Guy Debord: Ποίηση και Επανάσταση

Παναγιώτα Ψυχογιού

Τον Νοέμβριο του 1967 ο Guy Debord εκδίδει ένα από τα σημαντικότερα του συγγράμματα, την «Κοινωνία του Θεάματος». Ο Debord, όντας ιδρυτής της Καταστασιακής Διεθνούς θα συμμετάσχει στα γεγονότα του ξεσηκωμού του Μάη του 68. Η «Κοινωνία του Θεάματος» μαζί με την ομάδα «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα» της οποίας χαρακτηριστική μορφή υπήρξε ο Έλληνας διανοητής, Κορνήλιος Καστοριάδης, θεωρούνται ως οι βασικοί εμπνευστές της εξέγερσης. Τα περίφημα συνθήματα του Μάη, που κατέκλυσαν τους τοίχους του Παρισιού και έδωσαν τον ιδιαίτερο τόνο σ’ εκείνη την έμπρακτη επιστροφή της «συνείδησης της επιθυμίας και της επιθυμίας της συνείδησης», ήσαν αντλημένα, στη συντριπτική πλειονότητά τους, από τα γραπτά του Guy Debord και των καταστασιακών. Ο Debord βρέθηκε στο επίκεντρο των γεγονότων που είχε θελήσει να συμβούν.

Για τον Μάρκο Μέσκο

https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=8904.0

Εκδοχές μιας σύγχρονης ουμανιστικής διηγηματικής (της Άννας Αφεντουλίδου)

Δύο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του καινούργιου βιβλίου του γνωστού Κύπριου πεζογράφου Κώστα Λυμπουρή: ένας σύγχρονος ουμανισμός και οι επάλληλες διηγηματικές εκδοχές. Για τον συγγραφέα το καταστατικό δίλημμα παράδοσης και συγχρονίας αίρεται. Στο βιβλίο του, από το πρώτο ακόμη κείμενο, προκαταβάλλεται η σύζευξη και των δύο αξόνων: και της ιστορικής γραμμής και της αφηγηματολογικής διατάραξης. Παρατηρείται, επομένως, μια αναλογική αντίστιξη: ένα παλαιότερο δραματικό παράγωγο αναζητά μια νέα λογοτυπική κατοχύρωση. Εξηγούμαι. Οι διηγηματικές εκδοχές του Κώστα Λυμπουρή προβάλλουν στη Βοτσαλωτή –δεν λέω ομαδοποιούνται−σε ιδιόμορφους σχηματισμούς: τέσσερα «μπονζάι-διηγήματα», όπως τα ονομάζει,

9 βιβλία – Ισπανικό νουάρ (του Μάρκου Κρητικού)

Ο Μάρκος Κρητικός συστήνει μια προσωπική ανθολογία 9 σπουδαίων συγγραφέων της Ισπανίας μέσα από 9 χαρακτηριστικά τους βιβλία.

  Η Βαλενσιάνικη Βίβλος (1955)  – Ραφαέλ Τάζις

Μετάφραση: Ευρυβιάδης Σοφός

Εκδόσεις Καστανιώτη (2019)

σελ. 208

Στη βαριά αδικαίωτη σκιά του Κώστα Κρυστάλλη

Γράφει η Ελένη Γκίκα //

Ευάγγελος Αυδίκος «Οδός Οφθαλμιατρείου», εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, σελ. 216

«Αναζητώ την ψυχή ενός ανθρώπου που ταλαιπωρήθηκε. Που δεν είχε να φάει. Εγώ ο χορτάτος, που είχα την πολυτέλεια να παίξω με την καριέρα μου. Θα μπορέσει άραγε ένας άνθρωπος σαν και μένα να νιώσει τον συγκλονισμό αυτού του νέου;»

Στο καινούργιο του μυθιστόρημα «Οδός Οφθαλμιατρείου», ο καθηγητής Λαογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και μελετητής του Κώστα Κρυστάλλη, Ευάγγελος Αυδίκος, δίνει φωνή και δικαιώνει τον αδικαίωτο Κώστα Κρυστάλλη.

Συναρμολογώντας τη ζωή της

Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη //
Λίντε Ζάλμπερ «Φρίντα Κάλο», Μετάφραση: Σίσσυ Παπαδάκη, εκδ. Μελάνι, σελ. 158 
 Και ποιός δεν έχει δει την ταινία με θέμα τη ζωή της Φρίντα Κάλο, της ζωγράφου εκείνης που έγινε γνωστή για τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο αισθητικοποίησε την προσωπική της φρίκη. Αν ήταν συγγραφέας, θα έκανε τη ζωή της ποίημα ή μυθιστόρημα. Η Φρίντα Κάλο έκανε τη ζωή της σχολή στη ζωγραφική και ξεχώρισε ακριβώς λόγω της ιδιοπροσωπίας της. “Δεν είμαι άρρωστη. Είμαι σπασμένη. Αλλά είμαι ευτυχισμένη όσο μπορώ να ζωγραφίζω”. Οι πληγές και τα τραύματα έγιναν πηγές της τέχνης της. Ή αλλιώς η τέχνη της πήρε σάρκα και οστά. Και μπορείς να την ερμηνεύσεις μέσω της ζωής της. Η Λίντε Ζάλμπερ, γερμανίδα ψυχαναλύτρια, μάς χαρίζει την συναρπαστική βιογραφία της μεγάλης ζωγράφου και μάς συγκινεί. Είναι η τέταρτη βιογραφία της Κάλο (1907-

Τα νέα κείμενα ξανά στις προθήκες των βιβλιοπωλείων

Τα πρώτα βιβλία από τα "Κείμενα" έφτασαν. Από τον νέο εκδοτικό οίκο με τον παλιό θρυλικό τίτλο, με τον οποίο ο γιος του Φίλιππου Βλάχου, Φοίβος, μπαίνει και τυπικά στον χώρο των εκδόσεων, όπως είχε προαναγγείλει μέσα από τις σελίδες της "Αυγής" στα τέλη Οκτωβρίου, κυκλοφόρησαν ήδη οι πρώτοι τίτλοι. "Αγάπη και ξενιτιά" το νέο μυθιστόρημα του Θοδωρή Καλλιφατίδη και "Κόρκυρα" της Κατερίνας Χανδρινού. Κομψά και προκλητικά, καλούν για ανάγνωση. Ανάμεσά τους κι ένα αναπάντεχο δώρο. Ένα μονόπρακτο του αείμνηστου Νίκου Κούνδρουρου, "Η απολογία του Θεόφιλου Τσάφου", από την έκδοση του 1976. Κιτρινισμένο χαρτί, μυρίζει λες κάτι από τα παλιά "Κείμενα" του Φιλιππόβλαχου που το είχαν πρωτοτυπώσει, καταγράφει το σχόλιο του θρυλικού

Κοινωνικοί προβληματισμοί και υπαρξιακά αδιέξοδα

Γράφει η Χρυσάνθη Ιακώβου //

«Καινούργια μέρα» του Νίκου Χρυσού, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018

Ένα βράδυ του Δεκέμβρη, σε ένα αμαξοστάσιο παροπλισμένων οχημάτων του Λιμανιού όπου βρίσκουν καταφύγιο οι άστεγοι της πόλης, τρεις νεαροί άντρες πυρπολούν τον Σεβαστιανό, έναν άστεγο γνωστό για τη συνήθεια του να αφηγείται ιστορίες. Ο ένας από τους τρεις θύτες, ο Παύλος, βασανισμένος από τις τύψεις του, θα προσπαθήσει να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για το θύμα. Έτσι, θα έρθει σε επαφή με τους τέσσερις στενότερους φίλους του Σεβαστιανού, τον Τέως, τον Μαρκόνη, τον Λάκυ και τον Γιάννη, και θα τους βάλει να αφηγηθούν τη ζωή τους.

Η “Καινούργια μέρα” του Νίκου Χρυσού είναι ένα μυθιστόρημα “μεγάλο” από όλες τις απόψεις: από πλευρά έκτασης, αφηγηματικής δύναμης, πλοκής, δομής, γλωσσικής δεινότητας. Ένα βιβλίο πυκνό, απαιτητικό όσο και απολαυστικό στην ανάγνωση, που πέρα από την κεντρική ιστορία καταφέρνει να ενσωματώσει δεκάδες ακόμα ιστορίες, χωρίς ωστόσο να χαλαρώνει ή να απομακρύνεται από τη βασική του ιδέα και το στόχο του.

Για τον Δήμο Χλωπτσιούδη και το «laissez passer»

Σπύρος Λαζαρίδης
Κάθε σοβαρός μελετητής ενός έργου ή ενός γεγονότος ή οποιουδήποτε άλλου αγκαθιού τρύπωσε απρόσκλητο στο δέρμα του και τον βασανίζει, πριν ανακοινώσει τα σπουδαία του ευρήματα, νιώθει την ανάγκη να εξομολογηθεί τον τρόπο του, τη μέθοδό του˙ τον δικό του δρόμο προς το τέλος, τον επιδιωκόμενο σκοπό. Ο δικός μου νταλγκάς είναι η έρευνα και ο σκοπός μου είναι αρκούντως εγωιστικός: να κατανοήσω! Ψάχνω για να βρω τι ακριβώς ήταν αυτό που έψαχνα! Η μέθοδός μου στην ανάγνωση της λογοτεχνίας είναι το rewind και σύμμαχός μου το παρόν. Ξεκινώ από τους σύγχρονούς μου (αυτούς που γράφουν τώρα ή λίγο πριν κι όχι μόνο τους συνομήλικούς μου) και

Ένα ξενοδοχείο κεντρικός ήρωας της ιστορίας

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου //

«Θέα Ακρόπολη» μυθιστόρημα της Λουκίας Δέρβη, εκδόσεις Μεταίχμιο

Θα μπορούσε να γράψει ο Μάκης άλλο ένα βιβλίο και για τους πελάτες του ξενοδοχείου, για τις μακρινές χώρες απ’ όπου έρχονταν, για τις παραξενιές, τα γούστα, τα χούγια τους, για όσους γνώριζε καλά και όσους έβλεπε μία φορά μόνο, για την αγάπη τους για την Αθήνα, τον ενθουσιασμό στα μάτια τους μόλις έφταναν στο ξενοδοχείο, τη χαλαρή τους διάθεση ή το άγχος όσων έρχονταν για δουλειές. Για το πιο συναρπαστικό επάγγελμα στον κόσμο, το δικό του επάγγελμα. Την πραγματική του αγάπη στην οποία μπορούσε να βασιστεί ακόμα και στις δυσκολότερες στιγμές της ζωής του.

Ο τόπος που αγαπάς, ο πληγωμένος τόπος: όταν δύο ποιητές συνομιλούν για τη γενέθλια γη τους

Γράφει η Άννα Γρίβα //

Χρήστος Τουμανίδης – Γιώργος Δελιόπουλος, «Εορδαία γη ή Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο μας», Εκδόσεις Ρώμη, 2019

Σπάνιο φαινόμενο να συναντά κανείς ένα ποιητικό βιβλίο γραμμένο από δύο ποιητές. Και είναι λογικό αυτό: η ποιητική γραφή είναι ο πιο προσωπικός τρόπος να μιλήσει κανείς για τον άνθρωπο και τον κόσμο, είναι συχνά ένας μοναχικός δρόμος. Κι όμως, υπάρχουν φορές που οι αναζητήσεις και οι καταβολές φέρνουν μπροστά μας την ανάγκη μιας συμπόρευσης, μιας κοινής έκφρασης κι ενός διαλόγου. Οι δύο ποιητές του βιβλίου αυτού γράφουν για τη γη τους, τη μακεδονική γη, καταγράφουν το χθες και το σήμερα, την εξωτερική αλλά και την εσωτερική ζωή των ανθρώπων, τα τραύματα της ιστορίας και της φύσης.

Μυθιστόρημα οδυνηρής αναζήτησης

Γράφει η Νάντια Τράτα //

Κώστας Β. Κατσουλάρης, “Στο στήθος μέσα χάλκινη καρδιά”, εκδόσεις Μεταίχμιο, 2018.

Στους δρόμους του Κολωνού, σε υπόγειες διαβάσεις κάτω από την Εθνική Οδό και σε σπίτια που ο χρόνος έχει πάψει να κυλά, σε ομάδες ψυχοθεραπείας και σε ομάδες αντιφά, σε κείμενα της Ιλιάδας και σε καταγραφές της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, σε χρόνο παρελθοντικό και σε χρόνο ενεστώτα, περιπλανούνται οι βασικοί ήρωες του έργου του Κ.Β. Κατσουλάρη, ο Αργύρης και ο Νάσος, καθηγητής φιλόλογος ο πρώτος, εξέχων μαθητής ο δεύτερος. Η μυστηριώδης εξαφάνιση του μαθητή θα κινητοποιήσει τον καθηγητή ο οποίος αναζητώντας τον χαρισματικό μαθητή του θα έρθει αντιμέτωπος με καταστάσεις που ματώνουν κορμιά και ψυχές συνάμα.

Μίλτος Σαχτούρης: Η Μαρία σκεφτική (της Κωνσταντίνας Κορρυβάντη)

Ο Σαχτούρης ήθελε τα ποιήματά του να ξεκινούν με μία εικόνα. Με τον ίδιο τρόπο ανοίγω κι εγώ την εισήγησή μου σε αυτήν την επετειακού χαρακτήρα συνάντηση στην Ύδρα για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του. Με τη σκεφτική Μαρία του ομώνυμου ποιήματος από τη συλλογή «Τα φάσματα ή η χαρά στον άλλον δρόμο» του 1958 σε συνομιλία με τη Μαρία της Μαρίας Λαϊνά από το συνθετικό ποιητικό βιβλίο «Δικό της», έργο του 1985. Άλλωστε, όπως ακούσαμε τον ίδιο τον ποιητή να λέει στην ταινία του Λευτέρη Ξανθόπουλου που προηγήθηκε, «μία αλυσίδα είναι η ποίηση».

Φλεγόμενη γραφή Μπράιγ (της Κατερίνας Ηλιοπούλου)

Με ποια γλώσσα μπορούμε να κάνουμε ποίηση σήμερα; Πως μπορούμε να δημιουργήσουμε ζωντανό ριψοκίνδυνο λόγο συντονισμένο με το παρόν, το εσωτερικό υπαρξιακό παρόν αλλά και το ιστορικό και κοινωνικό; Πως αυτός ο λόγος δεν συντονίζεται απλώς αλλά συστήνει μια συνομιλία;  Το Drapetomania, το νέο βιβλίο της Γιάννας Μπούκοβα, απαντά σε αυτά τα ερωτήματα με τον δικό του καλλιτεχνικό τρόπο, έχοντας αφομοιώσει εντελώς ιδιοσυγκρασιακά τόσο τον αιχμηρό λυρισμό και την έντονη εικονοποιία, που αποτελούν την ποιητική καταγωγή της, όσο και τη σύγχρονη τάση της ποίησης- ντοκουμέντου. Το αποτέλεσμα είναι ένα βιβλίο μοναδικό στο είδος του, μια ποίηση της σκέψης η οποία παράγει σε μορφή πραγματωμένων ποιημάτων την γλώσσα που της χρειάζεται για να σκεφτεί.

Δημοσθένης Αγραφιώτης: Η Αθήνα είναι μια πόλη που δεν μοιάζει με καμία άλλη(συνέντευξη στην Daphnée Breytenbach)

Η Daphnée Breytenbach έγραψε το βιβλίο «10+100» αφιερωμένο στην Αθήνα. Η σειρά αυτή αφιερωμένη σε διαφορετικές πόλεις κάθε φορά και περιέχει εισαγωγές από δύο προσωπικότητες για την καλλιτεχνική σκηνή μιας πόλης, τα τελευταία 50 χρόνια ενώ 10 καλλιτέχνες μιλούν για τη δουλειά τους και αναφέρονται στις εμπνεύσεις τους και αφηγούνται τη σχέση τους με την πόλη τους. Επίσης είναι ένας οδηγός για να επισκεφτεί κάποιος τα 100 πιο ενδιαφέροντα σημεία της πόλης, ταξινομημένα ανά συνοικία, ανά καλλιτεχνικό πεδίο, με τη βοήθεια χαρτών ειδικά σχεδιασμένων για τον οδηγό. Στο βιβλίο που είναι αφιερωμένο στην Αθήνα συμμετέχει μεταξύ άλλων και ο Δημοσθένης Αγραφιώτης, ποιητής, περφόρμερ (επιτελεστής) και εικαστικός καλλιτέχνης. Είναι συγγραφέας πολλών δοκιμιακών βιβλίων και επιστημονικών άρθρων σε θέματα γύρω από την τέχνη,