22.1.19

Thomas Wolfe: «Περί χρόνου και ποταμού (3 τόμοι)»

Όταν ο πάντα φειδωλός στους καλούς χαρακτηρισμούς Ουίλιαμ Φόκνερ σε έχει αποκαλέσει το μεγαλύτερο ταλέντο της γενιάς του, που στόχευε ψηλότερα απ’ οποιονδήποτε άλλο συγγραφέα. Όταν ο Φίλιπ Ροθ σε περιλαμβάνει ανάμεσα στους συγγραφείς που τον επηρέασαν ώστε να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία. Όταν οι επιρροές σου φτάνουν μέχρι και τον Beat συγγραφέα Τζακ Κέρουακ, μάλλον λόγω των αναφορών μέσα στα έργα σου σε κοινωνικούς κανόνες που παρατηρούνται και θεωρούνται πως έχουν μεγαλύτερη ηθική σημασία από άλλους, ευρύτερα διαδεδομένους. Όταν το πρώτο σου έργο, το Γύρνα σπίτι, άγγελέ μου (1929), έγινε ευπώλητο άμα τη εκδόσει του στην Αμερική και το δεύτερο, το Περί χρόνου και ποταμού (1935), εκπλήρωσε τις προσδοκίες για κάτι καλύτερο που θα

Φελίξ Ναντάρ: Η τολμηρή ζωή του πρώτου φωτογράφου διασήμων

Στην πατρίδα του Γαλλία παραμένει θρύλος. Ο Φελίξ Ναντάρ, κατά κόσμον Γκασπάρ - Φελίξ Τουρνασόν (1820 - 1910), υπήρξε ο πρώτος φωτογράφος διασήμων, ο άνθρωπος που τράβηξε την πρώτη αεροφωτογραφία και επιπλέον, από τους πρώτους που αντιλήφθηκαν ενστικτωδώς το πρώιμο ακόμη τότε ενδιαφέρον του Τύπου για τους celebrities και τον ρόλο που μπορούσε να διαδραματίσει η φωτογραφία στο «παιχνίδι» της δημοσιότητας.
Νάρκισσος (αλλά «γοητευτικός νάρκισσος», σύμφωνα με τον συγγραφέα της βιογραφίας του, Άνταμ Μπέγκλεϊ) είχε στόχο να γίνει και ο ίδιος διάσημος.
Ο Ναντάρ έστησε μπροστά από τον φακό του μερικούς από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες του καιρού του -από τον συγγραφέα Σαρλ Μποντλέρ και τη ντίβα Σάρα Μπερνάρ, μέχρι τους

21.1.19

«Αφιέρωμα στο έργο του Γιάννη Ρίτσου» στο Θέατρο Αργώ

Ένα πολιτιστικό γεγονός αφιερωμένο στο έργο και τις ημέρες του Γιάννη Ρίτσου με αφορμή τα 110 χρόνια από τη γέννησή του πραγματοποιείται από τις 12 Ιανουαρίου 2019, κάθε Σάββατο και Κυριακή, στο Θέατρο Αργώ, εμπνευσμένο από την ηθοποιό Νάνα Παπαδάκη. Δώδεκα σημαντικές ποιητικές φωνές, με τιμώμενη προσκεκλημένη τη συγγραφέα και κόρη του ποιητή, Έρη Ρίτσου, συνοδεύουν την επιτυχημένη παράσταση Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού, που επιστρέφει για δεύτερη χρονιά.
Αναλυτικά, οι επόμενες συζητήσεις που πλαισιώνουν την παράσταση Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού:
20/1: Αλέξιος Μάινας – Λένα Καλλέργη – Μαρία Κουλούρη
27/1: Γιώργος Χρονάς – Σταύρος Σταυρόπουλος – Κατερίνα Χανδρινού

Μιλήσαμε με τον συγγραφέα, μεταφραστή, σκηνοθέτη Αχιλλέα Κυριακίδη

Ο Αχιλλέας Κυριακίδης είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση λογοτέχνη. Γεννήθηκε το 1946 στο Κάιρο. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Έχει εκδώσει δεκαεπτά βιβλία με διηγήματα, μικρά πεζά και δοκίμια (κινηματογραφικά και φιλολογικά), έχει γράψει τρία σενάρια που γυρίστηκαν σε ισάριθμες κινηματογραφικές ταινίες μεγάλου μήκους και έχει σκηνοθετήσει έντεκα ταινίες μικρού μήκους σε δικά του σενάρια. Κυκλοφορούν πάνω από εκατόν δέκα μεταφράσεις του έργων συγγραφέων όπως ο Ζορζ Περέκ, ο Ρεμόν Κενό, ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες,  ο Λουίς Σεπούλβεδα, ο Ζαν Εσνόζ, ο Γκιστάβ Φλομπέρ, ο Ζαν Ζενέ, ο Αλφρέντ Ζαρί, ο Ρολάν Τοπόρ, ο Άντριου Κρούμι, ο Κάρλο Φραμπέτι κ.ά.

Το 2004 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τη συλλογή διηγημάτων «Τεχνητές

Το τελευταίο του ποίημα

της Μαρίνας Μαροπουλου*

Θαρρείς η Ποίηση βιολογικό κατάλοιπο της Φύσης∙
μοντέρνο και αειθαλές
Πηγάζει από την αιώνια σωματική ανακύκλωση.
Μάρκος Μέσκος
"Στον ενικό και πληθυντικό ψίθυρο" (2009)

20.1.19

Ciaroscuro-Βασίλης Παπάς

Τάσος Γουδέλης

Ο Βασίλης Παπάς (Έδεσσα, 1954) είναι μια από τις πιο χαρακτηριστικές ποιητικές φωνές, της γενιάς που εμφανίστηκε μετά το '80. Ο Κώστας Μαυρουδής εντόπισε την πρώτη μικρή συλλογή του και τον ενθάρρυνε μέσα από τις σελίδες του ΔΕΝΤΡΟΥ. Ciaroscuro (Κίχλη), τιτλοφορείται το τελευταίο του βιβλίο, στο οποίο επιλέγει επιδέξια αφηγηματικό ύφος στην εξιστόρηση της υπαρξιακής περιπέτειας, με πλαίσιο, σε πολλούς στίχους του, το πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Η Ιστορία, η μνήμη και οι ατομικές περιπέτειες εντός ανεξέλεγκτων συνθηκών κυριαρχούν, ενώ κάποτε το μικροκλίμα παίρνει

Λέγεται Άνια Βουλούδη και έχει τη σωστή φόρμουλα για να δώσει νέα πνοή στην ελληνική ποίηση

Η πρώτη συλλογή ποιημάτων της Άνιας Βουλούδη είναι η πιο ευχάριστη αναγνωστική άφιξη του νέου έτους. Μπορεί το τυπογραφικό κομψοτέχνημα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες να αποτελεί ντεμπούτο, αυτό ωστόσο δε σημαίνει ότι στερείται κάτι από τη σιγουριά του βετεράνου ή την ικανότητα να σε παρασύρει σε έναν κόσμο υψηλών συναισθημάτων και βαθιάς δραματικής έντασης. Εάν τα 32 ποιήματα του «Η πλατεία ως μια βέβαιη κατάληξη» αποτελούν κριτήριο της όμορφης τρικυμίας στο μυαλό της δημιουργού, τότε φαίνεται ότι μια θριαμβευτική νέα φωνή αναδύεται στον πλανήτη ελληνική στιχοπλοκή. Καλώς ήρθατε στο μέλλον.
 Ποιήματα που απολαμβάνουν είτε οικτίρουν τη ζωή, που βλέπουν ενορατικά τον κόσμο και αφήνουν δυνατό ίχνος στις αισθήσεις όσων τα διαβάζουν. Ποιήματα που ρουφούν την καθημερινότητα ως το μεδούλι, που διακρίνουν μεγαλείο ή ματαιότητα σε κάτι συρρικνωμένο σε ασήμαντο σημείο,

Τάνια Χέρσμαν (Tania Hershman): Ἕνα τραγούδι γιὰ πτώση

(A Song for Falling)
ΥΝΕΘΕΣΕ. Ἕ­να τρα­γού­δι γιὰ ὄρ­θια στά­ση, ἕ­να τρα­γού­δι γιὰ κα­θι­στή. Μί­α σου­ί­τα γιὰ τὸ μπά­νιο. Δύ­ο τρα­γού­δια, ἐκ τῶν ὁ­ποί­ων δὲν μπο­ροῦ­σε νὰ ἐ­πι­λέ­ξει, γιὰ τὸ μα­γεί­ρε­μα. Ἐ­πε­ξερ­γα­ζό­ταν ἕ­να τρα­γού­δι γιὰ πτώ­ση ἀ­πὸ με­γά­λο ὕ­ψος – ὅ­ταν ἔ­πε­σε αὐ­τός.
       Κι ἔ­πει­τα δὲν μπό­ρε­σε νὰ τὸ ὁ­λο­κλη­ρώ­σει.
       Μά­ζε­ψε ὅ­λα τὰ τρα­γού­δια της καὶ τὰ ἔ­βα­λε στὸ ψυ­γεῖ­ο. Γιὰ νὰ κά­νει χῶ­ρο, τὰ λα­χα­νι­κὰ —ντο­μά­τες καὶ φρέ­σκα κα­ρό­τα— τὰ σκόρ­πι­σε ἔ­ξω στὸ κα­λο­και­ρι­νὸ γρα­σί­δι.

Νικήτας Σινιόσογλου

Γιώτα Κριτσέλη
 Ο «Αλλόκοτος Ελληνισμός» του Νικήτα Σινιόσογλου υπήρξε μια δυνατή αναγνωστική εμπειρία για πολλούς αναγνώστες. Κατά τη δική μου κρίση -παραμένω πρωτίστως αναγνώστρια- ήταν το ωραιότερο δοκίμιο που έχω διαβάσει στην ελληνική γλώσσα εδώ και καιρό. Να όμως που έχει έναν ισχυρό και άκρως γοητευτικό αντίπαλο: τις «Μαύρες Διαθήκες».

Νικήτας Σινιόσογλου, «Μαύρες διαθήκες. Δοκίμιο για τα όρια της ημερολογιακής γραφής», Κίχλη 2018.
«ΣΤΑ Μαύρα Τετράδια του Μάρτιν Χάιντεγκερ και στο Glossarium του Καρλ Σμιτ –τα πιο σκοτεινά ημερολόγια στην ιστορία της φιλοσοφίας–, οι δύο κορυφαίοι στοχαστές του Τρίτου Ράιχ

19.1.19

Ο Μάρκος Μέσκος έβρισκε πάντα να πει δύο κουβέντες παραπάνω

Μάρκος Μέσκος γεννήθηκε στην Έδεσσα της Μακεδονίας το 1935.  Εκεί οι εγκύκλιες και οι γυμνασιακές του σπουδές. Κατ’ αρχάς στο εμπορικό κατάστημα του πατρός του και κατόπιν, 1965-1980, στην Αθήνα. Απεφοίτησε από το Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Σχολής Δοξιάδη Αθηνών το 1968. Εργάστηκε, μεταξύ άλλων εργασιών του ποδαριού, ως γραφίστας σε αρκετά διαφημιστικά γραφεία αλλά και επιμελητής εκδόσεων. Πολύ πριν, από το 1957, είχε συνδεθεί με τη συντακτική ομάδα του περιοδικού “Μαρτυρίες”. Γράφει ποιήματα από το 1952. Συνεργάστηκε με ποιήματα, μελέτες και πεζογραφήματα σε πολλά περιοδικά. Ποιήματά του μεταφράστηκαν σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Από το 1981 είναι εγκατεστημένος στη Θεσσαλονίκη.
Φίλος και συνιδρυτής της εκδοτικής ομάδας των “Χειρογράφων” ενώ από το 1987-1993 εργάστηκε ως υπεύθυνος των εκδόσεων της Α.Σ.Ε. Έχει τιμηθεί με το βραβείο ποίησης του περιοδικού “Διαβάζω” για τους “Χαιρετισμούς”, 1995, και με το βραβείο του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, το 2006, για το σύνολο του ποιητικού του έργου. Απεβίωσε την Πρωτοχρονιά του 2019 στη Θεσσαλονίκη. Η συνέντευξη αυτή δόθηκε στα πλαίσια της έκθεσης με έργα ζωγραφικής του που έγινε στο βιβλιοπωλείο Φωταγωγός τον Σεπτέμβρη του 2017.
Με τη Ζυράνα Ζατέλη.

Η βαρύτητα του χρόνου

Georgi Gospodinov «Περί φυσικής της μελαγχολίας» Μετάφραση: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου Ικαρος, 2018, σελ. 336
«Το ανάθεμά μου είναι η μοναξιά μου / είμαι ένα κτήνος, τέρας πια, / δε θέλω φως, δε θέλω συντροφιά, / η δυστυχία τώρα με αρπάζει. / …Κάθε άλλη μου χαρά ανοησία / κι ο μόνος ουρανός είναι η μελαγχολία». Είναι κάποιοι στίχοι από το ποίημα του Ρόμπερτ Μπέρτον σαν προ-εισαγωγή στο μνημειώδες τρίτομο έργο του Η ανατομία της μελαγχολίας. Κάπου μέσα στο λαβυρινθώδες, ατιθάσευτο και θηριώδες κείμενο, παραθέτει τις απόψεις για τη φύση της μελαγχολίας, τη διάκρισή της, δηλαδή, σε υλική και σε άυλη, την οποία θεωρούσαν πως είναι επίκτητη, νόθα και πλεοναστική.
Οταν λοιπόν κυκλοφόρησε το δεύτερο μυθιστόρημα του Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ (Georgi Gospodinov) Περί φυσικής της μελαγχολίας, είχα κατά νου μια μυθιστοριογραφική δοκιμή αυτής της διάκρισης που κάποτε είχα διαβάσει στον Μπέρτον.

Ο τόπος μας, χίλιες ανάσες

Του Δημήτρη Χριστόπουλου*
 Όχι τυχαία, η ανασκόπησή μας δανείζεται τον τίτλο από το πρόσφατο μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάνη προκειμένου να σηματοδοτήσει μια δεσπόζουσα της πρόσφατης ελληνικής...
Του Δημήτρη Χριστόπουλου*
Όχι τυχαία, η ανασκόπησή μας δανείζεται τον τίτλο από το πρόσφατο μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάνη προκειμένου να σηματοδοτήσει μια δεσπόζουσα της πρόσφατης ελληνικής βιβλιοπαραγωγής που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Τόπος-βίωμα-μνήμη: ένα τρίπτυχο που μπορεί σαν νήμα να συνθέσει τον καμβά της φετινής εκδοτικής παραγωγής, ενώ παράλληλα προσφέρει και μια ασφαλή οπτική θέασης.

Τίτος Πατρίκιος: «Η ποίηση μπορεί να σε βρει οπουδήποτε. Αρκεί να είσαι σε εγρήγορση. Να μην ξεχνιέσαι…»

Συνέντευξη του Τίτου Πατρίκιου στην Δήμητρα Καραγιάννη
– Κύριε Πατρίκιε, ο Μανόλης Αναγνωστάκης στον «Επίλογο» έγραφε:Γιατί, όπως πολύ σωστά είπε κάποτε κι o φίλος μου o Τίτος, «Κανένας στίχος σήμερα δεν κινητοποιεί τις μάζες. Κανένας στίχος σήμερα δεν ανατρέπει καθεστώτα». Ισχύει αυτό στην εποχή μας;
Το ποίημα αυτό το έγραψα το 1957, αγανακτισμένος από μερικούς ποιητές, οι οποίοι, ενώ δεν είχαν καμία συμμετοχή στην αντίσταση, γράφανε ποιήματα γεμάτα φισεκλίκια, χειροβομβίδες και παλικαριά ψεύτικη. Είχα θυμώσει πολύ με αυτή την κατάσταση. Υπάρχει ένας πολύ καλός φιλόλογος και κριτικός, ο Κώστας Παππάς, ο οποίος σε ένα βιβλίο του εντόπισε τους ποιητές και τα ποιήματα στα οποία έμμεσα αναφέρεται το δικό μου ποίημα. Η αλήθεια είναι ότι τις μάζες τις κινητοποιούν συνήθως άλλοι παράγοντες σε όλες τις εποχές. Οι στίχοι έρχονται μετά, για να εκφράσουν αυτό που ήδη έχει συμβεί.

18.1.19

Στέλλα Δούμου, «Χρονορυχείο», εκδ. Θράκα 2017 (μετάφραση στα γερμανικά: Κατερίνα Λιάτζουρα)


OBDACHLOS

Über welche Regenpumpschenredest du
zumal der Regen im Gänsemarsch kommt
und ich ein Wegbin?
Meine Lieblingsfarbe ist salzig
verbrannte Reifen wärmen den Schlaf
und von meinen Nägeln hängen bucklige Jahre
gewaschen in Bieren und inverfaulten Wässern.
Und du für ein Pumpschen im Regengerätst in glühende Begeisterung…
Silberne Füchse hielten Scheren
als sie mich zum Menschen schnitten
und mich auf dem Fleischmarkt verkauften.
`
*

Λογοτέχνες και Πανεπιστήμιο


του Σπύρου Κακουριώτη
Η σχέση του Κωστή Παλαμά με το Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι πασίγνωστη. Ο ποιητής υπήρξε από το 1897 έως το 1928 γενικός γραμματέας του, θέση την οποία υπηρέτησε με συνέπεια, μολονότι αισθανόταν ασφυκτική την αντίθεση ανάμεσα στη θέση του ως δημοσίου υπαλλήλου και στην ιδιότητά του ως ποιητή. Άλλωστε, ο ένθερμος δημοτικισμός του θα τον οδηγήσει σε σύγκρουση όχι μονάχα με τους προϊσταμένους του (επιτιμήθηκε και απολύθηκε προσωρινά δύο φορές από τη θέση του) αλλά και με τους φοιτητές του Πανεπιστημίου, που αποπειράθηκαν να χειροδικήσουν εναντίον του για τον ίδιο λόγο.