11.11.19

Διονύσης Καψάλης, «Μεταφράζοντας τα «Σονέτα» του Σαίξπηρ»

Ως έχει ο τίτλος της ανακοίνωσής μου νιώθω ότι είναι θλιβερά ελλιπής. Θλιβερός επίσης -καθότι πρόωρος- είναι και ο απολογισμός: είκοσι πέντε σονέτα, όλα κι όλα, από τα εκατόν πενήντα τέσσερα, όσα φέρουν το όνομα του Σαίξπηρ. Και με αυτό το μελαγχολικό κλάσμα της φιλοδοξίας μου ανά χείρας (της φιλοδοξίας μου, εννοείται, να μεταφράσω κάποτε όλα τα Σονέτα), βρίσκομαι κιόλας να μιλώ για το πώς μετέφρασα˙ να εκλογικεύω ένα εγχείρημα που είναι μόλις στην αφετηρία του και απέναντι στο οποίο -περιττεύει αλλά θα το πω- στέκομαι πάντα σε στάση προσοχής και με αισθήματα ανάμικτα, αισθήματα σαν εκείνα που εκφράζουν στη γλώσσα μας οι διφορούμενες και πολυσθενείς λέξεις δέος και θάμβος.

ΑΓΓΕΛΑ ΓΙΩΤΗ Ο Κάλβος στα ίχνη του «Λογγίνου». Ενας άνθρωπος των γραμμάτων στην Ευρώπη του 19ου αιώνα


ΑΓΓΕΛΑ ΓΙΩΤΗ 
Ο Κάλβος στα ίχνη του «Λογγίνου». Ενας άνθρωπος των γραμμάτων στην Ευρώπη του 19ου αιώνα εκδ. Αντίποδες, σελ. 473
 Το 1889 ο Παλαμάς καθιέρωσε τον Κάλβο ως ποιητή των είκοσι Ωδών που διακατέχεται από υψηλό πατριωτικό πάθος. Σαράντα πέντε χρόνια αργότερα ο Σεφέρης κλόνισε την παραδεδομένη εικόνα, δίδοντας έμφαση στις απορίες που γεννά το καλβικό έργο και το ίδιο το πρόσωπο του ποιητή. Εκτοτε, η εντατική φιλολογική έρευνα μελέτησε πολλές πλευρές της πολυσύνθετης «χασματικής» προσωπικότητάς του – του αυτοεξόριστου, του πολιτικού διανοούμενου, του συγγραφέα ιταλικών τραγωδιών, του δάσκαλου φιλοσοφικών μαθημάτων, του μεταφραστή θρησκευτικών και

10.11.19

Νίκος Μαραντζίδης-Γιατί οι Ελληνες δυσκολευόμαστε στην Ιστορία;


Το 2004 πέρασα μερικές καλοκαιρινές μέρες σε μια αίθουσα της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης, διορθώνοντας γραπτά υποψηφίων για τη Σχολή. Στην ίδια αίθουσα διόρθωνε κι ένας φίλος, εξαιρετικός ιστορικός. Μία από εκείνες τις μέρες, σηκώθηκε νευρικά και μου έδειξε ένα γραπτό. Διάβασα: «Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, που άρχισε την 28η Οκτωβρίου 1940...». Γέλασα! Αυτός δεν γελούσε. Δεν επιτρέπεται πτυχιούχος ιστορικού τμήματος (οι υποψήφιοι για την ΕΣΔΔ είναι πτυχιούχοι πανεπιστημίου) να γράφει τέτοια σαχλαμάρα, σχολίασε. Αυτές οι αναμνήσεις ήρθαν στο μυαλό μου μετά το ατυχές (επιεικώς) μήνυμα της υπουργού Παιδείας προς την εκπαιδευτική κοινότητα με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Από το μήνυμα απουσιάζουν και τα τρία

Άρης Μπινιάρης: συνέντευξη στον Γρηγόρη Δανιήλ


Γεννημένος στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο Άρης Μπινιάρης μέσα από μια πολύπλευρη θεατρική εκπαίδευση ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα στη θεατρική ζωή της Αθήνας από το 2007 και μετά. Έχοντας ως παρακαταθήκη παραστάσεις που εστίασε αφενός στη μουσικότητα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (Αντιγόνη, Βάκχες, Πέρσες) και αφετέρου αξιοποιώντας τη μορφή της συναυλιακής θεατρικής αφήγησης (Θείο Τραγί, Το ’21, Ύψωμα 731, Ξύπνα Βασίλη κ.ά.), επανέρχεται στα θεατρικά πράγματα, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με ένα έργο σε κείμενο, σκηνοθεσία και δραματουργία του ίδιου και πρωταγωνιστές τους Χρήστο Λούλη και Ιωάννα Παππά. Τίτλος της παράστασης
 Ο χορός της φωτιάς, όπου με τη βοήθεια της αφήγησης και της μουσικής επιχειρείται μια «…ποιητική διάθλαση των αληθινών γεγονότων, ώστε να αναδειχθεί ο πανανθρώπινος χαρακτήρας τους», όπως μας εξομολογείται στη συνέντευξη που ακολουθεί. Ο χορός της φωτιάς, μια πολυαναμενόμενη παράσταση ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Τι αισθήματα υπάρχουν λίγο πριν από την πρεμιέρα; Δημιουργική αγωνία, αλλά και μεγάλη προσμονή. Πρόκειται για ένα θέμα που με συγκινεί πολύ. Στον Χορό της φωτιάς, η μουσική κι ο λόγος γίνονται όχημα που συντελούν στη Δημιουργία, μια λέξη με κοσμολογικό περιεχόμενο.
Πάνω σε ποιες βάσεις οριοθετήσατε την εν λόγω παράσταση;

Εντευκτήριο: Ιδρυθέν τη 8η Νοεμβρίου 1987


του Γιώργου Κορδομενίδη
 [Το κείμενο αυτό διαβάστηκε στο συνέδριο «Φυτώρια λογοτεχνίας στη Θεσσαλονίκη: Τα λογοτεχνικά περιοδικά της πόλης στον 20ό αιώνα», που οργάνωσε ο Περικλής Σφυρίδης στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, 18-19 Νοεμβρίου 2005, και περιλαμβάνεται στον ομότιτλο τόμο με τα πρακτικά του συνεδρίου. Το τεύχος του Εντευκτηρίου που κυκλοφορούσε τότε ήταν το Νο 78. Στην παρούσα (ανα)δημοσίευση έγιναν μερικές από τις επιβαλλόμενες προσθήκες.]
 Η ΚΟΥΖΙΝΑ ΤΟΥ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟΥ
 Θα προτιμούσα, εννοείται, κάποιος άλλος, κάποιος που να βρίσκεται όλα αυτά τα χρόνια αρκετά κοντά στο περιοδικό, ώστε να το γνωρίζει όσο καλά χρειάζεται, και ταυτόχρονα σε απόσταση,

9.11.19

Με αφορμή την πτώση του τείχους του Βερολίνου


(από την συλλογή διηγημάτων "Γιατί πρόδωσα την πατρίδα μου") 
 Το σύνδρομο του τείχους
 Είκοσι και ένα χρόνια από τότε, και να που δύο καινούργιοι φίλοι, ένα ευτυχισμένο ―φαινομενικά τουλάχιστον― ζευγάρι, με ρωτάνε αν είναι ωραία ιδέα να πάνε φέτος το καλοκαίρι στο Βερολίνο’ θα ’ναι η πρώτη τους φορά. Με ρωτάνε αν έχω πάει ποτέ κι εγώ απαντώ ότι βρισκόμουν εκεί τη χρονιά που έπεσε το Τείχος. Θέλουν να μάθουν λεπτομέρειες. Αμ δε… Πώς ν’ αρχίσω και πώς να συνδέσω με κείνη τη μέρα όλα όσα προηγήθηκαν; Πολλές φορές, μια ιστορική στιγμή βιώνεται διαφορετικά απ’ τον καθένα μας, αλλά για όσους ζήσανε εκτός Τείχους η πτώση του είναι μια ιστορική στιγμή βιωμένη μέσα από ταινίες, ντοκιμαντέρ και βιβλία, που αποτυπώνει τη στιγμή της κατάρρευσης αλλά

Η περιπέτεια της προσφυγιάς και η ποιητική της έκφραση


Μια αναγνωστική προσέγγιση του Παύλου Δ. Πέζαρου
 Οι μνήμες είναι ακόμη νωπές από τότε που ξεκίνησε το κακό. Όσοι κατοικούμε σε αυτό τον τόπο, ζήσαμε και εξακολουθούμε να ζούμε την τραγωδία των Σύριων κ.ά. προσφύγων, όταν άρχισαν να καταφεύγουν από τα Μικρασιατικά παράλια στα πλησιέστερα Ευρωπαϊκά εδάφη, στην προκειμένη περίπτωση στα Ελληνικά νησιά, αναζητώντας ασφάλεια και πρόοδο. Τα γεγονότα είναι ευρύτερα γνωστά. Κανείς δεν έμεινε ανεπηρέαστος από τις τηλεοπτικές και φωτογραφικές εικόνες και περιγραφές των αλαφιασμένων ανθρώπων που, κατέφθαναν στις ακρογιαλιές των νησιών,

Ελληνικό σπονδυλωτό μυθιστόρημα: πολλά σε ένα



Γ. Ν. Περαντωνάκης 
Επιμέλεια: Μισέλ Φάις
Το σύγχρονο μυθιστόρημα συνηθίζει να υπονομεύει την αρραγή αφήγηση και επενδύει στην αποσπασματικότητα, την ασυνέχεια και τη σύζευξη ετερόκλητων νημάτων. Αυτό παρατηρείται τόσο στα πιο παραδοσιακά έργα, όπου απλώς ο χρόνος κομματιάζεται με αναλήψεις ή η εναλλαγή τόπου προσπαθεί να συλλάβει ετεροτοπίες και συντοπίες, όσο και στα πιο νεωτερικά που αναιρούν την ίδια τη μυθιστορηματική υφή με ποικίλες μορφές ασύμπτωτων ιστοριών. Στην τελευταία τάση ανήκει το σπονδυλωτό μυθιστόρημα, που δεν είναι νέο, αλλά νέα είναι η σύλληψη της ξεχωριστής υπόστασής του, σε σημείο που πολλοί ξένοι μελετητές να μιλάνε για νέο πεζογραφικό είδος, το οποίο οδηγεί τη λογοτεχνία στο επόμενο επίπεδό της. Στα αγγλικά έχουν κατά καιρούς προταθεί ποικίλοι όροι

Γιάννης Χρονόπουλος: συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη



Ο Γιάννης Χρονόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Σπούδασε Κοινωνιολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Επιστήμη του Μάνατζμεντ στο Πανεπιστήμιο του Κεντ και στη Βυζαντινή Ιστορία στο Hellenic Institute του Royal Holloway, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Έζησε και εργάστηκε για μια δεκαετία περίπου στην Αγγλία και στη Σουηδία. Από το 2007 ως σήμερα δραστηριοποιείται στον χώρο της κειμενογραφίας, των μεταφράσεων και των εκδόσεων. Έχει συγγράψει βιβλία και άρθρα σχετικά με την αρχαιότητα, τον βυζαντινό και ευρωπαϊκό Μεσαίωνα και την ελληνική και ευρωπαϊκή ιστορία του 19ου και 20ού αιώνα. Ήταν τακτικός συνεργάτης των «Ιστορικών» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, των Εκδόσεων

8.11.19

Παύλος Μεθενίτης: «Οδός Οφθαλμιατρείου», μυθιστόρημα του Ευάγγελου Αυδίκου, εκδόσεις «Βιβλιοπωλείον της Εστίας» 2Ο19

Ο Ανδρέας ο Εμπειρίκος, στο κείμενό του με τίτλο «Του Αιγάγρου», που συμπεριλαμβάνεται στην «Οκτάνα», μιλά για «Τὰ κρύσταλλα ποὺ μαζώχθηκαν καὶ φτιάξαν τὸν Κρυστάλλη». Αυτά τα κρύσταλλα του Εμπειρίκου, αυτή η διαφάνεια, η καθαρότητα, η μουσικότητα και η δροσιά, εμφορούν, διαπνέουν το μυθιστόρημα του Ευάγγελου Αυδίκου, την «Οδό Οφθαλμιατρείου», από τις εκδόσεις του «Βιβλιοπωλείου της Εστίας».

Κώστας Αρκουδέας: συνέντευξη στη Χαριτίνη Μαλισσόβα


Ο Κώστας Αρκουδέας ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Ασχολείται με την έρευνα και ταξιδεύει με τη συγγραφή. Δημοσίευσε για πρώτη φορά το 1986 τη συλλογή ιστοριών Άσ’ τον Μπομπ Μάρλεϋ να περιμένει. Στη συνέχεια εξέδωσε τη μίνι τριλογία «Η πόλη με τα χίλια πρόσωπα» (1987) και το μυθιστόρημα με εγκιβωτισμένα διηγήματα Το τραγούδι των τροπικών (1988). Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα Τα κατά Αιγαίον πάθη (1994), Ποτέ τον ίδιο δρόμο (1999), Ο πειρατής (2003), Ο Μεγαλέξανδρος και η σκιά του (2004), Ο αριθμός του Θεού (2008) και Παράφορο πάθος (2013). Εξέδωσε ακόμα τις νουβέλες Και πρόσεχε να μην πετρώσεις (1996), Και τώρα δεν είναι αργά (2014),

Ποίηση για τον Νοέμβριο (ανθολογεί ο Θ.Χατζόπουλος)


J. Atkinson Grimshaw, Ασημένιο φεγγάρι. 1880. Mercer Art Gallery.
 Ο Θανάσης Χατζόπουλος ανθολογεί για τον Νοέμβριο Απόστολο Μελαχρινό, Γιώργη Παυλόπουλο, Ε.Γ.Ασλανίδη και Δημήτρη Κοσμόπουλο.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΕΛΑΧΡΙΝΟΣ
(1880-1952)

7.11.19

Ο Έζρα Πάουντ του Χάρη Βλαβιανού

Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη // 
 «Εzra Pound /Tα Cantos της Εξιλέωσης/Το Canto της τοκογλυφίας/Στίχοι γραμμένοι για την Όλγα», εκδόσεις Άγρα, εισαγωγή-μετάφραση-σημειώσεις του ποιητή Χάρη Βλαβιανού
 Ο Ezra Pound (30 Οκτωβρίου 1885-1η Νοεμβρίου 1972), φύση αντιφατική, αλλόκοτη, ακραία, με τραγικές μεταπτώσεις, γεννήθηκε στο Αϊντάχο (1885), μεγάλωσε στην Πενσυλβανία, στης οποίας το Πανεπιστήμιο και φοίτησε. Δίδαξε ξένες γλώσσες για λίγο στο Κολέγιο Wabash της Ιντιάνα, στη Βενετία το 1908 τύπωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή (Α lune spento), άλλες συλλογές τύπωσε στο Λονδίνο (Personae και Exulations,1909). Τo 1914 παντρεύτηκε την Dorothy Shakespear και απέκτησε μαζί της ένα γιο. Όμως την άφησε για την Όλγα Rudge με την οποία έκανε ένα δεύτερο παιδί, μία κόρη, την Mary de Rachewiltz. Η Mary de Rachewiltz υπογράφει τον θερμό-θα λέγαμε-

Παρουσίαση βιβλίων της Δήμητρας Σωκράτους στον Πολυχώρο Μαλλιάρης-Παιδεία «Ανατόλια»


Τα βιβλία για μεγάλα παιδιά της Δήμητρας Σωκράτους με τίτλους «Η Μαίρη και το Λευκό Μπιζέλι» & «Ένας μπαμπάς στο σιδερένιο κλουβί», σε εικονογράφηση δρ Στέλλας Καραγιώργη και Ευφροσύνης Μαύρου αντίστοιχα, θα παρουσιαστούν την Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2019, ώρα 19:00΄, στον πολυχώρο Μαλλιάρης-Παιδεία «Ανατόλια» (Δ. Γούναρη 39, Καμάρα, τηλ.: 2310 277113). Χαιρετισμό θα απευθύνουν: Σπύρος Μιλτιάδης, Γενικός Πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη Γεωργία-Γοργώ Αλεξίου, Πρόεδρος της Ε.Λ.Β.Ε., Λογοτέχνης Ομιλητές: Αλέξανδρος Ακριτίδης, Συγγραφέας, Πτυχιούχος Ανθρωπιστικών Σπουδών Ελένη

Λένα Καλαϊτζή-Οφλίδη, Σίμος Οφλίδης ''Ρετούς, Το τρυφερό χάδι του ψέματος'' Νησίδες 2018


Γράφει ο Ηλίας Τσέχος
 ''Αποφύγετε κάθε σας περιπλάνηση σε φωτογραφίες παλιές Μην ταράζετε τη μακάρια γαλήνη τους Είναι σοφές, και ξέρουν να εκδικούνται'' Έτσι αρχινά το βιβλιομυθιστόρημα ''Ρ ε τ ο ύ ς, Το τρυφερό χάδι του ψέματος'', των δύο συγγραφέων σε ένα, πάντα δύσκολο εγχείρημα, έχοντας οδηγό την Ποίηση, με ποιητές που προτίμησαν κι αγάπησαν, Κλείτος Κύρου, Κική Δημουλά, Μανώλης Αναγνωστάκης, Τάσσος Ρούσος, Σταύρος Ζαφειρίου, στα ενδιάμεσα κεφάλαια οι στίχοι των ποιητών σαν οδηγοί κι εισπράκτορες ταξιδίων, τυλίγοντας ξετυλίγοντας ένα τρανό ποίημα πεζογραφικά, μυθολογικά, ιστορικά, λαμβάνοντας αντάξια θέση στην Ελληνική Λογοτεχνία αναγνώσεων σήμερα. Αν ερμηνεύσουμε ποιητικά τι σημαίνει Ρετούς(γαλλιστί) στα ελληνικά, λέμε: Είμαι ερημιά, ερείπιο, απολύμανση, σοβάτισμα, φρεσκάρισμα, διάσωση, ενώ το συγγραφικό δίδυμο κι η επιστήμη λένε: