«Το ανθρώπινο πρόσωπο είναι το ηθικό κέντρο του κόσμου» – Συνέντευξη του Άνταμ Ζαγκαγιέφσκι

Mετάφραση: Γιάννης Η. Παππάς 
 Νάπολη, 18 Οκτωβρίου 2019

Η ποίηση είναι όπως ένα ανθρώπινο πρόσωπο, ένα αντικείμενο που μπορεί να μετρηθεί, να περιγραφεί, να καταγραφεί, αλλά είναι επίσης και ένα προσκλητήριο.
A.Z.
 L.S. Με αυτούς τους τρεις στίχους ορίζετε την ποίηση «ως ένα ανθρώπινο πρόσωπο, ένα αντικείμενο που μπορεί να μετρηθεί, να περιγραφεί …» αλλά –αυτό είναι το στοιχείο που εκπλήσσει τον αναγνώστη– μετά γράφετε ότι (η ποίηση) «είναι επίσης ένα προσκλητήριο». Προσκλητήριο εννοούμενο ως μέσο αμφισβήτησης μιας άδικης απόφασης; Ή –πιο απλά– θέλατε να πείτε ότι η ποίηση είναι επίσης μια κλήση; Απάντηση σε μια κλήση;

Μικρό σημείωμα για την «Κινητή Γιορτή» και τα άλλα διηγήματα της Αρχοντούλας Διαβάτη

Από την Λένα Παπαδοπούλου // *
 Αρχοντούλα Διαβάτη: «Κινητή Γιορτή», εκδ.Νησίδες 2018

 Η Αρχοντούλα Διαβάτη είναι ένα λογοτεχνικό πλάσμα , παράφορη για κείμενα , συγκροτείται σε συνθήκες γραφής. Υπάρχει σαν αναγνώστρια πρώτα, ένας εσωτερικός κόσμος μια σιωπηλή φωνή αφήγησης . Κατά την διαλογικότητα, υποστηρίζει ο Μπαχτίν, δεν υπάρχει κανένα αντικείμενο έξω από την δυνατότητα σύνδεσης με τα άλλα. Μαγεμένη η Α.Δ. αναζητά τα αντικείμενα της γοητείας της, τα πρόσωπα, τους ήρωες των βιβλίων, τον βίο τους, που είναι οι ζωντανοί συνομιλητές, συντροφεύουν, οδηγούν το χέρι της, δημιουργούν μια συνείδηση γραφής. «Στηρίζεται στους άλλους, πλέκει σχέσεις με τα νοήματα των άλλων. Σχεδόν φαίνονται οι ραφές της συγκόλλησης των άλλων κειμένων, χειροποίητη δουλειά, κάποτε θα το έλεγαν «υπό την σκιάν των συγγραφέων», σήμερα το

Γλυκοβραδυάζει στην Ύδρα με τον Μίλτο Σαχτούρη( του Γ.Ν.Μπασκόζου)

Καθώς το καταμαράν προσεγγίζει το λιμάνι της Ύδρας το μάτι σου θα πέσει στην μεγάλη αφίσα με τον Μίλτο Σαχτούρη κρεμασμένη στον τοίχο ενός παλιού κτηρίου, που μαθαίνω ότι ανήκει στην πιο παλιά ναυτική σχολή του κόσμου, αυτή των Εμποροπλοιάρχων- εν λειτουργία και σήμερα. Σέρνοντας πίσω μου την τσάντα με τα ροδάκια να σκαλώνουν στα καλντερίμια του νησιού περνώ από τις καφετέριες- εστιατόρια που παρατακτικά μας περιμένουν στην προβλήτα και σε κάθε τραπεζάκι βλέπω ένα χάρτινο τρίγωνο με την ασπρόμαυρη φωτογραφία του Σαχτούρη. Πλησιάζω κοντά, πιάνω ένα και ανακαλύπτω στο πίσω μέρος του τυπωμένο τον «τρελό λαγό». Η αφίσα για το διήμερο το αφιερωμένο στον Μίλτο Σαχτούρη σε διάφορα μεγέθη κολλημένη παντού. Ακόμα και

Ακροδεξιά και Φρειδερίκος Νίτσε, του Tobias Hürter (μτφρ. Γιώργος Καρτάκης)

Ο Υπεράνθρωπος του Φρειδερίκου Νίτσε γίνεται μέχρι σήμερα αντικείμενο κατάχρησης από την ακροδεξιά – ωστόσο, μπορεί να βοηθήσει και στο να βρεθεί μια απάντηση στο φαινόμενο του δεξιού λαϊκισμού.

Αν κάποιος σεργιάνιζε το καλοκαίρι του 1881 κατά μήκος των όχθων της λίμνης Ζιλβαπλάνα στο Εγκαντίν (**) ίσως να συναντούσε έναν μοναχικό περιπατητή με απλανές βλέμμα και ένα τεράστιο μουστάκι που να καλύπτει τα χαλασμένα του δόντια: ο Φρειδερίκος Νίτσε, απαλλαγμένος των καθηκόντων του πρώην καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας και νυν «Fugitivus errans», όπως ο ίδιος αποκαλούσε τον εαυτό του: περιπλανώμενος φυγάς.

Η νομπελίστρια Olga Tokarczuk και ο πολωνικός εθνικισμός (της Ruth Franklin, μτφρ.Αλ.Σαμοθράκη)

Η Έκθεση Βιβλίου της Βαρσοβίας λαμβάνει χώρα κάθε Μάιο στο Εθνικό στάδιο, μια καλαθοειδή δομή στο λευκό και το κόκκινο της πολωνικής σημαίας. Ένα ηλιόλουστο Σαββατιάτικο πρωινό εκατοντάδες μπαλόνια μιας εταιρείας audiobook χοροπηδάνε στα παιδικά χέρια και πλήθη αναγνωστών χαζεύουν στα περίπτερα εκδοτών από όλη την Ευρώπη. Το Εθνικό Ινστιτούτο Fryderyk Chopin διαθέτει περίπτερο με πιάνο και μια νεαρή γυναίκα παίζει το ‘ Bohemian Rhapsody’. Σε ένα εφήμερο βιβλιοπωλείο pop-up ένας υπάλληλος με μακρυά καστανά μαλλιά και χιπστερικά γυαλιά επιδεικνύει σε έναν πελάτη το ‘Forever Butt’, μια σταχυολόγηση από queer περιοδικά (‘σε μέγεθος τσέπης, ροζ και σούπερ gay’). Μια μεγάλη σειρά ανθρώπων εκτείνεται από το περίπτερο του

Ο Σαχτούρης επιστρέφει στην Υδρα

100 χρόνια από τη γέννηση του σπουδαίου ποιητή μας

● Το διήμερο αφιέρωμα που έγινε στο νησί είχε σκοπό να επανασυνδέσει τον Μίλτο Σαχτούρη με τον γενέθλιο τόπο, αλλά και να δώσει αφορμή σε παλιούς και νεότερους μελετητές της ποίησής του να παρουσιάσουν τα ευρήματά τους. Οι εκδηλώσεις ήταν προπομπός ευρύτερων και πιο πλούσιων εκδηλώσεων που θα γίνουν στις αρχές του επόμενου καλοκαιριού.
Το αίμα μου το κρεμάσαν πάνω στα κλαδιά
 το αίμα μου το ρίξαν μες στη θάλασσα
 τ’ άγρια λουλούδια τα βαμμένα δόντια τα πικρά φιλιά
τα ψάρια τα καράβια μες στη θάλασσα

 μέσα στο αίμα το δικό μου χτίσαν τη φωλιά
 από το αίμα το δικό μου βάψαν τα πανιά
 από το αίμα το δικό μου πέταξαν φτερά
όλα τα φοβερά πουλιά μέσα στη θάλασσα
 (Υδρα, Μίλτος Σαχτούρης)

«Το δόντι που δακρύζει» | Ποιητική συλλογή της Πελαγίας Φυτοπούλου

Κριτικό σημείωμα του Κώστα Κουτρουμπάκη

Το 1977 οι Pink Floyd κυκλοφόρησαν ένα από τα πολλά τους concept albums, έναν δίσκο δηλαδή που υπηρετεί μια σύλληψη, μια κεντρική ιδέα, πάνω στην οποία αρθρώνονται όλα τα επιμέρους μουσικά κομμάτια. Στο Animals (αυτός είναι ο δίσκος) οι Floyd κατά το οργουελικό πρότυπο της «Φάρμας των Ζώων» δημιουργούν ένα σύμπαν με ανθρώπους - πρόβατα, ανθρώπους - γουρούνια και ανθρώπους - σκυλιά. Μαζοποίηση, καταναλωτισμός κι επιθετικότητα, με μια λέξη καπιταλισμός, στο στόχαστρο του καλλιτέχνη. Οργουελικής - ζωομορφικής σύλληψης είναι εν πολλοίς και το σύμπαν που στήνει η Πελαγία Φυτοπούλου στη νέα της ποιητική συλλογή με τίτλο «Το δόντι που δακρύζει».

Εορδαία γη: Εξερευνώντας την ποιητικότητα του Δυτικομακεδονικού χώρου

Κυκλοφόρησε η κοινή ποιητική συλλογή των Χρήστου Τουμανίδη και Γιώργου Δελιόπουλου από τις εκδόσεις Ρώμη με τίτλο ΕΟΡΔΑΙΑ ΓΗ. Τα ποιήματα της συλλογής έχουν ως αφορμή και σημείο αναφοράς την ιστορία, το τοπίο, τους ανθρώπους, τα προβλήματα και την καθημερινότητα της Εορδαίας γης. Παράλληλα, όμως, αναφέρονται και σχολιάζουν γενικότερα τη σχέση του Νεοέλληνα με τον τόπο του. Πρόκειται για ένα εγχείρημα που αναδεικνύει την ποιητικότητα της περιοχής και του χώρου γύρω μας.
Η συνομιλία των δύο ποιητών ξεκίνησε με αφορμή την παρουσίαση του έργου του ποιητή Χρήστου Τουμανίδη στα πλαίσια του φεστιβάλ «Πτολεμαΐδα η πόλη γιορτά…ΖΕΙ». Τη συλλογή επιμελήθηκε ο

Ω ΛΕΛΕ, Βιβλίο παρουσίαση

«Απ’ το σχολειό μεχρι στο παζάρι/ η γλώσσα μας δεν έχει αγάπη»
Εκδόθηκε στην Ελλαδα ένα βιβλίο αξιοθαύμαστο….Σε τρεις γλώσσες: Βλάχικα, Ελληνικά και Αγγλικά. Έτσι θα πάει σε όλον τον κόσμο…Ο πολιτισμός δεν μένει σε έναν τόπο!
Για πρώτη φορά, ένα βιβλίο με ποιήματα στην Βλαχική μελοποιημένα και ορισμένα αφηγήματα γραμμένα στην Ελληνική και μεταφρασμένα στην Βλαχική…Το βιβλίο έχει πολύ όμορφη γραφιστική επιμέλεια που ταιριάζει με την ψυχή του…Ψυχή; Αλήθεια, ψυχή είναι αυτό το βιβλίο! Σε αυτό κατοικεί μια ψυχή, χτυπάει μία καρδιά…Και χτυπά σε μια γλώσσα που βαδίζει προς τα σκάπετα, προς τον θάνατο…
Πώς να μπορέσεις να γράψεις σε μια τέτοια γλώσσα, όταν έζησες με γλώσσες μεγάλες, πλούσιες, ταιριασμένες εδώ και εκατοντάδες, χιλιάδες χρόνια; Τι σε ωθεί να επιστρέψεις σε αυτά τα λόγια που άκουγες παιδί, τα οποία, ωστόσο, με τον καιρό τα ξέχασες και δεν πίστευες ότι θα επιστρέψεις ποτέ να τα ζητήσεις; Αυτά τα ερωτήματα για χρόνια τα έθετα συνέχεια, όταν ζύμωνα στην ψυχή μου την ιδέα να γράψω ποίηση στην Βλαχική…

ΤΡΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ

Παρουσίαση των τριών βιβλίων που εκδόθηκαν από την Εκάτη σε συνεργασία με το Σωματείο «Γιώργος Σαραντάρης».

του ΣΩΤΗΡΗ ΓΟΥΝΕΛΑ

Αφιέρωμα στον ποιητή και φιλόσοφο Γιώργο Σαραντάρη, Πρακτικά ημερίδων (Αθήνα 2013-Θεσσαλονίκη 2016), Εκάτη 2018.

Συμμετέχουν στον τόμο οι Βασίλης Αλεξίου, Σωτήρης Γουνελάς, Δημήτρης Κοσμόπουλος, Έλσα Λιαροπούλου, Στέφανος Ροζάνης, Αλεξάνδρα Δεληγιώργη, Μαρία Ιατρού και Γιώργος Σκαμπαρδώνης. Οι ομιλίες παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, μιας και προέρχονται από

Θόδωρος Τερζόπουλος: «Ο μηχανισμός της λήθης εγκαθιδρύθηκε»

Έφη Μαρίνου 
 Ανεβάζει «Νόρα» στο «Αττις», οργανώνει πενταετή πλάνα για παραστάσεις σε όλο τον κόσμο και ξεδιπλώνει τις σκέψεις του για την ιντερνετική εποχή, τα νέα ταλέντα που πέφτουν στην παγίδα του συστήματος, αλλά και για τους εορτασμούς των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση. Η «Νόρα» επιστρέφει στις 10 Νοεμβρίου στο «Αττις». Μάγεψε το κοινό όταν παρουσιάστηκε τον περσινό χειμώνα για λίγο στην εκπνοή της σεζόν. Μια παράσταση πολιτική στο μεδούλι της και συγχρόνως ένα συναρπαστικό σκηνικό γεγονός σχεδιασμένο στη φιλοσοφία και την αισθητική οικονομία του θεάτρου που δημιουργεί ο Θεόδωρος Τερζόπουλος. Ενα Κουκλόσπιτο όπου θα

Εθελοντές ηθοποιοί φέρνουν το «Μεγάλο μας Τσίρκο» στη Θεσσαλονίκη για έναν σημαντικό σκοπό

Αυτόν τον Νοέμβριο, μια θεατρική ομάδα ιδιαίτερης σημασίας φτάνει στην Θεσσαλονίκη για να ενισχύσει έναν κρίσιμο σκοπό. Ο λόγος για την θεατρική ομάδα re-act του Συλλόγου Καρκινοπαθών Έδεσσας και Περιχώρων που θα φέρει κοντά μας το «Μεγάλο μας Τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, στο Βασιλικό θέατρο την Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2019, με στόχο να ενισχύσει οικονομικά τον Ξενώνα Φιλοξενίας Καρκινοπαθών που σχεδιάζεται να δημιουργηθεί στην Θεσσαλονίκη. Ποιοι είναι οι re-act; Κάθε χρόνο ανελλιπώς από το 2013 η θεατρική ομάδα των Φίλων του συλλόγου, προσφέροντας καλλιτεχνικά άρτιες παραστάσεις, στήριζε τις επιμέρους

Τζακ Κέρουακ: Όλα είναι Δρόμος

Γιώργος X. Παπασωτηρίου 
 Μια ολόκληρη γενιά στις ΗΠΑ αποκλήθηκε μπητ τζενερέισιον. Αλλά τι σημαίνει μπητ; Σημαίνει, άραγε, «αλήτης», όπως διάβασα στη μετάφραση ενός ελληνικού εντύπου; Ή μήπως κάτι άλλο; Είναι γνωστό ότι τον όρο εισήγαγε ο Κέρουακ(πέθανε σαν σήμερα, 21/10/1969) σε μια συζήτησή του με τον Τζων Κλέλον Χολμς. Μάλιστα, ο όρος μπητ είναι αμφίσημος, υποδηλώνοντας αφ’ ενός τον κατατρεγμένο άνθρωπο και συγχρόνως τη θρησκευτική μακαριότητα. Το εμβληματικό κείμενο της μπητ λογοτεχνίας είναι το μυθιστόρημα του Τζακ Κέρουακ «Στο δρόμο» και ίσως και της μπητ πρότασης για τη ζωή. Η απελπισία και η απογοήτευση βρίσκουν διέξοδο στο «δρόμο», στο ταξίδι

Χρόνια πολλά ECM!

Δημήτρης Κανελλόπουλος 

 Η επέτειος των 50 χρόνων γιορτάζεται με την κυκλοφορία 50 χαρακτηριστικών εκδόσεων και οι Ελληνες καλλιτέχνες μοιράζονται στιγμές από τη συνεργασία τους με τη σπουδαία δισκογραφική εταιρεία που τη χαρακτηρίζουν οι εξαίσιες μουσικές, |η υψηλή ποιότητα και η μοναδική αισθητική. Πέρασαν λοιπόν πενήντα χρόνια. Γεμάτα με καλή μουσική. Φέτος, η σπουδαία δισκογραφική εταιρεία ECM (Edition of Contemporary Music), που ιδρύθηκε στο Μόναχο το 1969 και πολύ γρήγορα δημιούργησε τη δική της ηχητική ταυτότητα, συμπληρώνει μισό αιώνα ζωής. «Ισως να μην υπάρχει άλλη εταιρεία που να έχει αφήσει τόσο έντονο αποτύπωμα στον τρόπο που ακούμε μουσική», έγραψε η εφημερίδα Independent. Ψυχή της ECM είναι ο Γερμανός μουσικός και παραγωγός Manfred Eicher που ήθελε να φτιάξει μια δισκογραφική για όσα θα ήθελε

Ο Ρεμπώ και οι άλλοι

 Γιώργος X. Παπασωτηρίου 
H ποίηση είναι η φαντασία τονούμενη, είναι ο έρωτας ως δόσιμο, ως δώρο, που μιλά. Γι’ αυτό σε κάθε έκδοση σε κάθε ευκαιρία αναθύμισης των ποιημάτων του Ρεμπώ θυμάμαι την περίφημη πια ρήση του «Εγώ είναι ο Άλλος». Προσοχή, όχι «εγώ ΕΙΜΑΙ ο Άλλος», αλλά «Εγώ Είναι ο Άλλος». Στον Ρεμπώ το Εγώ δεν αφομοιώνει τον Άλλο, δεν τον κάνει όμοιό του, δεν τον καταργεί, αντίθετα του δίνεται, γίνεται ο Άλλος. Με άλλα λόγια, ο Άλλος δεν αντιμετωπίζεται σαν αντικείμενο αλλά σαν υποκείμενο. Συνεπώς, εδώ έχουμε μία "διι-υποκειμενικότητα", όπως στους μη εξουσιαστικούς, στους ισότιμους έρωτες. Κάποτε αυτές οι απόψεις και οι ποιητές ήταν επικίνδυνοι. Το αποδεικνύει και η έκδοση των φακέλων της Αστυνομίας του Παρισιού που αφορούν στην παρακολούθηση των Ουγκώ,