Διάβασα το νέο βιβλίο της Ελισάβετ Χρονοπούλου με τίτλο «Επί σκοπώ πλουτισμού» παράλληλα με τον νέο «εμφύλιο» που ξέσπασε στον δημόσιο λόγο με αφορμή την κυκλοφορία των φωτογραφιών των 200 εκτελεσθέντων κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Η εμφυλιοπολεμική προσέγγιση της Ιστορίας καλά κρατεί, ογδόντα χρόνια μετά την τυπική λήξη του Εμφυλίου.
Στο μυθιστόρημά της η Χρονοπούλου δείχνει μεταξύ άλλων πώς η μη εκκαθάριση του κράτους από
τους δωσίλογους επηρέασε τη μεταπολεμική πορεία της χώρας και τις ζωές των ανθρώπων. Η συγγραφέας, για να στήσει τον μυθοπλαστικό της κόσμο, μελέτησε πρωτογενές ιστορικό υλικό, συγκεκριμένα τα αρχεία των δικών των δωσίλογων. Σε αυτά τα αρχεία βασίστηκε για να περιγράψει τη δίκη του Γιώργου Ασλανίδη, οικονομικού δωσίλογου και βασικού προσώπου του έργου. Μάλιστα, στο Παράρτημα, παρατίθενται οι είκοσι σελίδες από τα πρακτικά της δίκης του. Όπως μας λέει η συγγραφέας στο τέλος του βιβλίου, «οι περιγραφές και τα περιστατικά που εμπεριέχονται στις καταθέσεις των μαρτύρων αποτελούν σύνθεση αποσπασμάτων αυθεντικών μαρτυριών με μυθοπλαστικά στοιχεία. Ωστόσο, όλα τα αναφερόμενα περιστατικά έχουν αντληθεί από αυθεντικές καταθέσεις και δεν έχει επινοηθεί καμία δράση δωσιλόγων μη ιστορικά τεκμηριωμένη».Το κείμενο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη στο Επίμετρο που
συμπληρώνει την έκδοση, επιβεβαιώνει την άποψη ότι η σχέση Ιστορίας-Λογοτεχνίας
είναι μια αλληλοτροφοδούμενη και πολυδύναμη σχέση. Και, εάν ισχύει ότι η τέχνη
είναι συστατικό μέρος της ιστορικής πραγματικότητας, τότε δεν μπορούμε να
γνωρίσουμε μια εποχή αρκετά, παρά μόνο στον βαθμό που μελετούμε και την τέχνη
της.
Όπως έχουν ήδη επισημάνει θεωρητικοί της λογοτεχνίας
(Αποστολίδου, Derrida), η λογοτεχνία που αναφέρεται στην Κατοχή και τον Εμφύλιο
λειτουργεί ως ένας ενδιάμεσος δημόσιος χώρος στον οποίο δοκιμάστηκαν πρώτα
μνήμες και ερμηνείες, οι οποίες αργότερα πέρασαν στην ιστοριογραφία και στη
δημόσια αντιπαράθεση.
Η Elissavet Chronopoulou συνεχίζει με άρτιο τρόπο τις
λογοτεχνικές αναπαραστάσεις του δωσιλογισμού, οι οποίες εκκινούν ήδη από την
Κατοχή, τον Εμφύλιο και την πρώτη μετεμφυλιακή περίοδο, κορυφώνονται τις
δεκαετίες του ’60 και του ’70 και επανεμφανίζονται δυναμικά στον 21ο αιώνα.
Το μυθιστόρημα «Επί σκοπώ πλουτισμού», αναδεικνύοντας αποσιωπημένες
πλευρές της Ιστορίας, συμβάλλει στη διάσωση της ιστορικής μνήμης.
Εκδόσεις Πόλις
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου