Οι Ψίθυροι από Μελάνι του Νίκου Αναγνωστάκη επιστρέφουν, μέσα από τον δεύτερο τόμο τους, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Όγδοο. Οι μνήμες, οι άνθρωποι, οι τέχνες και οι εποχές συνεχίζουν να ξεδιπλώνονται, φωτίζοντας άγνωστες και γνώριμες πτυχές της πολιτιστικής μας διαδρομής.
Μια ποιητική συλλογή που δεν είναι ακριβώς, ή μάλλον δεν είναι μόνο, ποιητική συλλογή. είναι ένα αισθητικό όλο, όπου κάθε επιμέρους ποίημα μπορεί να σταθεί αυτοδύναμα αλλά την ίδια στιγμή συνιστά δομικό στοιχείο μιας ενιαίας ποιητικής αφήγησης που οργανώνεται
ΚΑΤΑΓΩΓΙΚΑ |
Ι |
Το ‘ξερα. Τα πουλιά μου τα ‘στελνε ο Θεός ενώ |
.jpg)
Ξέρω τη σκιά μου να μετρώ σε μάκρη ατέρμονα |
efsyn.gr
Διαβάζοντας τη συλλογή «Ανάμεσα» του Ηλία Κολύβα και φτάνοντας στην τελευταία σελίδα, διαπιστώνω πως ο ποιητής κατέχει τη γλώσσα, την κουμαντάρει, την πλάθει, την αφήνει να ρέει σαν γάργαρο νερό. Είναι μια συλλογή – ποταμός με φαντασία και τόλμη, με παιχνίδισμα και πολιτική χροιά, με μοντερνισμό και μια ελαφρότητα που τη συναντάμε στους ρομαντικούς ποιητές του μεσαίωνα. Δεν μου είναι εύκολο να πω με ποιους δάσκαλους κάθισε και έμαθε να γράφει ποίηση ο Ηλίας. Ίσως επειδή έχει παιδεία και ελληνική και καναδική, έχει αφομοιώσει αναγνώσεις δύο ηπείρων, του παλιού και του νέου κόσμου, σε δύο γλώσσες, τα ελληνικά και τα αγγλικά.
Ένα βιβλίο αφιερωμένο στο αγγλοσαξονικό έπος του Μπέογουλφ, ένα έργο που γράφτηκε πριν από περισσότερα από χίλια χρόνια, θα μπορούσε εύκολα να θεωρηθεί ένα ακαδημαϊκό ανάγνωσμα που ενδιαφέρει κυρίως φιλολόγους ή ιστορικούς. Ωστόσο, το Με το
Δεν χρειάζεται να θυμάσαι,
Εμείς γνωρίζουμε
πως ο θάνατος είναι μια ορεινή νύχτα
κι ένα κομμάτι κρύο ψωμί
κρεμασμένο στον αέρα
Και το γεγονός ότι δεν θα επιστρέψεις ποτέ,
κάνει τη ζωή διαρκώς πιο γλυκιά…
Η Έλσα Κορνέτη επιστρέφει δυναμικά στην ποίηση με τη νέα της συλλογή Κρυμμένες, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι, οικοδομώντας ένα σχεδιασμένο σύμπαν 62 ποιημάτων με μια πρωτότυπη μεθοδολογία: κάθε κείμενο φέρει ως υπέρτιτλο την επιστημονική, λατινική ονομασία ενός πτηνού,
μέσα σε μια λίμνη από νερό και τσίπουρο και
κομματάκια από γυαλί. Έπαψε η βροχή. Παίζει το
ραδιόφωνο. Βάζει τις παλάμες στο πάτωμα και κάνει
https://epohi.gr/articles/geografies-tis-mnimis/
Χρίστος Ζάνος «Μεσαρκά», εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2026
Πώς πραγματεύεται κανείς την απώλεια, χωρίς να υποπίπτει στον αυτοοικτιρμό; Πώς διαχειρίζεται την τραυματική εμπειρία του ξεριζωμού, χωρίς να καθηλωθεί στο πολιτισμικό τραύμα; Στην Κύπρο, απ’ όπου μας έρχονται οι τριάντα συν μία ιστορίες της Μεσαρκάς, αυτή η καθήλωση υπήρξε συνειδητή
Αλέξανδρος Στεργιόπουλος
Ένας είναι ο σκοπός (μας) σε αυτή τη ζωή: να μη ζεις άσκοπα. Μια σκέψη, μια ελπίδα, μια προοπτική, ένα όνειρο, ένας ήλιος και μια άρνηση που κόβει σαν μαχαίρι που ακονίζεται πάνω σε δέρματα. Δεν ζητήσαμε πολλά. Ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη, αταξική κοινωνία, δημοκρατία. Δεν ζητήσαμε
Τι εγκλήματα είναι ικανός να διαπράξει κάποιος για να
υπηρετήσει το καλό; Μπορεί μια πρόθεση να παραμείνει αγαθή όταν υλοποιείται με
απάνθρωπα μέσα;
Προσφέρουν η απόσταση, η αδράνεια και η ακινησία προφύλαξη από τις κακοτοπιές και τα δεινά της ζωής;
«Σου έχει τύχει ποτέ, μέσα στους φρενήρεις ρυθμούς της καθημερινότητας, να συμβεί ένα απρόσμενο γεγονός που θα σε κάνει να δεις τη ζωή αλλιώς; Ένα τυχαίο περιστατικό –μια συνάντηση, ένα όνειρο ή ακόμη κι ένα παραμύθι– μπορεί να σε φέρει αντιμέτωπο με όσα πραγματικά έχουν σημασία, να σε κάνει
.jfif)
Έφη Ζέρβα
Το βιβλίο «Τα βουνά στην πλάτη» του δημοσιογράφου Απόστολου
Στάικου, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, γεννήθηκε από όσα δεν
μπορούσαν να χωρέσουν σε ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ τριών λεπτών.
Αλέξανδρος Στεργιόπουλος
Η δημιουργία είναι λόγος και ο λόγος δημιουργία. Και τη γλώσσα δεν μου την έδωσαν ελληνική, αλλά παγκόσμια. Και κάπως έτσι η πρώτη νότα βρήκε τη χορδή του ανθρώπου, την αιμάτινη, τη λεπτή σαρκική που επιμένει, και ο κόσμος μέσα στον κόσμο γεννήθηκε! Πρώτα έγινε η έκρηξη του
Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης «Νοσοκομείο Σωτηρία», εκδ. Κίχλη
«Δεν ξέρω άλλο χώρο που να συμπυκνώνει τόσες σιωπές, τόσες κραυγές, τόσους αγώνες, τόσες ελπίδες και τόσες διαψεύσεις από τούτο το νοσοκομείο», λέει κάπου ο αφηγητής, Μωυσής Παναγιωτίδης, στο βιβλίο του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη. Μια παρόμοια συμπύκνωση πετυχαίνει και ο συγγραφέας στο έργο του, συμπλέκοντας το προσωπικό δράμα του αφηγητή, αυστηρά οριοθετημένο στον χρόνο, με τα
Βασίλης Τσιράκης «Ο κοσμοπολίτης: Η ζωή και ο θάνατος του
Κώστα Καραγιώργη», εκδόσεις: Τόπος, 2026
Το 1933, ο Κώστας Καραγιώργης βρίσκεται ως ανταποκριτής του Ριζοσπάστη στο «φωνακλάδικο» Παρίσι, όπως το αποκαλεί ο Βασίλης Τσιράκης. Την ίδια ακριβώς περίοδο, καταλύει εκεί ο Τρότσκι αλλά και δύο Γερμανοεβραίοι, διωγμένοι από το ναζιστικό καθεστώς: η Χάνα Άρεντ και ο Βάλτερ
Από την αρχή και μέχρι το τέλος της νέας ποιητικής συλλογής του Σταύρου Ζαφειρίου ο λόγος ο δικός του δεν εμπλέκεται απλώς με το λόγο των άλλων, αλλά προκύπτει ανάμεσά του. Πρόκειται για κάτι σαν βιωματική διακειμενικότητα. Ο τρόπος του να αισθάνεται την πραγματικότητα με σωματικό πόνο, όπως δηλώνει ο περίφημος καρυωτακικός στίχος που προτάσσεται ως μότο, δίνει το σύνθημα προτού μπούμε
Ο Κόρμακ Μακάρθι (Cormac McCarthy, 1933-2023) ήταν ένας Αμερικανός συγγραφέας που έγραψε πολλά μυθιστορήματα και θεατρικά έργα, μεταξύ των οποίων και αρκετές λογοτεχνικές επιτυχίες, όπως ο «Αιματοβαμμένος μεσημβρινός» (Blood Meridian: Or the Evening Redness in the West, 1985), «Όλα τα όμορφα άλογα» (All the Pretty Horses, 1992), «Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους» (No Country for Old Men, 2005) και «Ο Δρόμος» (The Road, 2006). Αν, πάντως, κάποιος θελήσει να μπει στον πειρασμό να τον
Παναγιώτης
Χατζημωυσιάδης, Νοσοκομείο Σωτηρία, Εκδόσεις Κίχλη 2026
Νοσοκομείο Σωτηρία. Ένα νοσηλευτικό ίδρυμα συνδεδεμένο με τη φυματίωση, με τη νεώτερη ιστορία της χώρας, ο συνδετικός κρίκος, στην περίπτωση του ομώνυμου μυθιστορήματος με την υπογραφή του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη, ανάμεσα σε παρελθόν και παρόν, ατομικά και συλλογικά τραύματα, ανώνυμους και επώνυμους που άφησαν το στίγμα τους στο ιστορικό και λογοτεχνικό γίγνεσθαι, ανάμεσα στον αφηγητή, τον συγγραφέα και τους ήρωές του. Ιστορίες που συμπλέκονται, κύκλοι υπάλληλοι, επάλληλοι, επαλλάσσοντες, κύκλοι παράλληλοι, όπως και βίοι.
Η εκπληκτική ταινία του Νόλαν προσφέρει μια υγιή και απόλυτα επιτυχημένη πρόσληψη της Οδύσσειας στον 21ο αιώνα. Όποιος αναζητά την πιστή ιστορία του ομηρικού έπους θα απολαύσει μια κλασική, αν και υπερβολικά ηρωοποιημένη, σκηνή μνηστηροφονίας που διαρκεί κάτι περισσότερο από μία ώρα. Όμως, σε όσα προηγούνται, ο Νόλαν καταφέρνει κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: να δώσει μια
Υπάρχουν βιβλία που γράφονται όταν τα γεγονότα έχουν ήδη απομακρυνθεί στον χρόνο και έχουν μετατραπεί σε ιστορική μνήμη, και υπάρχουν βιβλία που γεννιούνται μέσα στη δίνη των ίδιων των γεγονότων. Η πρόσφατη ποιητική συλλογή του Ντίνου Σιώτη, «Με τα μάτια στη Γάζα» (Πόλις, 2026), ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Τα ποιήματα που τη συγκροτούν
τεύχος 107-108
Χειμώνας − Άνοιξη 2026
Κείμενα για τον Δημήτρη Γ. Παπαστεργίου
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Από τον Πίνδαρο μέχρι τον Ιωάννη τον Δαμασκηνό απλώνεται το
Είκοσι (εκδόσεις Άγρα), το τελευταίο βιβλίο ποίησης του Παντελή Μπουκάλα. Από
το «σκιάς όναρ άνθρωπος», μέχρι το «ως άνθος μαραίνεται και ως όναρ
παρέρχεται». Και από κει απλώνεται σε όλο το μεγαλείο της δημοτικής μας
παράδοσης στο μοιρολόι, αλλά και στη λόγια ποίηση του πένθους και της απώλειας.
Στοιχεία που θα μπορούσαν να διαρρήξουν την οδύνη και να τη μετατρέψουν σε
συνονθύλευμα υλικών, εδώ δημιουργούν ένα αληθινό σκοτεινό κόσμημα ποίησης των ημερών
μας.
Μπαλκονόπορτα, 1961
Λάδι σε ξύλο, 172 x 99 εκ.
https://www.nationalgallery.gr/artwork/balkonoporta/
Υπήρξε κάποτε ένας καιρός |
