Γράφει η Χαρούλα Αποστολίδου
Αρχοντούλα
Διαβάτη «Ασπασία Καρρά- Μια γυναίκα του καναπέ», μαρτυρία, Εκδόσεις Νησίδες,
2026
Η επιλογή- εκ μέρους της Αρχοντούλας Διαβάτη- να διαβάζουμε στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου αδιαμεσολάβητα την αφήγηση της Ασπασίας Καρρά ήταν σοφή. Διαβάζουμε, λοιπόν, γεγονότα, σκέψεις, ερμηνείες. Όλα αυτά παρουσιάζονται ως θραύσματα μνήμης, χωρίς ιδιαίτερη συνεκτικότητα,
κάτι που όμως δεν αποτελεί αδυναμία του βιβλίου: ίσα ίσα, το θεωρώ προτέρημα. Η συγγραφέας του βιβλίου με αυτήν τον τρόπο αφήνει χώρο σε μας τους αναγνώστες, στις αναγνώστριες, να διαβάσουμε, να κατανοήσουμε, να συνδέσουμε και τελικά να συνθέσουμε. Να ανακαλύψουμε τις υπόγειες διαδρομές που συνδέουν τα γεγονότα και τις συμπεριφορές.Έτσι, η
Αρχοντούλα Διαβάτη νομίζω πως δίνει και σε μας έναν ρόλο, καθιστώντας μας
“συνεργούς” στην ιστορία της Ασπασίας. Μας έφτιαξε, με άλλα λόγια, ένα σκηνικό,
όπου στο κέντρο του είναι η Ασπασία, δίπλα της η ίδια η συγγραφέας κι ένα γύρω
όλες και όλοι μας, συνεργάτες στη σύνθεση της σπουδαίας ιστορίας της Ασπασίας
Καρρά.
Ασπασία
Καρρά, μια γυναίκα του καναπέ.
Ο καναπές
της Ασπασία, εκεί απέναντι από τη βιβλιοθήκη της, είναι το βασίλειό της. Όλος ο
κόσμος της. Ένας κόσμος απέραντος. Γεμάτος πρόσωπα, κάθε ηλικίας και
κοσμοθεωρίας. Γεμάτος βιβλία, καφέδες, εφημερίδες, τσιγάρα, χαρτιά με
σημειώσεις, κεράσματα. Και το σταθερό τηλέφωνο να μη σταματά να κουδουνίζει.
Ο καναπές,
όμως, στον τίτλο του βιβλίου, με οδηγεί και σε μία ακόμα σκέψη: ο άνθρωπος του
καναπέ –από επιλογή ή όχι- συνήθως είναι ο αδιάφορος, ο παρατημένος, ή
παραδομένος και ανήμπορος. Και αν δούμε την πολιτική του διάσταση, ο καναπές
δεν είναι η επίσημη φυλακή. Είναι μια κατάσταση κατά την οποία η πολιτική
δυνατότητα έχει ανασταλεί. Ο καθηλωμένος στον καναπέ άνθρωπος δεν μπορεί να
βγει έξω να διαδηλώσει και να διεκδικήσει, συχνά δεν μπορεί να πάει στο
εκλογικό τμήμα να ψηφίσει, είναι δύσκολη η συμμετοχή του σε συλλογικότητες και
οργανώσεις, σε πολιτικά σχήματα και ανάλογες δράσεις. Δεν μπορεί να συμμετάσχει
στις ποικίλες εκδηλώσεις της τέχνης και του πολιτισμού.
Κι αν το
δούμε από λίγη μεγαλύτερη απόσταση, ο άνθρωπος του καναπέ μάλλον ζει σχεδόν στο
περιθώριο, αμέτοχος και μαραζωμένος.
Ο άνθρωπος
αυτός, λοιπόν, είναι όλα αυτά που δεν είναι η Ασπασία! Η Ασπασία από την
επικράτεια του καναπέ είναι μέσα σε όλα. Είναι μέσα στην πραγματική ζωή. Και
ποτέ δε σταμάτησε να είναι.
Γι’ αυτό και
όταν διάβασα τον τίτλο του βιβλίου-αφού παραμέρισα την πρώτη μου έκπληξη-
σκέφτηκα ότι είναι πολύ προβοκατόρικος. Ότι μας κλείνει το μάτι, μας φωνάζει:
έι, αφήστε τις δικαιολογίες και φτιάξτε τον εαυτό και τον κόσμο σας!
Αυτό μας
προσφέρει κάθε φορά η Ασπασία, με τη γλυκύτητά της, ότι δεν είναι δύσκολο να
φτιάξουμε τον κόσμο καλύτερο, με ανθρωπιά.
Πώς;
Την απάντηση
στο ερώτημα θα την διαβάσετε μέσα στο βιβλίο.
« Στο
κατηχητικό ήμουν ποίμνιο. Στο κόμμα μάζα, τώρα είμαι η Ασπασία»
Ποια
Ασπασία; Η Ασπασία που είναι γεμάτη Αγάπη και Κατανόηση.
Κατανόηση.
« και για
τους βασανιστές σου;» την ρώτησα σε μια κουβέντα μας.
« ναι, και
για τους βασανιστές μου» μου απάντησε. « Ήταν δυστυχισμένες οι ψυχές τους»
συνέχισε κι εγώ θαύμασα- για μία ακόμα φορά- το μεγαλείο της.
Η Ασπασία
Καρρά, η γυναίκα που φυλακίστηκε, βασανίστηκε φρικτά, που απογυμνώθηκε ως σώμα
και ψυχή από μια βάναυση εξουσία, σήμερα μιλά για Αγάπη και Κατανόηση.
Ποιος θα την
κατηγορούσε, αν ένοιωθε αν ένοιωθε απέχθεια και αηδία για τους βασανιστές της;
Ποιος θα την
κατηγορούσε, αν ένοιωθε παράπονο και πικρία απέναντι στο κόμμα, που καμώθηκε το
ανήξερο, που αδιαφόρησε για όλα όσα πέρασαν οι άνθρωποί του;
Κατανοεί και
τους βασανιστές της αλλά και όσες και όσους υπέγραψαν το χαρτί, που τους
γλίτωσε από τον πόνο.
Η Ασπασία,
μας μιλά συνέχεια για την Αγάπη και την Κατανόηση.
Δίπλα της
στέκεται πάντα ο Επίκουρος και της μιλάει. Και αυτή με τη σειρά της μιλάει σε
μας.
Και αυτό που
εγώ ακούω από αυτή τη φωνή ,είναι πως μπορούμε να γίνουμε περισσότερο
ανθρώπινοι, με πίστη στον εαυτό μας και τις δυνατότητές του. Και είναι πλούτος
οι δυσκολίες και οι λαβύρινθοι.
Υπάρχουν
περιθώρια προσωπικής βελτίωσης. Μόνο τότε, ίσως, θα ελπίζουμε και σε αλλαγές
έξω από μας, στη γειτονιά μας, τη δουλειά μας, τον κόσμο όλο. Με γνώμονα την
προσωπική αλλαγή θα ελπίζουμε σε κοινωνική αλλαγή.
Γιατί;
Διότι το
πουκάμισο του Γιώργου Σεφέρι ήταν αδειανό.
Διότι το
κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου ήταν άδειο.
Διότι ο Αδάμ
Δράγας “έσπειρε” και εγώ δεν ξέρω τι να πω στα παιδιά μου: ήρθε η” εποχή της
συγκομιδής “ή πρέπει να περιμένουν κι άλλο;
Ο δρόμος που
δείχνει η Ασπασία Καρρά είναι γεμάτος Αγάπη, Κατανόηση και Ηρεμία, ενώ ο
σημερινός είναι γεμάτος ταραχή.
Ασπασία,
υποκλινόμαστε!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου