Τάκη Παπατσώνη, «Guide bleu» (1973): μια χρωμανάγνωση

ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ 

 Το χρώμα συνήθως δεν «διαβάζεται» σε ό,τι αφορά τη λογοτεχνία – τουλάχιστον όχι διαφορετικά από τις συνήθεις του νοηματοδοτήσεις (το κόκκινο ως χρώμα του πάθους για παράδειγμα ή ως σήμα της πολιτικής ένταξης κάποιου). Ορισμένα όμως κείμενα μας καλούν σε μια χρωμανάγνωση, συχνά βάζοντάς μας στο παιχνίδι ήδη από τον τίτλο τους. Τέτοια είναι η περίπτωση του «Guide bleu» του Τ. Παπατσώνη, γραμμένου το 1973, λίγα χρόνια προτού πεθάνει, όπου το μπλε του οδηγού χρωματίζει την αναδρομική αυτή θέαση μιας ολόκληρης ζωής κι ενός έργου, «εις όποιαν ιδέαν κι αν περνά, ό,τι κι αν λέγει», για να θυμηθούμε τον Καβάφη που μνημονεύεται στο τέλος του ποιήματος (και στο έργο του

«ΤΑ ΣΑΝΔΑΛΙΑ» του Χόρχε Σεμπρούν

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Μάιος 2021 Αριθμός σελίδων : 56, Τιμή : 8,50 Ευρώ ISBN: 978-960-505-497-7 

 « Είκοσι λεπτά : Πρώτ’ απ’ όλα ένα ντους. Ύστερα, γυμνή ακόμα, μακιγιαρίστηκε ελαφρά. Φούστα, φυσικά, και κάλτσες μαύρες με ζαρτιέρες. Τα εργαλεία της δουλειάς, είπε μέσα της, μ’ εκείνο τον κυνισμό που της επέτρεπε να παίρνει αποστάσεις. Από τον εαυτό της, κατά περίπτωση. Από την τυφλότητα του

Αρχοντούλα Διαβάτη – «Αίθριος και σήμερα»

Γλώσσα απλή και βαθιά καλλιεργημένη. Αντανακλά με τον καλύτερο τρόπο την προσωπικότητα της συγγραφέως, ανθρώπου χαμηλών τόνων που ωστόσο ξέρει να βλέπει μέσα από την αχλή, να την παραμερίζει και να μας φέρνει στο φως, σαν γροθιά στο στομάχι, την τραγικότητα της ύπαρξης, μέσα από απλές καθημερινές μικροϊστορίες και ποιήματα. Σε ένα φαινομενικά αίθριο καιρό, ενίοτε με χιούμορ και αυτοσαρκασμό παρακολουθούμε τη ροή του χρόνου, την ανάγκη να δοθεί νόημα στην ύπαρξη- να γίνει η ζωή βίος, τις φιλίες και τη μοναξιά, τις νέες εικονιστικές ζωές μας, τις εμμονές μας, το καθρέφτισμά μας στις ζωές των άλλων, τις συμβάσεις στις σχέσεις μας – τις Λεόντειες εταιρίες της ζωής μας, την ακριβή νεότητα με τα όνειρα και τον παλμό της, την επέλαση των γηρατειών, την πληγή

Νίκος Χουλιαράς

Τάσος Γουδέλης 

Ο Νίκος Χουλιαράς (1940-20/7/2015), εκτός από τη ζωγραφική και το γράψιμο, αγαπούσε και τη μουσική, η οποία μοιραία επηρέασε το καλλιτεχνικό του βλέμμα. Στη γραφή του, λοιπόν, πεζή και ποιητική, υπάρχει η μέριμνα για το «μέλος» και αυτό το στοιχείο είναι που της χαρίζει το μη γειωμένο ύφος της: κάτι στο βάθος απαλλαγμένο από το περιττό βάρος, που υπηρετεί μια έκφραση πτητική. Και ας έχουν φαινομενικά βαρύ σχήμα τα όντα και οι καταστάσεις που περιγράφει στις σελίδες του, όπως και στους πίνακές του, όπου οι φιγούρες είναι σωματώδεις, δήθεν απόλυτα ταυτισμένες με την υλικότητά τους. Παράλληλα, όμως, αυτές οι φιγούρες είναι συνήθως και σκοτεινές (θα μπορούσαμε με βάση τον

Η ποίηση του Άρη Αλεξάνδρου – του Δημήτρη Αγγελή

Αν και ο Άρης Αλεξάνδρου ξεκινά την πορεία του στα Γράμματα ως ποιητής, παραμένει γνωστός κυρίως ως συγγραφέας του ενός βιβλίου –εννοώ ασφαλώς το Κιβώτιο, το οποίο αποτελεί μέρος του Κανόνα της νεοελληνικής λογοτεχνίας– και ως επίμονος και, τολμώ να πω, ανυπέρβλητος έως σήμερα μεταφραστής του Ντοστογιέφσκι. Παρ’ όλα αυτά, η ποίηση είναι το λογοτεχνικό είδος που υπηρέτησε με τη μεγαλύτερη συνέπεια και οπωσδήποτε κυριαρχεί στο προσωπικό του έργο, το οποίο, λόγω των περισπασμών της ολιγόχρονης ζωής του (εξορίες, προβλήματα βιοπορισμού και υγείας), έμεινε αρκετά περιορισμένο. Νομίζω, μάλιστα, πως το Κιβώτιο που εκδίδεται όταν πλέον ο Αλεξάνδρου έχει ολοκληρώσει, ουσιαστικά, το ποιητικό του έργο, αποτελεί ένα συνειδητό από μέρους του εγχείρημα

Αξιαγάπητη ηρωίδα, τρυφερό μυθιστόρημα (του Φίλιππου Φιλίππου)

Ένα διήγημα ή μυθιστόρημα δεν ξεχωρίζει μόνο από το θέμα του, αλλά κυρίως από τον τρόπο της αφήγησής του. Δηλαδή, από το στιλ που ο συγγραφέας του επιλέγει να μιλήσει για τους ήρωές του. Το θέμα πάντα είναι συγκεκριμένο κι οι ήρωες συγκεκριμένοι, αλλά το πώς τους χειρίζεται ο δημιουργός τους είναι εκείνο το χαρακτηριστικό που μπορεί να τέρψει τον αναγνώστη. Ασφαλώς, η ιστορία γίνεται ενδιαφέρουσα ή όχι χάρη και στην πλοκή, αλλά είναι το συγγραφικό στιλ που την κάνει απολαυστική.

ΘΩΜΑΣ ΚΟΡΟΒΙΝΗΣ «ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ -- ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΦΗΜΕΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΩΝΙΟ»

ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

Στις ανηφόρες του ουρανού

θέλει πολύ κουράγιο

να βρεις μιαν αδερφή ψυχή

και να ανταμώσεις άγιο.

Να κάνεις σάλτο στις φωτιές

να μη σε καψαλίζουν,

να καις τις αμαρτίες σου,

να μη σε βασανίζουν.

"Όταν οι ευκάλυπτοι θροΐζουν στις αλέες" του Ανδρέα Εμπειρίκου

Τάσος Γουδέλης 

Δεν νομίζω ότι υπάρχει άλλο τόσο υμνητικό και πειστικό στην υπεράσπισή του για την αξία συγγραφέα ποίημα στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία όσο το "Όταν οι ευκάλυπτοι θροΐζουν στις αλέες" του Ανδρέα Εμπειρίκου για τον ομότεχνό του Κώστα Καρυωτάκη (1896/21-7-1928). Ομολογώ ότι διαβάζοντας τους συγκεκριμένους στίχους πείστηκα για τη συνολική αξία του αυτόχειρα της Πρέβεζας. Πείστηκα, γιατί ο αίνος προερχόταν από έναν ποιητή (που εκτιμώ πολύ) διαφορετικού κλίματος από άλλα κοσμοείδωλα. Ιδού κάποιοι από τους τόσο κινηματογραφικής έμπνευσης ανάγλυφους στίχους για τον εγχώριο "καταραμένο" ποιητή μας: «Όσοι καμιά φορά από την Πρέβεζα περνάτε και στην υγρή κουφόβρασι στα

Ο εαυτός μας μέσα από τις φωτογραφίες (του Ελευθέριου Μακεδόνα)

Για την ταινία : Μέσα απ’ τα μάτια τους – From Where They Stood (2021), του Christophe Cognet, που παίχτηκε στο 23ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2021)

Λίγα ντοκουμέντα από τα ίδια τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης διαθέτουμε σήμερα, για τις θηριωδίες που συνέβαιναν στο εσωτερικό τους. Οι σκληροτράχηλοι κι ανώτεροι φυλετικά άριοι πολεμιστές κατέβαλαν τεράστιες προσπάθειες ώστε να αποκρύψουν από τον υπόλοιπο κόσμο τα ηρωικά κατορθώματά τους. Εντός των

Ζαν-Πολ Ντιντιελοράν «Η ζωή που μένει»

Ζαν-Πολ Ντιντιελοράν «Η ζωή που μένει», Μετάφραση: Σταύρος Παπασταύρου, Εκδόσεις Πατάκη, σελ. 256 

«Ταχυδακτυλουργοί, Αμβρόσιε, αυτό είμαστε μονάχα» του επαναλάμβανε ασταμάτητα. «Τίποτε περισσότερο από ταχυδακτυλουργοί, που πρέπει να κάνουν τον κόσμο να πιστέψει πως όλα παγώνουν από τη στιγμή που χτυπάει ο θάνατος. Μπούρδες. Η ζωή δε σταματάει με τον θάνατο, το αντίθετο ακριβώς συμβαίνει». Η Μανέλ είναι οικιακή βοηθός, ασχολείται µε τους ζωντανούς, ο Αµβρόσιος είναι ταριχευτής, ωραιοποιεί τον θάνατο. Ο γερο-Σαµουήλ, ζωντανός που προετοιµάζει τον θάνατό του, είναι ο άνθρωπος-κλειδί στη γνωριµία τους, µετά από µια σειρά απίστευτων τυχαίων συµβάντων. Mαζί ξεκινούν ένα εξωφρενικό road trip µε νεκροφόρα, σε αναζήτηση µιας αµφίβολης ανατροπής που θα µπορούσε να

Οι επόμενοι εμείς (της Βαρβάρας Ρούσσου)

Οι επόμενοι εμείς  τιτλοφορείται η δεύτερη συλλογή του Αλέκου Λούντζη (Προπαγάνδα-Κάποια γράμματα για κάποια πράγματα η πρώτη -2015- που διακρίθηκε με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου από το περιοδικό Ο Αναγνώστης).

Η συλλογή είναι εύστοχα συγκροτημένη. Δύο μότο, το αρχικό ποίημα «Σημείο φυγής», και ένα μότο σε κάθε ενότητα δώδεκα ποιημάτων, όλα τονίζουν αφενός τη διακειμενικότητα αφετέρου λειτουργούν ως αναγνωστικοί σηματωροί από κοινού με τον

«Το Στέμμα των Αυγών: Ένα Βυζαντινό Χειρόγραφο», του Κώστα Χατζηαντωνίου

Τον Αύγουστο του 1922, κατά την οπισθοχώρηση του ελληνικού στρατού από τη Μικρά Ασία, ο λοχαγός Αναγνώστου διασώζει ένα πολύτιμο ντοκουμέντο: ένα χειρόγραφο του 13ου αιώνα μεταγραμμένο στην νεοελληνική γλώσσα, σε έξι τετράδια. Συγγραφέας του βυζαντινού χειρογράφου –που δεν σώθηκε– φέρεται να είναι ο μοναχός Ευψύχιος και τόπος γραφής η Μονή Σωσάνδρων, στο φημισμένο όρος Σίπυλος της Ιωνίας. Ενενήντα χρόνια αργότερα, το 2012, μια ηλικιωμένη Μικρασιάτισσα παραδίδει σε

Η άνοιξη μες στον χειμώνα – του Ηλία Λ. Παπαμόσχου

Το πρώτο πλάνο του Nuri Bilge Ceylan δείχνει τη γη της Καππαδοκίας να ξυπνά από τη χειμερία νάρκη της, η ομίχλη γλύφει τα σπαρτά, πλανιέται σαν πνοή, για τον άνθρωπο η αναγεννητική δύναμη λέγεται αγάπη, πρώτα απ’ όλα για τον εαυτό και κατόπι για τη ζωή, από την έλλειψη αυτή, από αυτή την κενότητα, από την έλλειψη αυτής της πνοής πάσχει ο Αϊντίν. Οτιδήποτε δεν αφορά τον ίδιο, μια συζήτηση, ο Αϊντίν τη διακόπτει, για να βυθίσει τον εαυτό του και τους άλλους στη χειμερία του νάρκη. Διψά να νιώσει σημαντικός, αλλά μες στην αλλοτρίωσή του, για τον Αϊντίν δεν υπάρχει

«Πάνω στο φτερό του καρχαρία»-Σπάνια συνέντευξη του Νίκου Καββαδία

Με αφορμή τη σημερινή επέτειο από τη γέννηση του ποιητή που έζησε, έγραψε και χόρεψε πάνω στο φτερό του Καρχαρία μέσα σε μια θάλασσα γιομάτη με λογής παράξενα φυτά παρουσιάζεται στο Ποιείν μια συνέντευξή του ποιητή Νίκου Καββαδία στον Γεράσιμο Α. Ρηγάτο για λογαριασμό της εφημερίδας «Δημοκρατική Πορεία» στο φύλλο 167, τη Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 1966.

ΑΘΕΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ-ΣΙΩΤΗΣ ΝΤΙΝΟΣ

ΑΘΕΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ

 ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ-εκδ. Κοινωνία των (δε)κάτων

 ΣΙΩΤΗΣ ΝΤΙΝΟΣ

 Ο Αθέατος εχθρός γράφτηκε από τις 4 έως τις 27 Μαρτίου 2020 στην Αθήνα και, κυρίως, στην Τήνο. Είναι η ημερολογιακή καταγραφή και η δημιουργική μου αντίδραση στον κορωνοϊό που κατατρώει