Αθηνά Παπανικολάου
Ωραία ξεκινάει η βροχερή βδομάδα του Σεπτέμβρη, το φθινόπωρο που αγαπώ, με τα πρωτοβρόχια του, το δροσερό αεράκι που καθαρίζει τη σκόνη της πόλης, τα χαλκοκόκκινα χρώματά του στην παλέτα του δάσους, τα έξοχα αναγνώσματα που σε ταξιδεύουν σε άλλες εποχές και τόπους.
Ένα τέτοιο ανάγνωσμα ολοκλήρωσα χθες και θέλω να σας το προτείνω.
Τίτλος: Όνομα πατρός: Δούναβης
Ο Ακρίβος συνέθεσε αριστουργηματικά, γλαφυρά και τεκμηριωμένα τη βιογραφία του σπουδαίου Ελληνιρουμάνου λογοτέχνη, Παναΐτ Ιστράτι, που σφράγισε με το έργο του, την ευρωπαϊκή και βαλκανική λογοτεχνία.
Το έργο του Ιστράτι προσωπικά το γνώρισα τη δεκαετία του 90, όταν διάβασα για πρώτη φορά την" Κυρα Κυραλίνα" και άλλες δύο νουβέλες του. Είχα μαγευτεί από τη δύναμη της γραφής του.
Δεν γνώριζα όμως λεπτομέρειες για τη ζωή του και την αξιοθαύμαστη αφοσίωση στις ιδέες του, γεγονός που το πλήρωσε ακριβά.
Το βιβλίο του Ακρίβου είναι συναρπαστικό, ακολουθώντας τον πολυτάραχο βίο του Ιστράτι, που γεννήθηκε το 1884, δίπλα στο μεγάλο ποτάμι , τον Δούναβη, στη Βραΐλα της Ρουμανίας.
Μητέρα του η αναλφάβητη, Ρουμάνα πλύστρα, Ζωίτσα Ιστράτε, και πατέρας του ο Κεφαλλονίτης, Γεώργιος Βαλσαμής, λαθρέμπορος καπνού. Ο Ιστράτι δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα του, αφού τους εγκατέλειψε κι εξαφανίστηκε όταν ο Παναΐτ ήταν μόλις 8 μηνών βρέφος.
Ο Ιστράτι μεγάλωσε με τη μητέρα του στη Βραΐλα και τους θείους του στο χωριό, μέσα σε ακραία φτώχεια και στερήσεις. Βίωσε την αυθαιρεσία των βογιάρων φεουδαρχών και την εκμετάλλευση των αγροτών και εργατών.
Εγκατέλειψε αναγκαστικά το σχολείο στα 12 και μπήκε στη βιοπάλη, ασκώντας πολλά χειρωνακτικά επαγγέλματα .
Η αγάπη του όμως για το βιβλίο θα κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον του για τα γράμματα και και θα του χαρίσει εφεξής αδελφικούς φίλους .
Η πίστη στη φιλία, στον έρωτα, στη δικαιοσύνη και την ισότητα, στην αλληλεγγύη στους αδύναμους κι αναγκεμένους, θα γίνει η πυξίδα της βασανισμένης ζωής του.
Τα πρώτα ταξίδια στην Κωνσταντινούπολη, στην Αίγυπτο, την Ελλάδα και τη Γαλλία, θα προσθέσουν εμπειρίες και βιώματα σκληρά που θα τον οδηγήσουν σε απόπειρα αυτοκτονίας στη Νίκαια της Γαλλίας.
Ευτυχώς θα σωθεί από έναν περαστικό και θα έχει την υποστήριξη του λογοτέχνη που περισσότερο θαύμαζε, του νομπελϊστα Ρομέν Ρολάν.
Ο Ρολάν θα τον ενθαρρύνει να γράψει στα Γαλλικά για τον κόσμο που κουβαλούσε μέσα του, έναν κόσμο πληθωρικό σε πρόσωπα, καταστάσεις και γεγονότα. Ονόμασε μάλιστα τον Ιστράτι "παραμυθά της Ανατολής" και "Γκόρκι των Βαλκανίων".
Έτσι θα γίνει η αρχή μιας πλούσιας συγγραφικής δημιουργίας. Το έργο του αυτοδίδακτου συγγραφέα θα συμβαδίζει πάντα με την ιδεολογική και πολιτική του στράτευση στις σοσιαλιστικές αρχές που ενέπνευσαν πολλούς ομοτέχνους του στις αρχές του 20ου αιώνα .
Το 1927 θα βρεθεί στη Μόσχα, προσκεκλημένος στους εορτασμούς των δέκα χρόνων της Ρώσικης Επανάστασης. Εκεί θα γνωρίσει διακεκριμένους λογοτέχνες, όπως τον Γκόρκι, τον Μαγιακόφσκι, τον Βάλτερ Μπένγιαμιν και θα συνδεθεί με στενή φιλία με τον Νίκο Καζαντζάκη.
Οι δύο φίλοι θα ταξιδέψουν στις σοβιετικές δημοκρατίες και θα υμνήσουν στα οδοιπορικά τους τις επιτεύξεις του επαναστατικού καθεστώτος. Ωστόσο ο Ιστράτι, θα απογοητευθεί από τη σκληρότητα του σταλινισμού και θα την καταγγείλει, επισείοντας την οργή των σοβιετικών.
Θα ακολουθήσει ένα επεισοδιακό ταξίδι στην Αθήνα. Οι ομιλίες για τη σοβιετική Ρωσία και οι καταγγελίες του για τους πολιτικούς εξόριστους στα ξερονήσια ,αλλά και για τις απάνθρωπες συνθήκες των φυματικών ασθενών στο νοσοκομείο Σωτηρία , θα προκαλέσουν σάλο και θα οδηγήσουν στην απέλασή του από τη χώρα, παρά την υποστήριξη του Παπαναστασίου ,του Γληνού κι άλλων.
Δεν θέλω να επεκταθώ περισσότερο, γιατί αξίζει να διαβάσετε τη θαυμάσια αυτή βιογραφία, να γνωρίσετε τον πολυκύμαντο βίο αυτού του μποέμ ταξιδευτή, αλήτη τον αποκάλεσαν κάποιοι, που τελείωσε το 1935, σε σανατόριο της Ρουμανίας . Η φυματίωση, που τον ταλαιπωρούσε από παιδί, θα σβήσει την τελευταία ανάσα του.
Ο Ιστράτι έζησε την πτώση των αυτοκρατοριών (Οθωμανική, Αυστροουγγρική), τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, και όλες τις ανακατατάξεις που επέφεραν στην Ευρώπη. Πήρε μέρος σε εργατικές εξεγέρσεις, έγινε μέλος συνδικάτου και παρέμεινε πολιτικοποιημένος ως το τέλος του.
Το ιστορικό αυτό πλαίσιο περιγράφει σφιχτοδεμένα με τη ζωή και το έργο του Ιστράτι, ο Κώστας Ακρίβος, βασισμένος σε πλήθος πηγών και μαρτυριών. Αυτό δείχνει πως έσκυψε με προσοχή σ' αυτές και τις μελέτησε εμβριθώς, πριν προχωρήσει στη συγγραφή της βιογραφίας του μεγάλου Ελληνορουμάνου συγγραφέα.
Γι' αυτό του αξίζουν πολλά συγχαρητήρια!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου