Θανάσης Τριαρίδης
Έχω δημοσιεύσει με τον έναν ή άλλο τρόπο περισσότερα από 80 βιβλία. Ξέρω πως είναι πολλά - κανείς δεν μπορεί να τα διαβασει όλα (ή να τα δει στο θέατρο). Πολλοί, βραχυκυκλωμένοι (ή και αποκαμωμένοι) από όλη ετούτη την πολυγραφία (ή και φλυαρία), με ρωτούν συχνά ποιο από αυτά τα βιβλία αγαπάω περισσότερο, ποιο ξεχωρίζω, ποιο προτείνω σε έναν καινούριο αναγνωστη (είναι μια ερώτηση που γίνεται σε όλους όσους γράφουν - συχνά για να σπάσει η αμηχανία μια πρώτης συναντησης). Μαλιστά μερικές φορές το ερώτημα το ερώτημα τοποθετείται σε συμφραζόμενα πιο μελοδραματικά: "Γίνεται μια καταστροφή και μπορείς να σώσεις ένα μονάχα βιβλίο σου... Ποιο θα ήταν αυτό;" Συχνά μπαίνω στον πειρασμό να απαντήσω "κανένα" - μα θα έλεγα ψέματα. Γράφουμε και δημοσιεύουμε βιβλία και ιστορίες επειδή πιστεύουμε πως κάτι έχουν να πουν - κυρίως ότι μπορούν να φτάσουν έστω σε έναν αποδέκτη. Αν δεν ελπίζαμε σε τούτη την συνάντηση, δεν θα υπήρχε λόγος για την γραφή.
Μέχρι το 2018, στα αντίστοιχα ερωτήματα, διάλεγα τα δύο μεγαλύτερα σε έκτασή βιβλία μου (μυθιστορήματα; αφηγήματα; - ή όπως αλλιώς τα περιγράψει κανείς). Είτε τα ΜΕΛΕΝΙΑ ΛΕΜΟΝΙΑ (που ξεπερνούνε τις 500 σελίδες) είτε τα ΧΛΩΡΑ ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ (που, στο σύνολο των τριών τόμων τους, φτάνουν τις 1800 σελίδες). Ωστόσο από το 2018 και μετά -και μέχρι σήμερα- η απάντησή μου είναι μονίμως η ίδια: το ΠΕΡΙΣΣΙΟ ΠΑΙΔΙ.
Είναι ένα μικρό βιβλίο το ΠΕΡΙΣΣΙΟ ΠΑΙΔΙ: δεν πιάνει ούτε 40 αραιοτυπωμένες σελίδες βιβλίου, σχεδόν 3.300 λέξεις. Ένα παραμύθι για το επερχόμενο μέλλον όπου η ανθρωπινη υπόσταση έχει μεταβιβαστεί στην Υπερνοημοσύνη των μηχανών. Ένα Ασήμαντο Προγραμματάκι χαμηλής υπολογιστικής εμβέλειας, υπεύθυνο για την καύση των σκουπιδιών, κατανοεί, από κάποιο υπολογιστικό λάθος, ένα πλαστικό μωρό που προορίζεται για τον κλίβανο ως το ~ζωντανό παιδί του~. Και αποφασίζει να το σώσει - ενάντια στα Μεσαία, Ανώτερα και Ανώτατα Προγράμματα Διαχείρισης και Ελέγχου. Κατόπιν έρχονται όσα γεννιούνται από τέτοια υπολογιστικά λάθη: τα δειλινά, οι φλόγες της θυσίας, η ένωση των άνθρώπων και των δακρύων, η αγάπη.
Στις σαράντα σελίδες του ΠΕΡΙΣΣΙΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ βρίσκεται εν πολλοίς όλη η ζωή μου. Αν και το κείμενο μοιάζει με «τεχνολογικό» (cuber) παραμύθι ή με παραβολή - είναι το πιο αυτοβιογραφικό κείμενό μου. Το Ασήμαντο Προγραμματάκι που πασχίζει να κατανοήσει ως "παιδί του" ένα πλαστικό μωρό είναι ό,τι μπορώ να κατανοήσω ως ~ελπίδα~ μέσα στο ζόφο της μετανθρωπικής εποχής. Για μένα, για την δική μου οπτική, ό,τι γράφεται στις σελίδες αυτής της αφήγησης είναι το κεντρικό διακύβευμα του πολιτισμού της Δύσης. Και το κέντρο της παροντικής μας ιστορίας μέσα στη μεγάλη Ιστορία.
Το ΠΕΡΙΣΣΙΟ ΠΑΙΔΙ γεννήθηκε μέσα από την Αφρική και την απερίγραπτη τραγωδία της. Στα χρόνια 2016 και 2017 ταξίδεψα επανειλημμένα και για αρκετό καιρό στην Αιθιοπία στο πλαίσιο της διαδικασίας της διακρατικής υιοθεσίας καθώς έτσι αποκτήσαμε με την σύζυγό μου την μεγάλη μας κόρη. Από τότε που γύρισα από αυτά τα ταξίδια σκέφτομαι συνέχεια την ανείπωτη δυστυχία που αφήσαμε πίσω μας – ας πούμε, τα βρέφη που συνάντησα στα ορφανοτροφεία της Αντίς Αμπέμπα και που ζούσανε στα διπλανά κουτάκια με την κόρη μας. Άραγε πού να βρίσκονται σήμερα, σε ποιο πεπρωμένο έχουν οριστεί; Αυτό είναι το μεγάλο έλλειμμα του καθένα που επιστρέφει από αυτές τις χώρες. Μοιραία ότι έχω γράψει έκτοτε περνάει μέσα από ετούτο το έλλειμμα: ή θα μιλάω για αυτό ή δεν θα έχω λόγο να γράψω.
Το ΠΕΡΙΣΣΙΟ ΠΑΙΔΙ βγήκε σε βιβλίο, ανέβηκε τρεις φορές στο θέατρο (με σκηνοθέτες την Πηγή Δημητρακοπούλου, τον Νικόλα Ανδρουλάκη και την Αντιγόνη Σταυροπούλου αντίστοιχα - η Αντιγόνη ήταν παρούσα και στις τρεις αυτές σκηνικές μεταφορές, κανείς δεν έχει πιστέψει αυτό το κείμενο όσο εκείνη), ζωγραφίστηκε από τον Ν.Τ., έγινε μουσικό ορατόριο από τον αλησμόνητο Χρήστο Διαμαντή. Συχνά τα τελευταία χρόνια νιώθω πως τα πολιτικά θεατρικά έργα μου ή άλλες αφηγήσεις το έχουν παραμερίσει ή και το καταπιεί. Αλλά για μένα αυτό το κείμενο, από την ώρα που γράφτηκε, είναι (και θα ήθελά να είναι) η ταυτότητά μου.
[...] "Έτσι το Ασήμαντο Προγραμματάκι τυλίχτυκε στις φλόγες μιας θυσίας - για να μην βρουν ποτέ το περίσσιο παιδί του και να μην καταστρέψουν ποτέ τον περίσσιο εαυτό του."
Με αλλα λόγια: το Ασήμαντο Προγραμματάκι θα ήθελα να είμαι εγώ. Ο περίσσιος εαυτός μου.
~
Απόψε το βράδυ, χάρη σε έναν σπάνιο άνθρωπο και φίλο, τον φιλολογο αλλά και εξαιρετικό συγγραφέα Γιώργο Καψούρη (καθώς υπήρξε μαθητής μου στην γραφή είμαι σε θέση να ξέρω πως γράφει καταπληκτικά - σύντομα, όταν εκδόσει τα γραπτά του, θα το μάθουν και οι υπόλοιποι), θα βρεθώ στην Κερατέα της Αττικής σε μια εκδήλωση που ετοίμασαν για μένα και τα βιβλία μου ο Γιώργος μαζί με τον Σύλλογο της "Χρυσής Τομής" (που κάνει πολλά γόνιμα πράγματα στην τοπική κοινωνία της Λαυρεωτικής). Εκεί, καθώς δεν γίνεται να μιλήσουμε για όλα τα γραπτά μου, διάλεξαν για να μιλήσουμε για το ΠΕΡΙΣΣΙΟ ΠΑΙΔΙ - και για δύο άλλα βιβλία που βρίσκονται στον ίδιο άξονα: τις συλλογές "ποιημάτων" ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΝΩΣΤΟΥΣ ΣΦΑΓΜΕΝΟΥΣ και το ΚΑΙ ΝΑ, ΣΦΥΡΙΖΟΥΝ ΤΟΥ ΣΚΟΤΩΜΟΥ ΤΑ ΤΡΕΝΑ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ. Ο Γιώργος με την επίσης φιλόλογο Καίτη Δημητρίου θα κάνουν τις εισηγήσεις - κι ύστερα θα συζητήσουμε όλοι μαζί με οσους συμμετέχουν.
Το λέω και το γράφω επαναληπτικά τον τελευταίο καιρό: Εδώ και χρόνια δεν βλέπω τα κείμενα μου ως αυτοσκοπό - ως κάτι που μπορεί να εκπληρωθεί από μόνο του. Τα βλέπω ως σήματα ενός αόρατου ασυρμάτου που γυρεύουν μια συναντηση στον δρόμο για ένα ηθικό οδόφραγμα. Κάθε φορά που κάποιος λαμβάνει αυτά τα σήματα γεμίζω με ελπίδα, νιώθω ευγνώμων.
Για τούτες τις συναντήσεις μας όλη η προσπάθεια.
Θανάσης Τριαρίδης, 31-1-2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου