ΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΡΡΑΧΤΕΣ ΤΗΣ ΕΔΕΣΣΑΣ

Θανάσης Μαρκόπουλος

Είπα να σαλπάρω ένα βράδυ

Σε δύσκολα νερά.

Με τι σκαρί ο ορεσίβιος

Ονειρεύομαι ταξίδια;

Θα με ξεβράσει η θάλασσα

Σαν κούτσουρο

Γυμνό στην άμμο.

(«Ορεσίβιος»)

Τα «Δύσκολα νερά» του Εδεσσαίου ποιητή Θοδωρή Σαρηγκιόλη, λογιστή κατά κόσμο, έρχονται ως τέταρτη συλλογή ύστερα από 14 χρόνια. Βέβαια ο τίτλος μπορεί να θυμίζει τον «Δύσκολο θάνατο» του Νίκου Αλέξη Ασλάνογλου (1954) ή και τα «Νερά απαρηγόρητα» της Γιώτας Αργυροπούλου (2004), αλλά τόσο μόνο, γιατί, κατά τ’ άλλα, έχει το δικό της πρόσωπο.

Εδώ παίζει ρόλο καταρχήν η Ιστορία, τόσο η μεγάλη όσο και η μικρή. Για την ακρίβεια, οι προσωπικές ανταποκρίσεις του ποιητή στα σημαντικά γεγονότα της χώρας, που άγγιξαν και ρήμαξαν τις ζωές των ανθρώπων, αλλά και σ’ αυτά του γενέθλιου τόπου, τα οποία βίωσαν βασανιστικά για δεκαετίες οι εγχώριοι πληθυσμοί της διγλωσσίας (δίγλωσσοι εφιάλτες, δίγλωσσοι φθόγγοι, φιμωμένη μουσική). Φυσικά δεν λείπει ο έρωτας, αυτός κυρίως που μετασχηματίζεται σε ανθεκτική αγάπη, οι δύσκολες κοινωνικές σχέσεις, οι αδικίες και οι βαθύτερες ρωγμές του κόσμου, οι φίλοι του άλλοτε που τώρα γίνονται χάρτινα μνημεία, ο χρόνος που δεν επιστρέφει και βεβαίως ο θάνατος. Αν κι ο ποιητής δεν έχει αυταπάτες για την εμβέλεια της φωνής του, ωστόσο, όσο του πέφτει λόγος, επιμένει στην άνοιξη και πιστεύει βαθιά στην έλευση της νέας εποχής, στις ουτοπίες έστω.

Ο Σαρηγκιόλης δεν βγαίνει στο ξέφωτο και δεν φωνασκεί, αλλά προτιμά τα χαμόκλαδα και τον ψίθυρο, κάτι άλλωστε που υπαινίσσεται κι ο ίδιος: Αφήστε λίγο χώρο/ Στους ποιητές των χαμηλών τόνων// Ίσως σε κάποιους φανούνε χρήσιμοι («Μινόρε, ΙΙ»). Ο λόγος του είναι λιτός, αντιλυρικός, οι εικόνες και οι στοχασμοί του διαυγείς. Δεν φορτώνει το ποίημα και δεν το παραγεμίζει, έτσι που θα ’λεγες πως καθαρίζει την ομίχλη, για να φανεί το δέντρο, ή και πως πετάει τη σάρκα, για να κρατήσει το κόκαλο: Εδώ είναι τα θαύματα:/ Η πρώτη καλημέρα,/ το ξύπνημα με τον καφέ,/ η απρόσκλητη στα χείλη μελωδία. («Το βλέμμα στον προορισμό»).

Η έκδοση γίνεται από τον νέο οίκο Βαγονέτο του θεσσαλονικιώτικου βιβλιοπωλείου Μεσιέ Σαρλό και πλαισιώνεται από έξι ασπρόμαυρες φωτογραφίες των υιών του ποιητή Ορέστη και Χρήστου Σαρηγκιόλη, μία του εξωφύλλου και πέντε ένδον. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για μια περίπου «οικογενειακή» συλλογή. Κι ευθύς θυμάμαι τον Μιχάλη Γκανά, που, διαβάζοντας ποιήματά του για τον πατέρα, τη μάνα και τη γυναίκα του, σχολίαζε αστειευόμενος, πως από μια άποψη θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι οικογενειακός ποιητής.