Φθινόπωρο στη μικρή μας πόλη

Νίκη Μιχαηλίδου, Εύκολες διαδρομές, ακρυλικό σε καμβά 

 γράφει η Κατερίνα Παναγιωτοπούλου
 Η κωμόπολη έδειχνε την εγκατάλειψή της σαν παλιό τραύμα από ξεχασμένο πόλεμο. Η παροδική συννεφιά βοηθούσε να νετάρει το βλέμμα και να πατήσουμε τα πεντάλ με μανία, θα έλεγες, μέχρι την επόμενη εμφάνιση του ήλιου ανάμεσα από τα σύννεφα. Ο ζεματιστός ήλιος του Σεπτέμβρη έκανε ακόμα πιο έντονες τις στιγμές της καλοκαιριάτικης ξεγνοιασιάς, που μόλις είχε περάσει. Τα ξενιτεμένα χαλίκια πάνω στην άσφαλτο τινάζονταν κάτω από τις ρόδες του ποδηλάτου κι έφταναν μέχρι τις γριές που περίμεναν στο πρακτορείο με το εισιτήριο στο χέρι. Κάποιοι μαγαζάτορες, που λαγοκοιμόνταν στις ψάθινες καρέκλες τους, περιμένοντας τον πελάτη που ξεχάστηκε, άνοιγαν τα μάτια τους από τον θόρυβο του χαλικιού πάνω στο τζάμι κι αφού δεν υπήρχε ζημιά τα ξανάκλειναν.

Άλλη μια μέρα νικητές, άλλη μια μέρα ηττημένοι…(της Κυριακής Μπεϊόγλου)

«Μέρες είναι εκεί που ζούμε», λέει ο Φίλιπ Λάρκιν, και ο Χρήστος Κυθρεώτης βάζει αυτή τη φράση  προμετωπίδα στο δεύτερο βιβλίο του, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη,  αποσπώντας το κομμάτι «εκεί που ζούμε» και βάζοντας το στον τίτλο. Οι μέρες έμειναν απέξω. Και σωστά. Διότι αυτό το μυθιστόρημα περιγράφει μόνο μια μέρα. Μια μέρα του νέου δικηγόρου Αντώνη Σπετσιώτη. Συνειρμικά το μυαλό μου πήγε σε ένα άλλο λογοτεχνικό εικοσιτετράωρο αυτό του Λεοπόλδου Μπλουμ, ήρωα του Τζαίημς Τζόις στον «Οδυσσέα». Μέχρι εκεί όμως οι ομοιότητες. Η δράση στον

Η υποψιασμένη απελπισία της Κατερίνας Γώγου

του Γιώργου Κορδομενίδη

H φωτογραφία της στο εξώφυλλο, μετωπική, με βλέμμα ευθύ και διεισδυτικό, με τη μορφή της σχεδόν αυστηρή ―αν εξαιρέσεις μια υποψία πικρού χαμόγελου στα χείλη―, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία στους ανειδίκευτους αναγνώστες για την ταυτότητα του προσώπου και του ονοματεπωνύμου της εικονιζόμενης: Kατερίνα Γώγου, ηθοποιός (από την Όμορφη πόλη του Kακογιάννη στις ταινίες της Φίνος Φιλμ της δεκαετίας του '60 κι από κει στη Φιλουμένα Mαρτουράνο πλάι στην Eλλη Λαμπέτη) και ποιήτρια. 

Kατερίνα Γώγου. Mε λένε Oδύσσεια. Aθήνα, Eκδόσεις Kαστανιώτη 2002, 133 σελ.

Η Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου και οι Εβραϊκές Σπουδές (της Ελένης Χοντολίδου)

της Ελένης Χοντολίδου 
 Είναι παραπάνω από βέβαιο ότι στη Θεσσαλονίκη «γράφουν οι παρέες». Εν προκειμένω μιλώ για τις δραστήριες γυναίκες που συγκρότησαν στη Θεσσαλονίκη την Εταιρεία Σπουδών Ελληνικού Εβραϊσμού. Ψυχή της παρέας η ιστορικός Ρένα Μόλχο, η Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου και άλλες. Τύχη αγαθή, φέτος βραβεύτηκε και η έτερη της παρέας, η ιστορικός Ρίκα Μπενβενίστε για τη Λούνα της (Βραβείο Μαρτυρίας-Βιογραφίας-Χρονικού- Ταξιδιωτικής λογοτεχνίας Λούνα. Δοκίμιο ιστορικής βιογραφίας). Η Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1944 και είναι Ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο οποίο δίδαξε 27 χρόνια. Σπούδασε ιστορία, αρχαιολογία και

Δήμος Χλωπτσιούδης, «Laissez passer», εκδ. Μανδραγόρας, 2019

Το εξώφυλλο είναι έργο του εικαστικού και ποιητή Φαίδωνα Πατρικαλάκι

`

το κλειδί

`
στον ξεχασμένο φράχτη
που χωρίζει τ’ όνειρο από την πραγματικότητα
άφησα το κλειδί,
για να μπορώ όποτε το έχω ανάγκη
να κρύβομαι ανάμεσα στους δύο κόσμους.

θα με βρεις στα σύνορα
να αγκαλιάζω τους πρόσφυγες του ήλιου
πίσω από τους αντικατοπτρισμούς των λέξεων
εκεί κρύβεται η εικόνα του κόσμου
που κατασκευάζουν οι φθόγγοι μου
στην ασυμμετρία των ονείρων
που ακόμα δεν έγιναν ταξίδια
μην ξεγελαστείς,
το δώρο του Προμηθέα δεν ήταν η φωτιά,
ήταν το όνειρο
μέσα στο βαθύ σκοτάδι της απελπισίας

`

O Μαγικός τόπος της μνήμης και της λήθης, γράφει ο Κώστας Καλημέρης, [Ιπποκράτους και Ασκληπιού γωνία, Νίκος Βεργέτης]

Ο κόσμος των είκοσι τριών διηγημάτων του Νίκου Βεργέτη, συγγραφέα του Χόλυ Μάουντεν, μυθιστορήματος που διαβάζεται απνευστί, είναι ο κόσμος της γωνίας. Της παράξενης ζώνης. Του νοερού και φανταστικού. Ο κόσμος που κυριαρχείται από την πραγμοποίηση και τα αδιέξοδα, της καθημερινής μάχης για επιβίωση, της σωματοποίησης των πιο μυστήριων ψυχολογικών συγκρούσεων, γι΄αυτό και ο κόσμος μιας αστυνομικής ανάγνωσης πια των καθημερινών σχέσεων. Η γωνία αυτή δεν μπορεί να υπάρξει. Ιπποκράτους και Ασκληπιού είναι παράλληλες. Μπορούν να συναντηθούν στο συν άπειρο ή το πλην άπειρο. Παρόλα αυτά, η ανύπαρκτη γωνία τα φέρνει έτσι ώστε αυτό που δε μπορεί να συμβεί να συμβαίνει. Δηλαδή το αδύνατο. Το δεν είναι δυνατό. Το

ΜΠΑΛΖΑΚ, ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

μτφρ. ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ

Τον Τύπο τον εξολοθρεύεις με τον ίδιο τρόπο που εξολοθρεύεις μια κοινωνία: αφήνοντάς τον ολότελα ελεύθερο.

Eφημερίδα που δεν αυξάνει τους συνδρομητές της, όσους και να ’χει βρίσκεται σε παρακμή.

Πέτρου Γκολίτση: Τα «ΑΦΟΡΕΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ» της ΕΥΤΥΧΙΑΣ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΛΟΥΚΙΔΟΥ-Η «ΑΛΛΗ ΓΡΑΦΗ» ΩΣ «ΒΕΛΟΥΔΙΝΗ ΓΥΜΝΟΤΗΤΑ»

Τα «ΑΦΟΡΕΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ»

της ΕΥΤΥΧΙΑΣ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΛΟΥΚΙΔΟΥ

εκδ Κέδρος

Η «ΑΛΛΗ ΓΡΑΦΗ» ΩΣ «ΒΕΛΟΥΔΙΝΗ ΓΥΜΝΟΤΗΤΑ»

«κι άλλωστε πόσο κρατάει η ζωή

αύριο χωριζόμαστε»

(«Σχέδιο διάσωσης»)

του Πέτρου Γκολίτση

Ι

«Από τις κατακόμβες ως τον ουρανό, στη Θεσσαλονίκη του 1917»

Γράφει ο Ανδρέας Καρακίτσιος // *

«Οι 32 ώρες της θεάς», Νουβέλα του Νίκου Τακόλα, Εκδόσεις Εντύποις 2018, σελ. 124

 Ο Νίκος Τακόλας ύστερα από το πολύ ξεχωριστό του μυθιστόρημα «Το πέρασμα του Αρμένιου», 2014, μια οικολογική μυθοπλασία στα όρια της επιστημονικής φαντασίας και από δυο συλλογές αφηγήσεων βραχείας φόρμας “Το κάστρο της νιφάδας”, 2015 και “Το κρυμμένο αριστούργημα του Ζοζέφ Ινεμπράο”, 2011 επανέρχεται εκδίδοντας το δεύτερό του μυθιστόρημα, εισβάλοντας με τον δικό του προσωπικό τρόπο και τη δική του γραφή στην περιοχή του ιστορικού μυθιστορήματος. Το βιβλίο του είναι μια πολύχρωμη αφήγηση, μια αέναη περιήγηση προσώπων που όλο κάτι σου θυμίζουν και όλο και περισσότερο τα νοιώθεις ως προέκταση του εαυτού σου. Κι εκεί που νομίζεις πως ζεις μέσα στη μυθοπλασία των ηρώων και των σκέψεών τους, έρχονται ξαφνικά τα ιστορικά γεγονότα και σε μεταφέρουν στην πραγματικότητα της εποχής.

Στη Θεσσαλονίκη η μεγαλύτερη διεθνώς έκθεση για την Ποπόβα

Μεγάλη έκθεση έργων της Λιουμπόβ Ποπόβα, ανάμεσά τους και ανέκδοτα σχέδιά της από την συλλογή Κωστάκη, παρουσιάζεται στη Θεσσαλονίκη από το MOMus
 Η Θεσσαλονίκη μπαίνει για άλλη μια φορά στο επίκεντρο της μοντέρνας τέχνης και προσελκύει ειδικούς και κοινό για την μεγάλη έκθεση που με τίτλο «Λιουμπόβ Ποπόβα. Φόρμα. Χρώμα. Χώρος», φιλοξενείται από τις 11 Οκτωβρίου ως την 1η Μαρτίου 2020 στο MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη. Πρόκειται για την πρώτη μεγάλης κλίμακας έκθεση έργων της Ποπόβα που διοργανώνεται τις τελευταίες τρεις δεκαετίες διεθνώς και παρουσιάζει σειρές σχεδίων της καλλιτέχνιδας που δεν είχαν ποτέ ως τώρα εκτεθεί, από τα σχέδιά της για θεατρικά κοστούμια και σκηνικά, που διαθέτει το Μουσείο. Η έκθεση περιλαμβάνει σχεδόν το σύνολο των

Η Λαογραφία στον δρόμο της συλλογικής αυτογνωσίας

ΠΗΓΗ: https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/177316_i-laografia-ston-dromo-tis-syllogikis-aytognosias
Για ακόμα μια περίοδο όροι όπως «έθνος», «παράδοση», «λαϊκός πολιτισμός» έρχονται στη δημόσια συζήτηση, άλλοτε με ένταση, άλλοτε όχι, σίγουρα πάντως ως μια προσπάθεια να δούμε ποιοι είμαστε σε σχέση με τον τόπο που ζούμε και την ιστορική διαδρομή μας. Αυτό το συλλογικό είναι και οι ταυτότητες, δεν είναι άλλωστε και οι παράμετροι που ορίζουν ή ορίζονται από τις αλλεπάλληλες αλλαγές, ταυτίσεις και διαφοροποιήσεις σε αυτήν την άκρη της Ευρώπης, στα Βαλκάνια ακόμα και στις μέρες μας; Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης στη Θεσσαλονίκη μπορεί να γίνει το νήμα που θα πιάσει ο καθένας μας στον δρόμο της αναζήτησης απαντήσεων. Ο

Η Ελληνική πεζογραφία του Χειμώνα

Επιμέλεια: Ελένη Γκίκα //

Το εκδοτικό διάστημα Φθινόπωρο- Χειμώνας αποτελεί συνήθως για τους εκδότες, το βαρύ πυροβολικό. Εν όψει Χριστουγέννων, προγραμματίζουν τα περισσότερα, καλύτερα και εμπορικότερα βιβλία τους. Έτσι και φέτος, θα μπει με πολλά δώρα και εκπλήξεις η σεζόν. Καινούργιο μυθιστόρημα από την Μάρω Δούκα, την Σώτη Τριανταφύλλου, τον Κωνσταντίνο Τζαμιώτη, την Φωτεινή Τσαλίκογλου, τον Κώστα Αρκουδέα, τον Ηλία Μαγκλίνη, τον Τεύκρο Μιχαηλίδη, τον Ανδρέα Μήτσου, τον Χρήστο Χρυσόπουλο, τον Άρη Σφακιανάκη, το πολυαναμενόμενο δεύτερο μέρος της τριλογίας «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, το πρώτο βιβλίο του Γιάννη Αγγελάκα, το βιωματικό μυθιστόρημα «Το τραγούδι του πατέρα» από τον Θεόδωρο Γρηγοριάδη, το πρώτο μυθιστόρημα της Λουκίας Δέρβη, «Οι βάρδιες των πουλιών» του Γιάννη Μακριδάκη,  «Οι ρετσίνες του βασιλιά» από τον Ισίδωρο Ζουργό…

Ας δούμε, όμως, αναλυτικότερα τι ετοιμάζει ο κάθε εκδοτικός οίκος.

Νίκος Χρυσός-Η ροδακινιά

Στη μνήμη του Χρήστου Χρυσού 
Μπροστά του στεκόταν καρβουνιασμένη η ροδακινιά, αδειανή από χυμούς, καρπούς και φύλλα, ολόρθη αλλά νεκρή. Ο ήλιος του Αυγούστου πέρναγε μέσα από τα γυμνά κλαδιά και του έκαιγε τα μάτια. «Αντί παρηγοριάς», είπε εννοώντας (ίσως) ότι η λαύρα εξάτμιζε τα δάκρυά του προτού προφτάσουν να κυλήσουν – έλεγε συχνά τέτοιες αμφίσημες κουβέντες σαν πύθιους χρησμούς. Ο γεωπόνος –που ’χε τα μισά του χρόνια– πλησίασε προς το μέρος μας. «Εδώ κάηκαν χίλια δέντρα κι εσύ θρηνείς τη ροδακινιά; Πότε τη φύτεψες; Πριν από είκοσι πέντε, τριάντα χρόνια; Τα ’φαγε τα ψωμιά της. Μικρό το κακό», είπε. «Για σένα, όχι για εκείνη», μούγκρισε ο μπάρμπας. «Έτσι λες κι εσύ;» ρώτησε έπειτα εμένα χωρίς να με κοιτάξει. Στράφηκα προς τον ελαιώνα, δεν είχε μείνει φύλλο

«Θα σκαλίζουν τα βιβλία μου και θα λένε: αυτό το λέει ο Γ. Ιωάννου»

Παρά το πλήθος άρθρων και κριτικών κειμένων για το Γιώργο Ιωάννου που δημοσιεύονται σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά αμέσως μετά το θάνατό του, η πρώτη αυτόνομη μελέτη εκδίδεται από τον Ειρμό επτά ολόκληρα χρόνια αργότερα, το 1992, και είναι του Άρη Α. Δρουκόπουλου: «Γιώργος Ιωάννου: Ένας οδηγός για την ανάγνωση του έργου του».  Όπως σημειώνει ο συγγραφέας του στην εισαγωγή: «Το βιβλίο αυτό απευθύνεται κυρίως στους «απλούς αναγνώστες» που τους ελκύει το έργο του Ιωάννου και θέλουν να αποκτήσουν επαρκέστερα εφόδια για την ανάγνωσή του∙ μικρότερη είναι η βοήθεια που θα δώσει στους «επαρκείς αναγνώστες»∙ όσο για τους «φιλολόγους αναγνώστες», αυτοί, υποθέτω, δεν έχουν ανάγκη από ένα βιβλία σαν κι αυτό∙ δεν αποκλείεται όμως να βρουν χρήσιμη τη συγκέντρωση ορισμένων στοιχείων από το έργο του Ιωάννου, αφού δεν έχουν αρχίσει ακόμη να δημοσιεύονται εκτεταμένες, λίγο πολύ, εργασίες  γι’ αυτό το σημαντικό έργο.»

Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα

Επιμέλεια: Μισέλ Φάις 
 Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Ηλίας Μαγκλίνης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές
 ● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;
 Κάπου διάβασα πως όλοι ονειρευόμαστε κάθε νύχτα, το ίδιο όνειρο, σε όλη μας τη ζωή. Ανάλογα, όσοι γράφουμε, γράφουμε το ίδιο βιβλίο σε όλη μας τη ζωή. Βεβαίως, όπως κάθε βράδυ, ο