ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΚΡΙΔΟΥ
Όψεις αμφίσημου λόγου στην ποίηση του Αντώνη Φωστιέρη, Μανδραγόρας, Αθήνα 2021
Τα ποιήματα ποιητικής του Αντώνη Φωστιέρη: ο ποιητής, το ποίημα, ο αναγνώστης (Διδακτορική διατριβή, Ρόδος, 2023)
Εισαγωγή στην ποίηση του Αντώνη Φωστιέρη, Καμπύλη, Αθήνα 2026
Η καλή φιλόλογος με τις δύο εκδόσεις και τη διδακτορική της διατριβή κλείνει έναν κύκλο γύρω από το έργο αυτού του εξέχοντα ποιητή της γενιάς του ’70.
Στις Όψεις αμφίσημου λόγου η φιλόλογος μελετά την αμφισημία, μια συγκεκριμένη τεχνική δισημίας ή και πολυσημίας, η οποία, με τον συστηματικό τρόπο που αξιοποιείται, συνιστά ειδοποιό γνώρισμα της ενλόγω ποίησης.
Στην Εισαγωγή, η οποία εκδίδεται μετά την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής και προφανώς αντλεί από αυτήν, η Μακρίδου διανοίγει ευλόγως το πεδίο και μας μπάζει στο σύνολο της φωστιερικής ποίησης. Έτσι παρακολουθούμε αρχικά της σκιαγράφηση της ποιητικής περιοχής στην οποία εντάσσεται ο δημιουργός, ακολουθούν οι θεματικές κατευθύνσεις και η ιδιαίτερα αναλυτική διερεύνηση των ποικίλων τεχνικών, που διαφοροποιούν τον ενλόγω ποιητή από άλλους. Η έκδοση ολοκληρώνεται με τα επιλεγµένα αποσπάσµατα (ερανίσµατα) κριτικών κειµένων και με τα ευρετήρια κύριων ονομάτων και ποιημάτων.
Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι η παράθεση ποιημάτων και συναφών αποσπασμάτων, στον βαθμό που λειτουργούν τόσο αποδεικτικά για τη μελέτη όσο και ανακουφιστικά για την ανάγνωση. Γιατί, ό,τι κι αν πούμε για ένα ποιητικό έργο είναι αδύνατο να μας κάνει να νιώσουμε την αισθητική απόλαυση που το ίδιο προσφέρει.
Η συνεισφορά της Παρασκευής Μακρίδου είναι νομίζω σημαντική για την ποίηση και τη φιλολογία του καιρού μας. Κι αν ήταν κάτι να ξεχωρίσω, θα επέλεγα την υφολογική προσέγγιση των ποιημάτων, μια και το ύφος συνιστά τη λογοτεχνικότητα ενός έργου.
Από το Προοίμιο της Εισαγωγής στην ποίηση του Αντώνη Φωστιέρη
Στα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου επιχειρείται η υφολογική προσέγγιση του έργου µε γνώµονα τις ιδιαίτερες γλωσσικές επιλογές που, είτε έχουν χαρακτήρα επαναληπτικότητας είτε απόκλισης, συγκροτούν την ταυτότητα του έργου. Πιο συγκεκριµένα, η ανάλυση εστιάζεται στο προσωπικό ύφος και στις ιδιαίτερες µορφοσυντακτικές δοµές τις οποίες επιλέγει ο ποιητής για να µεταπλάσει το πρωτογενές υλικό (γλώσσα) σε ποιητικό λόγο, µε στόχο τη λυσιτελέστερη διαβίβαση του ποιητικού µηνύµατος. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο εξετάζονται οι λέξεις (και οι επιµέρους κατηγορίες των λέξεων) τις οποίες χρησιµοποιεί ο συγγραφέας, και οι οποίες πλειστάκις αποτελούν διακειµενικά «ίχνη», το πλήθος των λεκτικών πολυτυπιών, στοιχεία τιτλολογίας, αλλά κι ένα µέρος τnς φωστιερικής «σχηματολογίας» (figuratique). Για το τελευταίο αξίζει να σηµειωθεί ότι η µελέτη µας φωτίζει ορισµένα µόνο σχήµατα λόγου από το πλήθος αυτών που ενδηµούν στον ποιητικό του λόγο, ενώ η έκταση των επιµέρους υποενοτήτων εµφανίζεται ανισοµερής, καθώς, συνειδητά, δίνεται µεγαλύτερος χώρος στα σχήµατα τα οποία είτε δεν έχουν µέχρι σήµερα επισημανθεί επαρκώς από την κριτική είτε, κατά την άποψή µας, αποτελούν διακριτά στοιχεία ύφους (π.χ. η παρήχηση, ως σχήµα που επιλέγεται πολύ συχνά για να εξυπηρετεί την προσδοκώµενη ευφωνική αρµονία), ενώ εκούσια παραλείπονται γνωστά σχήµατα και κοινόχρηστοι ρητορικοί τρόποι (π.χ. µεταφορά ή παροµοίωση). (σ. 12)
Από τον "τοίχο" του Θανάση Μαρκόπουλου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου