Κυριάκος Συφιλτζόγλου, Σπίτι παιδιού (Αντίποδες, 2019.) - Κριτικό σημείωμα του Παύλου Παρασκευαΐδη

Κυριάκος Συφιλτζόγλου
 Σπίτι παιδιού Αντίποδες, 2019.
 Κριτικό σημείωμα του Παύλου Παρασκευαΐδη
 Η παιδική αθωότητα ως γέφυρα ανάμεσα στον κόσμο των ζώντων και τον κόσμο των νεκρών. Η ανθρωπογεωγραφία ανατολικά της Δράμας. Εκλεπτυσμένες νότες αρώματος από έναν τρόπο ζωής περασμένων δεκαετιών. Πεζογραφία και συλλογική μνήμη μάς θυμίζουν με νοσταλγία παλαιότερα παιδικά παιχνίδια, σε αντίθεση με τα σημερινά εικονικά, που ως επί το πλείστον αρχίζουν και τελειώνουν μπροστά σε μια ψηφιακή οθόνη. Το παιδί εδώ βλέπει τον θάνατο ως μια συνέχεια και όχι ως ένα τέλος. Η ιδιόμορφη συμφιλίωση του παιδιού με το σκοτεινό πρόσωπο της ζωής, αυτό του

«Ο τόπος μέσα μας: Ένα βιβλίο για τον κοινό μας εαυτό»

Γράφει η Ισιδώρα Μάλαμα
Δέσποινα Καϊτατζή-Χουλιούμη, “Ο τόπος μέσα μας”, Εκδόσεις Αρμός, 2020, διηγήματα, σ. 253
 Ο τόπος μέσα μας. Εκτός από τίτλος βιβλίου θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της ζωής του καθενός μας. Γιατί τι άλλο είναι ο άνθρωπος παρά του τόπου του καταστάλαγμα; Του τόπου που ορίζεται με γεωγραφικές συντεταγμένες, αλλά κυρίως εκείνου που δεν γνωρίζει σύνορα, εκείνου του τόπου που κατοικείται από τη δύναμη του καθενός μας να ταξιδεύει με τον νου και την ψυχή του και να επισκέπτεται μονοπάτια τόσο γνώριμα όσο και ξένα, του τόπου εκείνου που μας κατοικεί αντί να τον κατοικούμε και τον κουβαλούμε μέσα μας πλουτίζοντάς τον μέρα με τη μέρα με νέα μαγιά. Το βιβλίο της Δέσποινας Καϊτατζή-Χουλιούμη είναι μια συλλογή 50 διηγημάτων αφιερωμένη σε αυτόν

«Τελικά το να μην έχεις επιλογή είναι κι αυτό μια επιλογή;»

Γράφει ο Κώστας Τραχανάς
Jonathan Safran Foer «Ιδού εγώ», Μετάφραση: Άρης Σφακιανάκης, Ηρώ Σκάρου, Εκδόσεις Κέδρος 2020. σελ.608
 «…Ο Θεός ζητά από τον Αβραάμ να θυσιάσει τον γιό, τον Ισαάκ. Ο Αβραάμ δεν λέει «Τι θέλεις;» Δεν είπε «Ναι;» Απάντησε με μια δήλωση: «Ιδού εγώ». Για οτιδήποτε χρειάζεται ή θέλει ο Θεός, ο Αβραάμ είναι ολοκληρωτικά παρών για χάρη Του, χωρίς προϋποθέσεις ή επιφυλάξεις ή ανάγκη για εξηγήσεις. Αυτή η λέξη, hineni-Ιδού εγώ– εμφανίζεται δύο ακόμη φορές σε αυτό το κεφάλαιο. Όταν ο Αβραάμ πηγαίνει τον Ισαάκ στο όρος Μοριά, ο Ισαάκ αντιλαμβάνεται τι πάνε να κάνουν και τότε ελάλησεν ο Ισαάκ προς Αβραάμ τον πατέρα αυτού, και είπε Πάτερ μου. Ο δε είπεν,

Αληθινά εγκλήματα από την «Χώρα των Θαυμάτων»

Γράφει η Ελένη Γκίκα
Γκιγέρμο Μαρτίνες «Τα εγκλήματα της Αλίκης», Μετάφραση: Τιτίνα Σπερελάκη, εκδόσεις Πατάκη, 2020, σελ. 355 
 «Θέλετε να πείτε ότι μπορεί να είναι αυτή η ακολουθία; Θάνατοι βασισμένοι σε σκηνές από το βιβλίο της Αλίκης; Εγκλήματα βγαλμένα από τη Χώρα των Θαυμάτων; Δε θα ‘πρεπε να γυρίσουμε τώρα αμέσως και να το πούμε στον επιθεωρητή;» Συμπατριώτης και μελετητής του Μπόρχες, ο μαθηματικός συγγραφέας Γκιγέρμο Μαρτίνες αρέσκεται στους γρίφους, στο ανθρώπινο παράδοξο, στις αντιφάσεις των χαρακτήρων, στις σπαζοκεφαλιές. Στην «Ακολουθία της Οξφόρδης» η οποία και τον έκανε γνωστό, διέθετε όλη αυτή τη μαεστρία της ζοφερής ατμόσφαιρας που τόσο καλά γνωρίζει, αρχαίες σέκτες μαθηματικών και αστυνομική πλοκή. Εκεί συναντάμε για πρώτη φορά τον διάσημο

Ευπώλητα IANOS Αθήνα & Θεσσαλονίκη

29 Ιουνίου έως 5 Ιουλίου 2020
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 

ΕΡΑΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ (ΧΡΥΣΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟ), Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ https://www.ianos.gr/eran-vizantina-amartimata-xriso-eksofillo-0494505.html ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
 Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ, Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ https://www.ianos.gr/o-vasilias-tis-0494762.html ΧΩΜΕΝΙΔΗΣ Χ. Α.
ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟ ΚΥΜΑ, Εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ https://www2.ianos.gr/kontra-sto-kima-0495835

Λογοτεχνικά Βραβεία Αναγνώστη 2020: οι 3 πρώτοι

Κατά παράδοση δημοσιεύουμε τους τρεις πρώτους συγγραφείς σε κάθε κατηγορία.

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Ανυφαντάκης Ιάκωβος. Κάποιοι άλλοι, Πατάκη

Μάντης Νίκος. Σφάλμα συστήματος, Καστανιώτη.

Μαγκλίνης Ηλίας . Είμαι όσα έχω ξεχάσει : Μια αληθινή ιστορία, Μεταίχμιο

«Να βρούμε το εμβόλιο κατά του πελατειακού κράτους»

Στην περίπτωσή του ακόμη και μια υπερβολική περίφραση περιέχει ψήγμα αλήθειας: ο Πέτρος Μάρκαρης είναι ένα ζωντανό κεφάλαιο της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής. Ενας ανήσυχος Κωνσταντινουπολίτης, γεμάτος ενέργεια, που βρίσκει κάθε φορά τον τρόπο για να αποδώσει στο έργο του τις εξελίξεις του τόπου. Αρχικά τον κέρδισε ο θεατρικός λόγος. Εγραψε αξιομνημόνευτα έργα όπως «Η ιστορία του Αλή Ρετζό», «Το έπος του βασιλιά Υμπύ» κ.ά. Υπήρξε από τους πιο σοβαρούς μελετητές του Μπέρτολτ Μπρεχτ και άλλων πολύ σημαντικών όπως οι Πέτερ Βάις, Γκέοργκ Μπίχνερ και Αρτουρ Σνίτσλερ. Στέλεχος επιχειρήσεων επί χρόνια, εισήλθε στην

Γιώργος Σιώμος "Σκόρπιες σκέψεις σε άδεια φύλλα..."

29 Μαΐου 2020
 Αν μη τι άλλο, η ζωή στο χωριό, με τον εγκλεισμό εξ αιτίας του κορονοϊού, ήταν ήρεμη. Μακριά από πολιτικούς που μαλώνουν για ψύλλου πήδημα, από δημοσιογράφους αγενείς, από παρουσιαστές νάρκισσους, από υπολογιστές και ίντερνετ με άχρηστες πληροφορίες. Μακριά από ανθρώπους που θεωρούμε φίλους, επειδή πίνουμε έναν καφέ μαζί ή μια ρακή. Μπορεί το σώμα να ήταν σχεδόν φυλακισμένο, να έκανε μια βόλτα στον κήπο ή δυο μικρούς περιπάτους, αλλά ο νους ήταν ελεύθερος να πετά όπου ήθελε. Από τις 18 Μαΐου και μετά διαταράχτηκε η γλυκιά ηρεμία που από ανάγκη και συνήθεια είχαμε κατακτήσει. Διαταράχτηκε με τις μετακινήσεις και τα πήγαινε έλα. Τρέχουμε ξανά

Το ελληνικό βιβλίο μετά την πανδημία

Διαμεσολαβητές ανάμεσα στους εκδότες και στο αναγνωστικό κοινό, τα βιβλιοπωλεία είναι τα όργανα μέτρησης της θερμοκρασίας στην αγορά του βιβλίου. Μετά τις 45 ημέρες του lockdown, άνοιξαν τις πόρτες τους στις 4 Μαΐου, και οι πρώτες μέρες είχαν μια ατμόσφαιρα γιορτής. «Ηταν σαν να περιμέναμε τα Χριστούγεννα, τόση δουλειά είχαμε αλλά και τόσο εορταστική ήταν η διάθεση η δική μας και των πελατών το πρώτο δεκαπενθήμερο» λέει ο Αλκης Τεμπονέρας από τις «Πλειάδες» στο Παγκράτι. Οσο ήταν κλειστή η αγορά, το βιβλιοπωλείο εξυπηρετούσε τηλεφωνικές και ηλεκτρονικές παραγγελίες κάνοντας διανομή βιβλίων κατ’ οίκον, μια επιλογή αρκετών βιβλιοπωλείων. 
 Το ντελίβερι της πανδημίας

Θανάσης Μαρκόπουλος "Η εύφορη λύπη του Μιχάλη Γκανά" - Μια σε βάθος εντυπωσιακή κριτική θεώρηση

Δήμητρα Σμυρνή
 Αν ο Μιχάλης Γκανάς κέρδισε με το έργο του τη γενική αποδοχή των κριτικών και του κοινού, ο κριτικός και ποιητής Θανάσης Μαρκόπουλος με το βιβλίο του «Η εύφορη λύπη του Μιχάλη Γκανά», εκδόσεις Μελάνι, κερδίζει αναμφισβήτητα τον θαυμασμό για το πορτρέτο του Γκανά που φιλοτέχνησε. Πορτρέτο με την αυστηρή και στέρεα ματιά του κριτικού, αλλά και με την ευαισθησία και γνώση που τον διακρίνει ως ποιητή. Αν και ο Μαρκόπουλος ασχολήθηκε και παλιότερα με το έργο του Γκανά - στο βιβλίο του «Ματιές ενόλω» και σε δημοσιεύσεις σε εφημερίδες και περιοδικά - το τελευταίο του βιβλίο, που είδε το φως τον Μάρτιο του 2020, ολοκληρώνει το πορτρέτο του Γκανά, αποδίδοντας κάθε σκιά του ή χρώμα με καθοριστικές λεπτομέρειες. Ξεκινώντας από τον

Περί γυναικών και άλλων μυστηρίων (το τελευταίο κείμενο του Λ. Ξανθόπουλου)

Λευτέρης Ξανθόπουλος
 Λίγο πριν μπει στο νοσοκομείο (από το οποίο δεν κατάφερε να βγει ποτέ) ο Λευτέρης Ξανθόπουλος μας έστειλε την τελευταία του κριτική για το βιβλίο του Νίκου Φαρούπου “Περί γυναικών και άλλων μυστηρίων” (Κέδρος)
 Θα θέλατε να αποκτήσετε μια καινούργια γνωριμία, δηλαδή να συναντηθείτε και ενδεχομένως να κάνετε παρέα και να τα πείτε από κοντά με έναν τύπο που θα λεγόταν Σίμος ο Τζιμάνης ή Σάκης ο Λούζερ, ή Αρίστος ο Δράκος, ή Μπίλης ο Καράτε Κιντ ή και Γκαγκανιάρης ο Ταρίφας; Πώς θα σας φαινόταν αν έφερνε μαζί του και τους φίλους του τον Λεωνίδα τον Σκατόκαρδο, τον Αλέκο τον

Βιβλία και ιστορίες που έφερε η καραντίνα

του Σπύρου Κακουριώτη
Δειλά-δειλά, τα βιβλία που οι περισσότεροι εκδοτικοί οίκοι προετοίμαζαν κατά τη διάρκεια της καραντίνας βρίσκουν τη θέση τους στους πάγκους, προσπαθώντας να διασκεδάσουν το μούδιασμα που αισθάνονται όλοι στη σκέψη να βρεθούν σε ένα βιβλιοπωλείο, μαζί με άλλους βιβλιόφιλους. Η κρυφή αίσθηση του μοιράσματος που μας ένωνε κάποτε, σήμερα σημαδεύεται από μια καχυποψία που ακόμα δεν έχουμε καταφέρει να διαχειριστούμε. Η κληρονομιά της πανδημίας φαίνεται πως θα βρίσκεται μαζί μας για πολύ ακόμη… 

ΕΠΙΤΕΛΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: ΕΠΕΤΕΙΟΙ, ΑΦΗΓΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ, ΤΕΛΕΤΕΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΑ

Συνέδριο για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης 21-23 Μαΐου 2021, Θεσσαλονίκη Συνδιοργάνωση: Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Εργαστήριο για τη Μελέτη του Πολιτισμού, των Συνόρων και του Φύλου, Τμήμα ΒΣΑΣ, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Είναι κοινός τόπος στις κοινωνικές επιστήμες η θέση ότι οι συλλογικές ταυτότητες δεν είναι ούτε αιώνιες, ούτε σταθερές. Παρουσιάζουν ρευστό χαρακτήρα, συγκροτούνται ιστορικά και αποτελούν αντικείμενα διαχείρισης αλλά και διαπραγμάτευσης από συλλογικά και ατομικά υποκείμενα. Κοινό τόπο, επίσης, αποτελεί η άποψη πως οι εθνικές

Γιατί χρειάζεται ένα βιβλίο για την κατανόηση του αντισημιτισμού;

συνέντευξη στην Ηρώ Κουνάδη 
 Οι θεωρίες συνωμοσίας που εξηγούν τα πάντα, από την κλιματική αλλαγή και την παγκοσμιοποίηση ως τον κορωνοϊό και το ελληνικό χρέος. Τα ανέκδοτα που «έλα μωρέ, ανώδυνα αστειάκια είναι». Οι στερεοτυπικές εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ακόμα για να περιγράψουν μια ορισμένη σχέση ανθρώπων (κατά κανόνα σε θέση ισχύος) με τα χρήματα. Οι βανδαλισμοί νεκροταφείων (νεκροταφείων!) στο όνομα της αλληλεγγύης με τον παλαιστινιακό λαό, που μια σβάστικα επάνω σε μαρμάρινη ταφόπλακα περίμενε για να δικαιωθεί. Τα πογκρόμ που συνέβησαν δίπλα σου, στην πόλη σου, στο νησί των γονιών σου, και για τα οποία δεν έμαθες τίποτα ποτέ. «Άντε καλέ, ποιος αντισημιτισμός; Υπερβάλλουν για να το παίζουν θύματα». Το βιβλίο Για την Κατανόηση του Αντισημιτισμού, της αμερικανικής ομάδας Εβραίες υπέρ της Φυλετικής και Οικονομικής

Οικογένεια και σεξουαλικότητα στο μεταίχμιο μιας εποχής

ΤΗΣ ΑΙΓΛΗΣ ΜΠΡΟΥΣΚΟΥ
ΑΝΝΑ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, Οικογένεια και σεξουαλικότητα. Μεταξύ παράδοσης και νεωτερικότητας. Ελληνικές μαρτυρίες, 17ος - αρχές 19ου αι., εκδόσεις Μέλισσα,σελ. 280 Προσέχετε λοιπόν άπασαι αι παρθένοι να μην αγαπάτε τους χορούς, να μην αγαπάτε τα παιγνίδια, αλλ’ ούτε τα τραγούδια, ότι αυτοί οι χοροί και τα παιγνίδια είναι η πομπή του Σατανά (...) Από αυτούς τους χορούς γεννώνται ορέξεις σατανικαί, επιθυμίαι ασελγείς και οφθαλμοπορνεία και άλλα πολλά σατανικά πάθη της αλόγου σαρκός (...) Ευτυχώς το απόσπασμα αυτό (από το Βιβλίον ηθικόν καλούμενον Οδός Αγαθή σώματος και ψυχής) του Πηλιορείτη λόγιου Αργύρη Φιλιππίδη, γραμμένο το 1817, δεν αφορά την