὰ δοῦμε ἐμεῖς σήμερα. Γι᾿ αὐτὸ

Μη αυθεντικά φαντάσματα (του Γιώργου Μ. Χατζηστεργίου)


Σε έναν κόσμο σαν τον σημερινό, όπου τα λεγόμενα Fake news συνιστούν όντως τις «ειδήσεις», και όπου η δύναμη της κάθε λογής προπαγάνδας, άρα της παραποίησης της πραγματικότητας, είναι μεγαλύτερη από ποτέ, τα κτίρια και γενικότερα οι κατασκευές θα μπορούσαν με το βάρος της υλικότητάς τους να θεωρηθούν πρώτης τάξης αυθεντικοί διαμεσολαβητές της αλήθειας της πραγματικότητας. Αν αυτό ισχύει για τα κανονικά κτίρια, που όντως ισχύει, θα έπρεπε να ισχύει στο πολλαπλάσιο για τα φαντάσματα των κατασκευών παλαιότερων εποχών, αυτές- τα ερείπιά τους ή και

24 Φεβρουαρίου 2021

Ένα βιβλίο διαθεματικού φεμινισμού

Γράφει η Μαρία Βρέντζου 

«Κορίτσι, γυναίκα, άλλο» της Μπερναρντίν Εβαρίστο, εκδόσεις Gutenberg, μετάφραση Ρένα Χατχούτ, Μεγάλη Βρετανία, 2020, σελ. 648

 

Με αυτό το μυθιστόρημα, η Μπερναρντίν Εβαρίστο αποτέλεσε την πρώτη μαύρη γυναίκα που τιμήθηκε με το βραβείο Booker και συγκεκριμένα το μοιράστηκε με την Καναδή Μάργκαρετ Άτγουντ για το έτος 2019. Η Εβαρίστο γεννήθηκε το 1959 από Αγγλίδα μητέρα και Νιγηριανό πατέρα. Μεγάλωσε στο Λονδίνο, όπου ζει και διδάσκει δημιουργική γραφή. Πολυγραφότατη, έχει ήδη καταθέσει άλλα επτά βιβλία αν και η μεγάλη επιτυχία ήρθε τελικά με το “Κορίτσι, γυναίκα, άλλο”, ένα πολυφωνικό κείμενο, όπου δώδεκα γυναίκες, μαύρες ή μιγάδες, κάθε ηλικίας, κοινωνικής τάξης, επαγγέλματος και σεξουαλικής προτίμησης συμπρωταγωνιστούν και συνθέτουν ένα ψηφιδωτό της ζωής στη Μεγάλη Βρετανία.

Το ταξίδι και η κυκλοθυμία των ναυτών (της Ηλέκτρας Λαζάρ)


α. Οι ναύτες

                Διαβάζοντας τους Αργοναύτες της Maggie Nelson, θα έλεγα ότι είναι ένα βιβλίο σίγουρα όχι λογοτεχνικό, αλλά πλησιάζει περισσότερο τη μορφή των συνειρμικών απομνημονευμάτων. Ένα οπωσδήποτε έμμεσα συνεργατικό κείμενο, που η αφηγήτρια δανείζεται τη φωνή πολλών άλλων γυναικών και ανδρών· φωνές που προσκαλεί στο ταξίδι της, πολύτιμοι συνταξιδιώτες με μία ιδεολογική εγγύτητα. Η ίδια η Maggie Nelson έχει περιγράψει το βιβλίο της ως ένα μακρύ αφιέρωμα στις πολλές φεμινιστικές ηρωίδες της (και ήρωες).

H queer μέρα που αγάπησα τον Ocean Vuong (της Κωνσταντίνας Κορρυβάντη)


«Είναι μοιρολατρία να είσαι απλώς και μόνο ένας άντρας ή μια γυναίκα: κανείς πρέπει να είναι είτε γυναίκα με αντρικό τρόπο είτε άντρας με γυναικείο» γράφει η Βιρτζίνια Γουλφ στο «Ορλάντο» το 1928, όπου το κεντρικό πρόσωπο αφηγείται την ιστορία του με άλλη κάθε φορά ιδιότητα και φύλο.

Αυτή η διαπίστωση της Γουλφ, περί ρευστότητας των φύλων, θα μπορούσε να

23 Φεβρουαρίου 2021

Εναλλακτικές λύσεις για πρόσβαση του κοινού στις Δημόσιες βιβλιοθήκες


της Ελένης Χοντολίδου
H πρόσβαση του κοινού στις Δημόσιες βιβλιοθήκες είναι απαγορευμένη εδώ και μήνες, λόγω της πανδημίας. Τον τελευταίο χρόνο οι δημόσιες βιβλιοθήκες ακολουθούν τη λειτουργία των σχολείων. Με μεγάλη μας όμως έκπληξη είδαμε ότι αυτή τη φορά δε συνέβη το ίδιο. Έτσι, ενώ σήμερα λειτουργούν πλήρως οι σχολικές μονάδες, οι βιβλιοθήκες παραμένουν κλειστές.
Αναγνωρίζουμε γενικότερα την ανάγκη να τηρούνται τα μέτρα προστασίας, ωστόσο

Ο Νίκος Κρυωνίδης στην γκαλερί LOLA NIKOLAOY


Ο Νίκος Κρυωνίδης παρουσιάζει από την Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου έως τις 31 Μαρτιου 2021 στην γκαλερί LOLA NIKOLAOY έργα της τελευταίας περιόδου. Με αλλεπάλληλες στρώσεις ελάχιστου χρώματος και ρυθμικές κινήσεις, σε ένα γρήγορο πέρασμα από τη λευκή επιφάνεια, ο Κρυωνίδης ορίζει εμβαδόν και αποστάσεις, χαράσσει πορείες και πλόες στον χάρτη, αποτυπώνει την γέννηση ενός σύμπαντος κόσμου σε

Φεβρουαριάτικο «τεύχος» του Περί ου


• Ο Χρήστος Αντωνίου, πάντα στην εποχή του Ελληνικού Διαφωτισμού, στην στήλη ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ μας γνωρίζει το «Κρίτωνος στοχασμοί», άλλο ένα μαχητικό φυλλάδιο εναντίον του ανώτερου κλήρου, το οποίο κάηκε δημοσίως στην αυλή του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης, το 1820.
• Η Έφη Φρυδά στη στήλη VIEW MASTER γράφει για «Μια ιστορία πιο παλιά από τον χρόνο» - μια ιστορία από τη Βίβλο, που ενέπνευσε πολλούς ζωγράφους (από τον Ρέμπραντ μέχρι την

Γιώργος Παναγιωτίδης, "Ίσος Ιησούς" - Παρουσίαση από την Κατερίνα Παπαδημητρίου


Ο Γιώργος Παναγιωτίδης με το μυθιστόρημά του, επιχειρεί να περιγράψει τον υβριδικό νέο άνθρωπο του εγγύτερου μέλλοντος. Θέτει φιλοσοφικά και ηθικά ερωτήματα έχοντας ως πλαίσιο την εξέλιξη της τεχνολογίας και τις επιπτώσεις της στον άνθρωπο. Τον απασχολούν επίσης η παγκοσμιοποιημένη αγορά, καθώς και η εξουσία κολοσσιαίων εταιριών που δραστηριοποιούνται σε αυτήν, οδηγώντας τις ανθρώπινες κοινωνίες σε δραματικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Επιμελείται τους χαρακτήρες του, οι οποίοι μας οδηγούν σε ένα ζοφερό μέλλον, μέσα από το πρίσμα της αγωνίας για το φθαρτό της ανθρώπινης ύπαρξης όσο και την ανάγκη της συνείδησης για αθανασία. Ο ίδιος ο Παναγιωτίδης

22 Φεβρουαρίου 2021

ΞΑΝΘΙΠΠΗ ΖΑΧΟΠΟΥΛΟΥ, Ποιήματα


ΒΑΘΥΣ ΟΥΡΑΝΟΣ

ΒΥΘΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ

ΓΡΑΜΜΙΚΉ Β

....Γράφω

για αυτά που δεν θα ειπωθούν

παρά με δύο λέξεις 'η τη σιωπή

που βρίσκει ο Έρωτας ανοικτή για να γλιστρήσει

εκεί ανάμεσα στα στήθη της Αθωότητας

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

"Σακραμέντο και Λοντάι": Αφηγήσεις Ελλήνων μεταναστών από τις αρχές του 20ού αιώνα


"Σακραμέντο και Λοντάι, ο Θεός να σε φυλάει/ Σακραμέντο και Βαλέο, τι έχω πάθει δεν το λέω", ιστορεί ένα παλιό ρεμπέτικο με τον τίτλο "Γουέστ", ηχογραφημένο στις αρχές του 20ού αιώνα στην Αμερική. Τα τραγούδι περιγράφει τις περιπέτειες των Ελλήνων στην μακρινή ήπειρο όπου έψαχναν την τύχη τους. Το Σακραμέντο είναι η γνωστή πόλη της Καλιφόρνιας, ενώ το Λοντάι (Lodi) και το Βαλέο (Vallejo) είναι άλλες μικρότερες πολιτείες της περιοχής. Ένας από τους Έλληνες μετανάστες των αρχών του αιώνα ήταν ο Κωνσταντίνος Σπηλιόπουλος, που έφτασε στην Αμερική και περιπλανήθηκε σε μια σειρά από πολιτείες τις οποίες περιγράφει στην αυτοβιογραφία του. Ξεκίνησε από την Νέα

Περικλής Κοροβέσης—Κρησφύγετο στο μέλλον | Επιλογή κειμένων: Λάμπρος Αναγνωστόπουλος


Το βιβλίο «ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΚΟΡΟΒΕΣΗΣ | ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ» | Επιλογή κείμενων από τον ΛΑΜΠΡΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟ, με Πρόλογο του ΝΙΚΟΥ ΛΕΚΚΑ και εικαστικά των: Αστέρη Κωνσταντίνου και Χρήστου Γραβάνη, περιλαμβάνει άρθρα του Κοροβέση, πεζά και ποιήματά του, τρία αδημοσίευτα κείμενα ανθρώπων που τον γνώριζαν και συνεργάστηκαν μαζί του και αποσπάσματα από κάποιες συνεντεύξεις του.

Διαβάστε το online εδώ ή κατεβάστε το εδώ


21 Φεβρουαρίου 2021

ΒΑΡΔΑΡΙ-Θοδωρής Σαρηγκιόλης


 

Σαν κύκλος ή στεφάνι η πλατεία.

Σε βάφτισαν πολλές φορές μα κράτησες τ’ όνομά σου –

Αυτό που σού ‘δωσαν οι άνθρωποί σου,

Που σ’ αγγίζουν και σ’ επιθυμούν

Κι όχι αυτοί που σ’ αποστρέφονται,

Γυρνούν το βλέμμα και μορφάζουν.

Από σένα ξεκινούν και χύνονται ποτάμια – δρόμοι

Μοναστηρίου, Εγνατία, Λαγκαδά, Δωδεκανήσου,

Αφετηρίες επιστροφής σε τόπους οικείους της ενδοχώρας.

Αλέκα, Ίλιον, Λαϊκόν, Πάνθεον τα σινεμά – στέγες

Των φαντασιώσεων και των ονείρων μαζί με τα σπίτια:

Της Αφροδίτης, της Ταντάλου, της Προμηθέως.

Σώματα βασανισμένα, ποτισμένα αλκοόλ, αράζουνε

Στα πατσατζίδικα, στα μπουγατσατζίδικα και τα σαλέπια.

Κορμιά ορφανεμένα από το χάδι, το φιλί.

Ν’ ανοίξουν θέλουν τα σφιγμένα χείλη, να μεταγγίσουν

Σαν αίμα ζεστό την πίκρα, το φαρμάκι.

Ν’ ανοίξει η νύχτα σαν πρωϊνό λουλούδι,

Να φέξουν τα σκοτάδια των ματιών:

Τελείες κι αποσιωπητικά στ’ απωθημένα λόγια.

Δίνες ανθρώπων, νερά κοχλάζοντα, η πλατεία

Καρδιά της αυθεντικής πόλης.

Βαρδάρι, σαν μαγνήτης μαζεύεις τα ρινίσματα

Από τον τόρνο της ιστορίας.

 

                                                             Θοδωρής Σαρηγκιόλης

 Το παραπάνω ποίημα περιλαμβάνεται στο  ημερολόγιο 2021 της ¨Ομάδας γειτονιάς του Βαρδάρη¨ του Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας Θεσσαλονίκης. Τα έσοδα του ημερολογίου θα διατεθούν εξολοκλήρου στην ομάδα γειτονιάς του Βαρδάρη για μελλοντικές δράσεις. Επιμέλεια: Θωμάς Κοροβίνης

Δημήτρης Τρωαδίτης | Με μια εμμονή στην κωλότσεπη


Κι είπες


Κι είπες να παραβγούμε
ο ένας τον άλλον
μ' εκείνη την τρεμάμενη
ανάσα αγωνίας
ο ένας να ξεπεράσει τον άλλον
αλλά μας έκοψε το νήμα
της αναλγησίας

κι είπες να φύγουμε
να μην κοιτάξουμε πίσω
μ' εκείνο το δήθεν
αποφασιστικό βλέμμα
το αναντίρρητο
αλλά μας σταμάτησαν στο δρόμο
τα σύνορα
κι οι προσταγές

κι είπες ν' αφήσουμε
το παρελθόν να φύγει
οι νεκροί να θάψουν
τους νεκρούς τους
η ανάγκη να μη μας καθοδηγήσει
αλλά υπακούσαμε ξανά
στα άχρωμα κελεύσματα
των δημοσιολόγων του τίποτα

κι είπες ν' αντισταθούμε
να τα παίξουμε όλα για όλα
αλλά γράφουμε σε θολά τζάμια
για να σώσουμε
την υστεροφημία μας
μέσα στα ξέφτια
μιας πρότερης ανθρωπιάς

Το χρονογράφημα στον Τίμο Μωραϊτίνη


ΠΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
Ως είδος γραπτού λόγου, έχει θα έλεγε κανείς μακρά ιστορία στις Ελληνικές εφημερίδες και τα περιοδικά, απο τα μέσα του 19ου αιώνος ως και αρκετά χρόνια έπειτα το δεύτερο μισό του προτεραίου, 20ου αιώνα. Μορφολογικά καθορίζεται απο την πρόθεση του συντάκτη του, να είναι σύντομος, επίκαιρος, στοχαστικός αλλά συνάμα και αποφασισμένος να διασκεδάσει, προβληματίσει και γενικότερα καθοδηγήσει με θετικό τρόπο την σκέψη του αναγνώστη επάνω σε ζητήματα κοινωνικά, πολιτικά, ιστορικά. Πρόκειται αν κάποιος μπορούσε να τοποθετήσει το είδος του χρονογραφήματος σε

20 Φεβρουαρίου 2021

Emily Dickinson και Μελισσάνθη, Η πρώτη μετάφραση (γράφει η Αλεξάνδρα Σωτηράκογλου)


Η Αμερικανίδα ποιήτρια Emily Dickinson (1830-1886) δεν θεωρείται πλέον μία άγνωστη για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Ακόμα κι όσοι δεν την έχουνε διαβάσει, γνωρίζουν ότι πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της κλεισμένη σε ένα δωμάτιο, γράφοντας ποιήματα που δεν εξέδωσε εν ζωή. Η αλήθεια είναι ότι η ιστορία που ακολούθησε για την έκδοσης του έργου της, αποδεικνύεται ενίοτε τόσο συναρπαστική όσο και τα ίδια της τα γραπτά. Χρειάστηκε να ξεπεραστούν πολλές αλλοιώσεις και παρερμηνείες ώστε να μπορούμε σήμερα να έχουμε μία πιο ξεκάθαρη εικόνα του τι πραγματικά έγραψε. Στην Ελλάδα, η πρώτη ανθολογία 54 επιλεγμένων ποιημάτων της παρουσιάστηκε

Ηλίας Τσέχος «Τα Ηλικιωμένα Ανήλικα». Πυκνή κατάθεση λόγων και αισθημάτων του ποιητή και πολίτη


Πάντα ο Τσέχος υπήρξε πολίτης και ποιητής, με την έννοια που οι δύο αυτοί όροι συγκοινωνούν ανατροφοδοτώντας ο ένας τον άλλον. Ο Τσέχος ποτέ δεν αρκέστηκε σε ποιητικές καταθέσεις τύπου… ομφαλοσκόπησης. Ο ποιητής ανήκει στον κόσμο, στο καθημερινό γίγνεσθαι και δεν είναι ξεκομμένος απ’ αυτόν. Και ο κόσμος με τη σειρά του, ανήκει στον ποιητή, για να τον καθρεφτίσει στους στίχους του. Στην δέκατη τέταρτη συλλογή του με τον ευρηματικό τίτλο «Τα Ηλικιωμένα Ανήλικα», εκδόσεις Φεγγίτης, συγκεντρώνονται ποιήματα απόσταγμα μιας γεμάτης δράσεις και συγκινήσεις ζωής, που έχουν την ωριμότητα της ηλικίας, «ηλικιωμένα», και το πάθος της νεότητας, «ανήλικα». Άλλωστε

Κλεοπάτρα Λυμπέρη: «Νίκος Καρούζος: Συναντήθηκα με το θαύμα σαν φίλος»


Διώνη Δημητριάδου
Μέσα από τέσσερα κείμενα δοκιμιακού λόγου, χρονολογημένα το 2001, το 2005, το 2015 και το 2019, η Κλεοπάτρα Λυμπέρη προσεγγίζει το έργο του Νίκου Καρούζου με τον φιλοσοφικό στοχασμό που χαρακτηρίζει τη γραφή της, ποιητική και δοκιμιακή, αποδεικνύοντας τη μακρά μέσα στον χρόνο επαφή με τον «μυστικό» όσο και αποκαλυπτικό ποιητή· σκόπιμη εδώ η φαινομενική αντίφαση των δύο χαρακτηρισμών του ποιητή, καθόσον αυτός αγαπά να κρύπτεται πίσω από τις λέξεις του, ενώ ταυτόχρονα παρέχει τα «κλειδιά» της αποκωδικοποίησης στον προσεκτικό όσο και έμπειρο περί τα

19 Φεβρουαρίου 2021

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ




Παρουσίαση βιβλίου του Ίρβιν Γιάλομ, «Υπαρξιακή Ψυχολογία», από τις εκδόσεις Άγρα. Ένα πολύτιμο βιβλίο τόσο για ειδικούς όσο και για το γενικό κοινό. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά και θα προβάλλεται ζωντανά στο κανάλι Youtube και στη σελίδα Facebook του ΙΑΝΟΥ το Σάββατο 20 Φεβρουαρίου στις 12:00. Για το βιβλίο θα μιλήσουν: Γιάννης Ζέρβας (ψυχίατρος, Καθ. Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ, επιστημονικός επιμελητής της έκδοσης), Ευαγγελία Ανδριτσάνου (ψυχοθεραπεύτρια και μεταφράστρια των βιβλίων του Ίρβιν Γιάλομ), Μαριαλένα Σπυροπούλου (ψυχαναλυτική